
香巴噶舉教言集NG31སྣར་ཐང་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ནར་མ་རྣམས་བཞུགས་སོ།།
1-368
༄༅། །སྣར་ཐང་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ནར་མ་རྣམས་བཞུགས་སོ།།
༄། །ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཚུལ།
༄༅། །སྣར་ཐང་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ནར་མ་རྣམས་བཞུགས་སོ།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཚན་དཔེས་རབ་མཛེས་བལྟ་བས་མི་ངོམས་ཤིང་། །ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་གསུང་། །ཤེས་
བྱ་ཀུན་གཟིགས་བརྩེར་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཅན། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་འདུད། །བདེན་གཉིས་དོན་ལ་མཁྱེན་པ་རབ་རྒྱས་ཤིང་། །བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་པས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བུ་
གཅིག་ལྟར་བརྩེ་བས། །མཉམ་མེད་མཁན་པོའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཤེས་གཉེན་དམ་པ་རབ་ཡངས་མཚན་ཅན་གྱི། །གསུང་ལས་བྱོན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་ནར་མ་རྣམས། །བརྩོན་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ཐར་པ་སྒྲུབ་འདོད་པའི། །
དོན་དུ་བདག་གིས་འདིར་ནི་བྲི་བར་བྱ། །དེ་ལ་འདིར་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁན་པོ་ཆེན་པོའི་མཆིམས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་
ལགས་སོ་གསུང་། ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་ཞེས་ཐ་སྙད་མཛད་པར་གདའ། དོན་ལ་འདིར་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་ཅིག་གི་བྱ་ཆ་མ་ལུས་པ་དགེ་སྦྱོར་ནར་མ་རྣམས་སྟོན་པ་ཡིན། འདིར་བསྟན་པ་བཞིན་ཉིན་མཚན་
དུ་སྒོ་གསུམ་དགེ་སྦྱོར་ལ་བཀོལ་བས་ཞག་འཐུད་པས་ཟླ་བ། །ཟླ་བ་འཐུད་པས་ལོ། །ལོ་འཐུད་པས་མི་ཚེ་རིལ་པོ་དགེ་སྦྱོར་ལ་བཀོལ་བར་འགྲོ་བས་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་ལགས་གསུང་། བྱ་ཆའི་དང་པོ་ཐོ་རངས་ནས་མགོ་འཛུགས་ཏེ། 
1-369
དེའི་སྔོན་དུ་ཉལ་བ་འགྲོ་བས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཉིན་རངས་དགེ་སྦྱོར་གྱིས་དུས་འདའ་དགོས་པར་བཤད། མཚན་མོ་ལ་ཆ་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ཆ་དང་པོ་དགེ་སྦྱོར་བྱེད། ཆ་གཉིས་
པ་གུང་ལ་གཉིད་ཀྱི་སྙོམ་པ་སེལ་ཏེ་འདོད་པ་ཁམས་པ་གཉིད་དང་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བས་གཉིད་ཀྱི་སྙོམ་བ་རེ་ངེས་པར་སེལ་དགོས་པ་ཡིན་པར་གདའ། དེ་ཡང་ཕ་ཀི་ཆོས་ཀཱ་
རི་ཀཱ་ཀུན་ནས་བཤད་ཙཱ་ན། །ལྡང་དང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ནང་པར་སྔར་ཏེ་ལངས་ལ་དགེ་སྦྱོར་བྱ་སྙམ་པ་དང་། ལྡང་བའི་འདུ་
ཤེས་དང་། ནམ་གུང་གཉིད་ཀྱི་སྙོམ་པ་སེལ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་སྙམ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཆོས་བསམ་ཞིང་ཉལ་བས་གཉིད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་དགེ་བའི་གཉིད་དུ་
འགྱུར་བས་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཏེ་འདུ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། མིའི་སེང་གེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཟིམས་པ་ལྟར་མགོ་བོ་བྱང་དུ་བསྟན། གློ་གཡས་པ་འོག་ཏུ་བཅུག
རྐང་པ་གཡས་པའི་ལོང་བུའི་སྟེང་དུ་གཡོན་པའི་ལོང་བུ་བཞག ལག་པ་གཡས་པའི་ཐལ་མོའི་སྟེང་དུ་འགྲམ་པ་གཡས་པ་བཞག ལག་པ་གཡོན་པ་སྤྱི་མགོའི་སྟེང་ན་མར་ལ་བརྐྱང་ནས་གཟིམས་པ་ལགས་ཏེ། 
1-370
དེ་ཡང་ཆོས་ནས་བཤད་ཚོད་དང་བསྟུན་ན། ལུས་གོས་ཚགས་དང་བཅས་པ། ཆོས་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཏེ་གཟིམས་པར་བཤད། རྒྱ་གར་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་བསྟན་པ་དར་བས་འདི་ངེས་ངེས་པོར་མཛད་
སྐད། དབུ་རུ་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡང་ཇོ་བོའི་ཆོས་ལུགས་དར་བས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་བོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བུ་ཆུང་འདྲ་གསུང་ནས་མ་མཉེས་སྐད་བ་གོས་ཚགས་དང་བཅས་པར་
གཟིམས་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་ཡོད་སྐད། འོ་སྐོལ་གཙང་འདི་བསྟན་པ་དར་བྱས་ཀྱང་གོ་ཆ་ཆེ་ཤོས་ཐོ་རེ་བ་མ་གཏོགས་པ་འདིའི་ལག་ལེན་མཛད་པ་མ་བྱུང་བ་ལགས་པར་གདའ། གོས་ཚགས་
དང་བཅས་པའམ་གང་ལྟར་མཛད་ཀྱང་གཉིད་ཀྱི་སྙོམ་པ་སེལ་ནས། ཆ་གསུམ་པ་ཐོ་རངས་ནས་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་དེ། ཀཱ་རི་ཀཱ་ནས། མན་ངག་ཡོད་ན་བསམ་གཏན་བྱ། ཞེས་བཤད་པས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་
པའམ། དེ་མིན་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ནས། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་མལ་ནས་ལངས། ནམ་ལངས་བར་དུ་ཁ་ཏོན་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་ཁ་ཏོན་ལགས་པ་གང་འཐད་པའི་དགེ་སྦྱོར་བྱའོ། །གོས་ཚགས་ནི། ཐོ་རངས་
སྔར་ཏེར་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པའི་དུས་ཉིད་ན་བྱས་ན་ཁམས་ཀྱང་བདེ་འཐད་ཀྱང་འཐད། དེ་མ་གྲུབ་ནའང་ནམ་ལངས་ཀར་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པས། གོས་ཚགས་དང་བཅས་པར་གཟིམས་ཀྱང་འཆས་འཆུས་སུ་སོང་བ་འཆོས་དགོས་པ་དང་། 
1-371
གཞུང་ནས་མཐའ་གོས། ཤམ་ཐབས། ཤམ་ཐབས་ཀྱི་གཟན། རྔུལ་གཟན། རྔུལ་གཟན་གྱི་གཟན་བྱ་བ་བཤད་པས་མཐའ་གོས་དེ་བྱིན་བརླབས་བཅུག་ནས་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་སྐྱོང་བར་བཤད། ནུབ་མོ་གྱོན་པའི་མཐའ་གོས་དེ་
ཤམ་ཐམས་ཀྱི་གཟན། ཤ་འགག་དེ་རྔུལ་གཟན་གྱི་གཟན་བྱ་བ་ཡིན། ཉིན་མོའི་དེ་གཉིས་ལ་ཤམ་ཐབས་དང་། །རྔུལ་གཟན་ཟེར་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་པ་ཡང་ཡིན་པས། ཐོག་མར་
ཤམ་ཐབས་བགོ་སྟེ། ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བ་དང་། ཧ་ཅང་རྩེངས་པ་མ་ཡིན་བ་དང་། ཧ་ཅང་འཇོལ་བ་མ་ཡིན་བ་དང་། སྦྲུལ་མགོ་བོའི་གདེངས་ཀ་ལྟར་མ་ཡིན་བ་དང་། ཤིང་ཏ་ལའི་
ལོ་མ་ལྟར་མ་ཡིན་བ་དང་། འབྲུའི་ཕུར་མ་ལྟར་མ་ཡིན་བ་དང་། གྲྭ་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟར་མ་ཡིན་བ་དང་། སྐྱོན་དྲུག་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་བདུན་དང་ལྡན་བར་བསྒོ་བར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་
ལ་ཟག་པ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་དོར་ནས་ཁྲུས་བྱེད་དེ་མ་བྱས་ན་གཞིས་བསྡུས་ཀྱི་ཉིས་པ་རེ་འབྱུང་བ་ལགས་པས། དང་པོ་བུམ་པ་ལ་ལྕི་བས་ཟིན་ཁྲུས་ཟིན་ཟིན་གྱི་བར་དུ། བྱས་ནས་
ཁ་ཤོལ། དེ་ནས་ལག་པ་འཁྲུད་དེ། སྟོད་འདུལ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྷ་ག་ལ་བའི་གསུང་ཡིན་པས་མཁྲིག་མཚམས་མན་ཆད་བཀྲུ་དགོས་ཟེར་སྐད། དེ་ཇོ་བོ་རྗེའི་གསུང་དུ་འདོད་པར་གདའ། དེ་ཡང་མི་ནག་སྐྱེ་བོ་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བ་ཀུན་ཟན་བྱེད་ཙ་ན་ལག་པའི་མཁྲིག་མཚམས་སམ་དེ་བས་ཀྱང་མཐོ་བ་མན་ཆད་འཁྲུད་པས་དེ་ཙམ་རེ་ངེས་པར་བཀྲུ་དགོས་པ་ལགས། 
1-372
དེའི་རྗེས་ལ་ལག་པ་གཡོན་པས་བུམ་པ་བཟུང་ནས་གཡས་པའི་སྤར་སོར་ཆུ་རླུང་ནས་གདོང་པ་འཁྲུད་དེ། བཙུན་ཆུང་ལེགས་པ་མ་གོམས་པ་དག་བྱིས་པ་ཁྲུས་བྱེད་པ་བཞིན་ཁར་ཆུ་བླུག་ནས་
ཁའི་ཆུ་དྲི་མ་དང་འདྲེས་པའི་དེས་གདོང་པ་འཁྲུད་པ་ཡོད་དེ། དེ་མི་ལེགས་པས་འདི་ལྟར་དུ་སྤར་སོའི་ཆུ་དེ་མིག་གི་ཐད་ཀར་བསྣུན་ནས་བཀྲུས་པས་མིག་ནི་ཚད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་
མིག་ལ་ཡང་ཕན། མིག་དེ་གདོང་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ན་ཡོད་པས་འཁྲུད་པ་ཡང་བདེ་བས་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། སྐབས་འདིར་ཆུའི་སྦྱིན་པའི་ཚིགས་བཅད་འདོན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོན་པའི་གནས་བཅུ་
གསུམ་ཙམ་ཡོད་པའི་འདི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྙན་ངགས་སུ་བསྡེབས་པའི་ཚིགས་བཅད་མ་ཡིན་ཡང་། ལྷུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་བཏོན་པས་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་བཏོན་པར་འགྲོ་གསུང་། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། སྔོན་
བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཀླུ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས། འདི་སྐད་དུ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཆུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
པར་གདའ་ཆུ་བདག་ཅག་གི་ལག་ན་ཡོད་བས། བདག་ཅག་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚིགས་བཅད་གདོན་པར་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནང་བ་བྱིན་ཏེ། 
1-373
དེ་ཡང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནང་བར་མཛད་ལ། དེ་ལས་གཞན་བའི་མི་དང་ལྷ་ཀླུ་སོགས་པ་ལ་ཅང་མི་གསུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནང་བ་སྦྱིན་བར་བཤད་
གསུང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་འདུས་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་དག་ཀླུ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ་ཞུ་ཞིང་འདུག་པས། ད་ཕྱིན་ཆད་ཆུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཀླུའི་དོན་དུ་ཚིགས་
བཅད་གདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་གང་ཡིན་ན། ཆུ་ཡི་སྦྱིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་ཉེ་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཆུ་མ་ཕྱིས་པར་ཟིལ་པ་ཕྲོམ་མེ་བ་དེས་བླ་གོས་ལ་རེག་ན་ཉམས་ནས་འགྲོ་བ་སྲིད་པས་
གདོང་ཕྱིས་ཀྱིས་ཕྱིས་ནས་གྱོན་པ་ཡིན། གདོང་ཕྱིས་བྱ་བ་དགེ་སློང་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་བཅུ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་ཁྲུས་རས་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་མོད། ཁྲུས་རས་བྱ་བ་
ལུས་རིལ་པོ་འཁྲུད་པ་ལ་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར་བས་མི་ཅིག་སྟེ། ཁྲུས་རས་ལ་བྱིན་བརླབས་ཀྱང་མི་འཆགས། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་གཏོགས་པའི་ངེས་པ་མེད། གདོང་ཕྱིས་ལ་བྱིན་རླབས་ཀྱང་འཆགས་ལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱང་ཡིན་གསུང་། 
1-374
ཚད་ཁྲུ་གྲུ་བཞི་ཡན་ཆད་གཅིག་ངེས་པར་དགོས་དེ་བས་ཆུང་བ་ལ་བྱིན་རླབས་མི་འཆགས་པས་དེ་འདྲ་གཅིག་ལ་བྱིན་རླབས་བྱས་ནས་གདོང་པ་ཕྱིས། ལག་པ་གང་གིས་འཕྱི་ན། འདུལ་བ་འགྲེལ་
ཆུང་མཁན་པོ་ན་རེ། གདོང་ཕྱིས་ཀྱིས་ལག་ཕྱིས་ཀྱང་མཚོན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ། གདོང་ཕྱིས་དེས་ལག་པ་ཡང་ཕྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན། ལག་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཅིག་བཤམས་ལ་ཕྱི་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། །
དེ་འདྲ་མ་གྲུབ་སྲིད་ནའང་ཆོས་གོས་བླ་གོས་ལས་གཞན་པ་ཉམས་ནས་མི་འགྲོ་བ་དག་གིས་ཕྱི་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཚུལ་བཤད་ཟིན། ད་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་འདི་
ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཚུལ་བཤད་པ།
དེ་ནས་ཆོས་གོས་བླ་གོས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བ་དང་། ཧ་ཅང་བརྫེས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཧ་ཅང་འཇོལ་བ་མ་ཡིན་པར་ལེགས་པར་གྱོན་ནས་
ཕྱག་འཚལ་ཏེ།
༈ ཕྱག་གི་ཡུལ་གྱི་གོ་རིམས་སྤྱིར་བཏང་རྣམས་བཤད་པ།
དེ་ཡང་ཕྱག་གི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ལྟར་བཤད། ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །དགེ་སློང་
མས་སྐྱེས་པ་སྡོམ་པས་མི་དམན་པ་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡུལ་གྱི་གོ་རིམས་འདི་བཞིན་དུ་ལག་ལེན་བྱ་དགོས་སྟེ། 
1-375
དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཕྱག་བྱས་ན་དགོས་པ་ཡོད་བྱར་རུང་ཞེས་པའི་ཆོས་གཉིས་ཡོད་དེ་ཡོད་ཀྱི་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེ
རོ། །དེ་དངོས་སུ་བསྟན་པས་ཤུགས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཁྱིམ་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཉེས་པ་བྱ་བ་ལྟུང་བའི་མིང་མ་བཏགས་ཀྱང་དེ་དང་ཁྱད་
མེད་པ་ཅིག་འབྱུང་བ་ལགས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་དགོས་ཏེ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འབྱུང་། དེའི་ཤུགས་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་
པས་མ་རྫོགས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པ་དེར་འགྱུར། ཡང་དགེ་ཚུལ་བསླབ་པ་གཞོན་པས་བསླབ་ཚིགས་གོང་མའི་དགེ་ཚུལ་ལ་ཡང་ཕྱག་བྱ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དེའི་ཤུགས་ལ་
བསླབ་ཚིགས་གོང་མས་འོག་མ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དགེ་སློང་ཡང་བསླབ་ཚིགས་གོང་མ་ལ་འོག་མས་ཕྱག་བྱ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་། དེའི་ཤུགས་ལ་གོང་མས་འོག་མ་
ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། ཡང་དགེ་ཚུལ་མ་བསླབ་ཚིགས་འོག་མས་གོང་མ་ལ་ཕྱག་བྱ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་། དེའི་ཤུགས་ལ་གོང་མས་འོག་མ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། 
1-376
དགེ་ཚུལ་མས་དགེ་སློབ་མ་ལ་ཕྱག་བྱ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་། དེའི་ཤུགས་ལ་དགེ་སློང་མས་དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དགེ་སློབ་མས་དགེ་སློང་མ་ལ་
ཕྱག་བྱ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཤུགས་ལ་དགེ་སློང་མས་དགེ་སློབ་མ་དང་དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དགེ་སློང་མ་བསླབ་པ་གཞོན་པས་རྒན་པ་
ལ་ཕྱག་བྱ། མ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དེའི་ཤུགས་ལ་དགེ་སློང་མ་བསླབ་པ་རྒན་པས་དགེ་སློང་མ་བསླབ་པ་གཞོན་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་རྟེན་ཅིག་
པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱག་གི་གོ་རིམ་ཡིན། རྟེན་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བུད་མེད་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་སྐྱེས་པ་སྡོམ་པས་མི་དམན་པ་དགེ་སློང་ལ་ཕྱག་བྱ་མ་བྱས་ན་ཉེས་
པར་འགྱུར་ཏེ། སྤང་བྱའི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་ན་དགེ་སློང་མས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཁས་བླངས་པའི་ནང་ནས་དགེ་སློང་ལ་ཕྱག་འཚལ་དགོས་པ་མ་བཙལ་བའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་ནས་མིང་
བཏགས་ན་དགེ་སློང་ལ་དགེ་སློང་མས་དུས་རྟག་ཏུ་བླ་མའམ་གོང་མར་བཀུར་གནས་སུ་བྱས་ནས་དད་གུས་བྱ་དགོས་པ་མ་བྱས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར། དེས་ན་དགེ་སློང་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་ཡང་། 
1-377
དགེ་སློང་གསར་བུ་ལ་ཡང་ཕྱག་བྱ་དགོས་པར་བཤད་དོ། །དེ་གཉིས་རྟེན་དམན་པ་དང་མི་དམན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ་ཟེར་བ་ཡིན། དེའི་ཤུགས་ལ་དགེ་སློང་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་
བརྒྱ་ལོན་ཡང་། དགེ་སློང་གསར་བུས་ཀྱང་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དགེ་ཚུལ་ཕ་ལ་དགེ་སློང་མས་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་སྟེ། དགེ་སློང་མ་སྡོམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པས་སོ། །ཡང་དགེ་སློང་མ་ལ་དགེ་ཚུལ་ཕས་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་ཚུལ་ཕ་དེ་རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཕྱག་མི་
བྱ་བ་ལགས་སོ། །དགེ་སློབ་མས་ཀྱང་དགེ་ཚུལ་ཕ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་སྟེ། དགེ་སློབ་མ་སྡོམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །དགེ་ཚུལ་ཕས་ཀྱང་དགེ་སློབ་མ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་སྟེ། རྟེན་
གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །དེའི་ཤུགས་ལ་ཕན་ཚུན་ཕྱག་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་འདི་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཕྱག་མེད་ཡིན་ནོ། །དགེ་ཚུལ་ཕ་ལ་དགེ་ཚུལ་མས་ཕྱག་བྱ་དགོས་ཏེ་བསླབ་
པའི་ཚིགས་འདྲ་ཡང་དགེ་ཚུལ་ཕ་རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །མ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། ཤུགས་ལ་དགེ་ཚུལ་ཕས་དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་ཞེས་པ་ནི། 
1-378
སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་སྐྱབས་དམ་པ་ཕྱག་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསྙེན་པ་རྫོགས་མ་
རྫོགས་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱིམ་པ་སྐྱེ་བོ་ལྷ་མི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་གི་ཡུལ་གྱི་གོ་རིམས་སྤྱིར་བཏང་རྣམས་བཤད་ཟིན། ད་རུང་བྱེ་བྲག་
འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་ཏེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༈ ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་དུ་གནས་ཁང་གཅིག་ན་བླ་མ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་
དང་དགེ་འདུན་གསུམ་བཞུགས་ན། ཐོག་མར་གང་ལ་ཕྱག་བྱ་སྙམ་ན་དོན་འདི་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྒྱ་འདུལ་བ་འཛིན་པའི་ཞལ་ནས་དང་པོར་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་ལ་ལུང་དང་
རིགས་པ་ཡོད་པས་སོ། །ལུང་ཀཱ་རི་ཀཱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། །གདོང་དང་སོ་ཡི་དྲི་བཀྲུས་ནས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་ཁྲུས་བྱས་མ་ཐག་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་འཚལ་བར་གསུངས་པས་
ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ལས་ལྷག་པའི་ཞིང་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽའུ་འགལ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཞུགས་བཞིན་དུ་རང་གི་བླ་མ་འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། 
1-379
དེ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་བླ་མའི་དབང་དུ་བྱས་གསུང་སྐད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྨ་ཚོའི་ཞལ་ནས། ཐོག་མར་བླ་མ་ལ་ཕྱལ་འཚལ་ཏེ། ལུང་དང་རིགས་པ་ཡོད་པས་སོ། །ལུང་
འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽའུ་འགལ་གྱིས་ཐོག་མར་རང་གི་བླ་མ་རྟ་ཐུལ་ལ་ཕྱག་བྱས་པས་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་དུས་ན་གྲོགས་པོ་ཡིན་པས་ཕྲད་པར་འདོད་ཀྱང་།
ཕ་མས་གེགས་བྱས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་མ་ཕྲད། དེ་ནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཕྲད་ནས་ཡིད་མཐུན་པོ་ཡོད་པས་སུས་ཐོག་མར་བདུད་རྩི་རྙེད་པ་དེས་མ་རྙེད་པ་དེ་ལ་བདེར་བར་བྱའོ་ཞེས་
བཅའ་ཁྲིམས་བྱས། དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ཟེར། མཽའུ་འགལ་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་སྤང་ནས་སྐྱེས་ཟེར་སྐད། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་
རྒྱལ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ཝཱ་རཱ་ན་སཱེའི་ཕྱོགས་ན་ཕར་ཕྱིན་པས་འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་དང་ཕྲད། ཤིན་དུ་དད་པར་གྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པའི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཅིག་ཤོད་
དང་ཞེས་ཞུས་པས། རྟ་ཐུལ་གྱིས་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྒྱུར་བཅས་བྱེད་རྒྱུར་ལྡན་གྱུར་པ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལྡོག་རྒྱུ་དེ་ཡང་འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་གསུང་། །
1-380
གང་ན་སྐྱེ་དང་རྒ་དང་རྒུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ངེས་པར་མི་གནས་པ། །ཐར་པའི་མཆོག་དེ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ཡིས་རང་གིས་མཁྱེན་ཏེ་གསུངས། །ཞེས་ལན་གཅིག་བཟླས་པས་བདེན་པ་མཐོང་། དེ་ནས་
ཉེ་རྒྱལ་བདེན་པ་མཐོང་ནས་སྤང་ནས་སྐྱེས་དང་ཕྲད་པས་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཤེས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ལྤགས་པའི་མདོག་ནི་གསལ། དབང་པོ་ནི་དུལ་བ་ལགས་པར་འདུག་ན་བདེན་བ་མཐོང་བ་ངེས་པས་
བདག་ལ་ཡང་བདུད་རྩི་བདར་དུ་གསོལ་ཞེས་སྤང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ཚེ། ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལན་གསུམ་བཟླས་པས་དེས་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་། །དེ་ནས་གཉིས་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་
ཕྱག་འཚལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། སྟོན་པ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་གསུང་གིན་འདུག འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་ཡང་འདུག་པས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ། སྟོན་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཡིན་པས་
ཐོག་མར་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་བྱའམ། འོན་ཏེ་འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཡིན་བས་ཁོང་ལ་ཕྱག་བྱ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས། རྒན་ནམ་ཡང་
ན་གཞོན་ཡང་རུང་། །གང་ལས་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་པ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །ཟླ་བ་ཚེས་ལ་བྲམ་ཟེ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པས། །ཐོག་མར་བདེན་པ་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་ཕྱག་འཚོལ། 
1-381
དེ་ནས་སྟོན་པ་ལ་འཚོལ་ཅིག་ཅེས་སྟོན་པས་གནང་བ་བྱིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་བཤད་པའི་ལུང་གིས་གྲུབ་གསུང་སྐད། དེ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ་ཞེ་
ན། བདེན་པ་མཐོང་མི་མཐོང་དེ་སྣོད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལ་རག་ལས་ཀྱི། ཆོས་དང་དེ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་མི་མཐོང་འབྱུང་གསུང་སྐད། རིགས་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་
གྱི་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཀྱང་། ས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཁྱིམ་པ་བསླབ་པ་འཆའ་བའི་གཞི་རང་མ་ཡིན་པས་བསླབ་པ་བཅས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་
སྟོན་པ་ལས་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བས་ཐོག་མར་བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ། འོ་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་འཚལ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་གནས་ཁང་ཐ་དད་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེའི་རྗེས་ཀ་ན་མར། བླ་མ་གནས་པའི་སྒོ་གླེགས་ལ། ལག་པས་དལ་གྱིས་བརྡུང་བར་བྱ། ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཞེས་བཞེད་དོ། །འོ་སྐོལ་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཡི་རྗེས་
སུ་འབྲང་བས་གནས་ཁང་གཅིག་ན་ཕྱག་གི་ཡུལ་གསུམ་ཀ་བཞུགས་ན་ཁྲུས་བྱས་མ་ཐག་གི་རྗེས་ལ་བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཆོས་གོས་བླ་གོས་ལེགས་པར་གྱོན་ནས་ཡན་ལག་སྨད་ལྔ་ས་ལ་གཏུགས་པའི་ཕྱག་བྱ་བ་སྤྱི་བོ་དང་ལག་པའི་མཐིལ་གཉིས་སྤུས་མོའི་ལྷ་ང་གཉིས་ས་ལ་རེག་པའི་ཕྱག་གསུམ་བཙལ་ནས། 
1-382
འཚལ་ས་དེ་ཀར་རྐང་པ་གཡོན་སོ་ན་གནས་པའི་ལོང་བུའི་ཐད་ཀར་གཡས་པའི་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་གཙུག་ལག་པ་གཡོན་པའི་ནང་ན་མར་ཆོས་གོས་སུམ་ཆའམ་བཞི་ཆ་ཙམ་ལྟབ་གཡས་
པས་གཡོན་པའི་ཆོས་གོས་མར་འཕྱང་བ་དེའི་སུམ་གཉིས་མར་འཕྱང་སུམ་ཆ་ཡར་བཞག་པའི་མཚམས་ནས་བཟུང་ནས་པུས་མོ་གཡོན་པའི་སྟེང་དུ་བཀབ་ལག་པ་གཡོན་པ་བླ་གོས་དང་བཅས་པ་དེ་དེའི་
སྟེང་དུ་བཀབ་པས་བན་དེའི་ཕུ་རུང་འདྲ་བ་ཞིག་འོང་། དེ་ཡང་དྲི་མོ་གཉིས་པོ་དྲང་པོར་དྲང་མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་སྒུར་ཙམ་མཛད་པས་མཛེས་པོ་ཅིག་འོང་། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཨུ་བྲང་
བཅས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་འོང་། དེ་ནས་གོམ་པ་གང་ནང་དུ་ནུར་ཏེ་དེ་འདྲ་བའི་ཞེ་ས་ཅིག་བྱས་ནས་བསྙུན་འདྲི་བྱེད། དེ་ཡང་ཐུགས་དམ་གྱིས་བསྙེལ་བ་མ་ལགས་པ་སྒུགས་ལ་སྐུ་ཁམས་
བདེ་ལགས་སམ་ཞེས་དྲི། བླ་མ་དེས་ཀྱང་། བདེ་བར་བཞུགས་ལགས་སམ་ཞེས་ལན་འདེབས། ཡང་སྔར་གྱིས་སྟན་ཁར་ཕྱིར་ནུར་ཏེ་ཞེས་ལན་གཅིག་བྱེད། དེ་ནས་ཡང་ཡན་ལག་སྨད་ལྔ་ལོང་ཡོད་ན་ཡན་
ལག་བདུན་པ་བྱེད་གསུངས།ས་ལ་གཏུགས་པའི་ཕྱག་གསུམ་འཚལ་ཏེ། དེ་ལྟར་དང་པོ་ཕྱག་གསུམ་མཇུག་ཏུ་གསུམ་སྟེ་ཕྱག་དྲུག་བར་དུ་ཞེ་ས་གསུམ་སྟེ་ཕྱག་དང་ཞེ་ས་དགུ་ཕྲུགས་ཟེར། དེའི་རྗེས་ལ་རྟེན་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ། 
1-383
དེ་ནས་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་དང་། ཞེ་ས་སྔར་དང་འདྲ་ལ་བསྙུན་འདྲིའི་སྐབས་སུ། དགེ་འདུན་དབུ་མཛད་ཐུགས་དམ་གྱིས་ཞེས་སྔར་བཞིན་ནོ། །ལན་དུ་དགེ་འདུན་དུ་ལོངས་ན། དགེ་འདུན་སྙོམས་པར་བཞུགས།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདེ་ལགས་སམ་ཟེར། མ་ལོངས་ན་བདེ་བར་བཞུགས་ལགས་སམ་ཞེས་ལན་འདེབས། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ཚུལ་བཤད་ནས། ད་ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་དང་། བཙལ་བྱ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་འདི་
ལྟར་ཡིན་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་དང་། བཙལ་བྱ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། དེ་ནི་གང་ཡིན་ན། སྦགས་པས་ཕྱག་མི་བྱ། སྦགས་པ་ལ་མི་བྱ། གོས་ཅིག་པས་མི་བྱ།
གོས་གཅིག་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་སྦགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཟས་ཀྱིས་སྦགས་པ་དང་། མི་གཙང་བས་སྦགས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ནས་ཁ་མ་བཤལ་བ་ལ་
ཟེར་ཏེ། ཐ་ན་ཨུ་པ་ལའི་འདབ་མ་ཙམ་ཟོས་ནས་ཁ་མ་བཤལ་ཡང་ཟས་ཀྱིས་སྦགས་པར་འགྲོ་ཞིང་། སྦགས་པ་དེས་གང་ལ་ཕྱག་བྱས་ཀྱང་འཚལ་མཁན་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར། ཡུལ་དེས་ཀྱང་བླངས་
ན་ཉེས་པར་འགྱུར། མ་བླངས་ན་ཉེས་པར་མི་འགྱུར། ཡང་སྦགས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བྱས་ན་འཚལ་མཁན་ཉེས་པར་འགྱུར། ཡུལ་དེས་བླངས་ན་འགྱུར། མ་བླངས་ན་མི་འགྱུར། འདི་ལ་དམིགས་བསལ་ཅིག་ཡོད། 
1-384
རང་གིས་ཆོས་ཞུས་པའི་བླ་མ་དེ་སྦགས་པར་འདུག་ཀྱང་ཕྱག་བྱས་པས་གཉིས་ཀ་ལ་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་བླ་མ་མ་ཡིན་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་སྦགས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་མ་བྱས་ན་
སྡིག་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་ན་དེ་བླ་མར་བསྒོམས་ལ་ཕྱག་བྱ་གསུང་། མི་གཙང་བས་སྦགས་པ་ནི་ཟག་པ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་དོར་ནས་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པས་དེས་ཕྱག་བྱས་འཚལ་མཁན་ལ་
ཉེས་པར་འགྱུར་ཡུལ་དེས་བླངས་ན་འགྱུར། མ་བླངས་ན་མི་འགྱུར་རོ། །མི་གཙང་བས་སྦགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནའང་ཉེས་པར་འགྱུར། ཡུལ་དེས་བླངས་ན་འགྱུར། མ་བླངས་ན་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་
དམིགས་བསལ་སྔར་བཞིན་ནོ། །གོས་གཅིག་པས་ཕྱག་མི་བྱ། བྱས་ན་འཚལ་མཁན་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར། ཡུལ་དེས་བླངས་ན་འགྱུར། མ་བླངས་ན་མི་འགྱུར་གོས་གཅིག་པ་བྱ་བ་བླ་གོས་མེད་པ་ལ་ཟེར།
ཕྱ་ཏུ་ས་ཀུན་གྱིས་ཕྱར་ཏུ་དེ་ཆོས་གོས་བཞིན་གྱོན་ནས་བཙལ་བས་ཆོག་གསུང་གོས་གཅིག་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བྱས་ན་སྔར་བཞིན་ནོ། །དམིགས་བསལ་ཡང་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཕྱག་འཚལ་བའི་གནས་ཀྱི་
དབང་དུ་བྱས་ན། ས་གཞན་ན་གནས་པ་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་སྣང་བ་ཉི་ཟླ་དང་སྒྲོན་མེ་དང་ནོར་བུའི་འོད་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་སར་ཕྱག་མི་བྱ། 
1-385
བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གླེང་གཞི་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་འཁོར་འགའ་ཟུངས་བྱས་པ་གློ་ན་བ་ཅིག་ལ་དེའི་སློབ་མས་སྔར་ཏེ་ཕྱག་བཙལ་བས་མཁན་པོ་དེས་ག་
དོད་མུ་དོད་དུ་ལུད་པ་དོར་བས། སློབ་མ་དེའི་མགོ་ལ་ཆགས་པ་དེས་མ་ཚོར་བར་ལས་ལ་ཕྱིན་པས་གཞན་གྱིས་མཐོང་ནས་བཞད་གད་བྱས་པས། དེ་བརྒྱུད་ནས་སྟོན་པས་གསན་ནས་བསླབ་པ་
གཉིས་བཅས་ཏེ། ལུད་པ་དེ་ཕྱོགས་མ་ངེས་པར་དོར་བས་ལན་པས་ད་ཕྱིན་ཆད་ཕྱོགས་ངེས་པ་ཅན་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྣང་བ་མེད་པས་ལན་པས་སྣང་བ་མེད་པར་ཕྱག་མི་
བྱའོ་ཞེས་བཅས་སོ། །དེས་ན་སྣང་བ་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡོད་པར་ཕྱག་གི་ཡུལ་སྦགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་སྦགས་ཤིང་། ཆོས་གོས་བླ་གོས་དང་ལྡན་པ་ལ་འཚལ། འཚལ་མཁན་ཀྱང་ཟས་ཀྱིས་སྦགས་ན་
ཁ་བཤལ། མི་གཙང་བས་སྦགས་ན་གཞུང་ནས་ཁྲུས་ཕོག་ཉི་ཤུ་རྩ་ཅིག་བྱེད་པར་བཤད་པས། རྒྱ་གར་ན་ས་དྲོད་ཆེ་བ་ཤེད་ཀྱིས་འདིའི་ལག་ལེན་ངེས་པར་བྱེད་སྐད། དེ་བྱར་རུང་བར་ཡང་
ཡོད་པར་གདའ། འོ་སྐོལ་བོད་འདི་ས་སིལ་བས་དེའི་ལག་ལེན་ཆེ་མ་བྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁམས་ཀྱིས་ཐུབ་པ་ཡང་ཤས་ཆུང་བས་ཆུ་དང་འབྲེལ་ན་ཁ་ཤོལ་བ་དང་ལག་པ་འཕྱི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ། 
1-386
ཆུ་མེད་ན་ལག་པ་འཕྱི་བ་དང་རྩྭས་ཁ་ཤོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ་བླ་གོས་དང་ལྡན་བས་ཕྱག་བཙལ་ལོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་གི་གནས་ལ་སོགས་པ་བཤད་ནས། དེའི་ཆོ་གའི་རིམ་
པ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །ཆོ་གའི་རིམ་པ་ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། དེ་ལྟར་རང་གི་བྲང་ཁང་དུ་ཁྲུས་དང་། ཕྱག་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བདུན་པ་
ཚར་ནས། གྲལ་དུ་འདུ་བའི་ཚེ་དགེ་འདུན་སྡུད་པའི་བརྡའ་དུང་ངམ། གནྜེའམ། རྔའམ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒྲས་བྱེད་དེ། དུང་གིས་སྡུད་པ་དེ་མང་བས་དེ་བྱུང་མ་ཐག་དགེ་འདུན་གྱི་བཀད་སར་འདུ་
བས། དེ་ན་རྟེན་གསུམ་ཡོད་ན་ཕྱགས་གསུམ་འཚལ། དེ་ནས་དབུ་མཛད་གང་སླེབ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་གསུམ་བཙལ་ནས་རང་གི་གྲལ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་གྲལ་ལ་བཀད་དེར་བཞུགས། གསུང་ལས་ད་
ལྟ་ཚན་གཅིག་མི་ཆོས་བདེ་བ་སྐད་བདག་གི་གྲལ་མགོར་བཞུགས་པས་མཆི་ཟེར་ནས་བསླབ་པ་གཞོན་པ་དེ་གོང་དུ་འཇོག་པར་འདུག་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལ་ཉེས་པ་བསྐྱེད་པས་བླང་དོར་མ་ཤེས་པར་
འགྲོ་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་བྱོན་པའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་བཞེངས་ནས་ཕྱག་གསུམ་འཚལ། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁད་དེ་ཞེ་ས་ལན་གཅིག་བྱེད། བྱིན་པོ་ཁད་དེ་བཞུགས་ནས་དབུ་མཛད་དེ་གོམ་པ་གང་ནང་དུ་ནུར་ཏེ། 
1-387
ཡང་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་པའི་ཞེ་ས་གཅིག་བྱས་ནས། ཐུགས་དམ་གྱིས་བསྙེལ་བ་མ་ལགས་པ་དགུང་ལ་སྐུ་ཁམས་བདེ་བར་བཞུགས་ལགས་ཞེས་བསྙུན་འདྲི་བྱེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལན་
དུ་སྙོམས་པར་མཆིས་དགེ་འདུན་བདེ་བར་བཞུགས་ལགས་སམ་ཞེས་ལན་འདེབས། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཁད་དེ་བཞེངས་ནས་ཞེ་ས་ལན་གཅིག་དང་ཕྱག་ལན་གསུམ་བྱེད། དེ་ནས་ཕན་ཚུན་ཕྱག་སྐོར་བ་ཟེར་ཏེ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོ་ནས་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚལ་བར་བསམ་ལ་ཟིང་ཕྱག་ལན་གསུམ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེ་ས་ཁད་དེ་བྱས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཞོན་པ་ལ་གཏོགས་པ་
ཅིག་གིས་གོམ་པ་གང་ནང་དུ་ནུར་ནས་ཞེ་ས་གཅིག་བྱས་ཏེ། དགེ་འདུན་དབུ་མཛད་ཐུགས་དམ་གྱིས་བསྙེལ་པ་མ་ལགས་པ་དགུང་ལ་སྐུ་ཁམས་བདེ་བར་བཞུགས་ལགས་སམ། ཞེས་བསྙུན་འདྲི་བྱེད། དབུ་
མཛད་དེས་ལན་དུ་དགེ་འདུན་སྙོམས་པར་མཆིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདེ་ལགས་སམ་ཞེས་ལན་འདེབས། ཡང་ཐམས་ཅད་ཁད་དེ་བཞེངས་ནས་ཞེ་ས་ལན་གཅིག་དང་ཕྱག་ལན་གསུམ་བྱས་ནས་གྲལ་ལ་བཀད་དེ་
བཞུགས་ཏེ། དེ་ཡང་གྲལ་མགོ་མས་མ་བཞུགས་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བསྡད་ན་ཆེ་བཅོས་སུ་འགྲོ་བས་ཐོག་མར་གྲལ་མགོ་མ་བཞུགས། དེ་ནས་རིམ་གྱི་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པ་ཡིན། རེ་རེ་ནས་གཅིག་ཏིང་ལ་ཅིག་བསྡད་ན་མགོར་ཆེ་བས་གྲལ་མགོ་མ་བཞུགས་མ་ཐག་ཐམས་ཅད་ཁད་ཀྱིས་བཞུགས་པས་ཆོག 
1-388
བཞུགས་ཚུལ་གྲལ་མགོ་མ་ཙོག་འདུག་མི་བྱ། གྲལ་དབུས་མ་རྐང་པ་མི་བརྐྱང་། གྲལ་སྨད་པས་དཀྱིལ་ཀྲུང་མི་བཅའ། གྲལ་མགོ་མས་ཙོག་འདུག་ཏུ་ད་ལྟ་རང་ལངས་ནས་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་མི་
མཛེས་པས་དཀྱིལ་ཀྲུང་སུ་བག་ཕེབས་པར་བཞུགས་པ་ཡིན། གྲལ་དབུས་མས་རྐང་པ་མི་བརྐྱང་ཞེས་པ་མཚོན་པ་སྟེ། འདི་གྲལ་མགོ་ཞབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱར་མི་རུང་བས་གྲལ་དབུས་མས་དཀྱིལ་ཀྲུང་སུ་
བཞུགས་སོ། །གྲལ་སྨད་པས་དཀྱིལ་ཀྲུང་མི་བཅའ་བཅའ་ན་ལོངས་འཆོས་པར་འགྲོ་བར་ཙོག་འདུག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲལ་ལ་བཀད་ནས། ད་ཞལ་ཟས་འདི་ལྟར་བརྟེན་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་
བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །ཞལ་ཟས་གཅོད་ཐབས་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། མཁས་ཆེན་པ་དེ་ལ་སྔ་དྲོ་དང་པོ་གསོལ་ཟས་འདྲེན་པའི་སྐབས་འདིར་ཞལ་བསིལ་འདྲེན་པ་དང་མི་འདྲེན་པའི་ལུགས་གཉིས་ལས་དབུ་
རུ་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཆབ་འདྲེན་ཞིང་འདུག་ཅེས་བྱང་ཆེན་པ་གསུང་མཁན་ཆེན་པ་གསུང་། འོ་སྐོལ་གཙང་འདིར་ཁྲུས་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་བསམས་ནས་ཆབ་མི་འདྲེན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་སྦགས་པ་ནི་
མེད་ཁ་མ་བཤལ་བར་ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱད་པས་ཆོག་གམ་སྙམ་པ་ལ་ལ་སྲིད་པར་འདུག་ཏེ། གཞུང་ནས། ཁ་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། མ་སྦགས་ཀྱང་བད་ཀན་གྱི་རླངས་ཀྱིས་ཁ་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་པས་དེ་མ་བཀྲུས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་ལ། 
1-389
སྔ་དྲོ་དང་པོ་དེ་ལ་མི་ཤོལ་བ་ནི་ཁྲུས་བྱས་མ་ཐག་ཡིན་པས་དྲི་མ་འཆགས་ལོང་མེད་པས་སོ་གསུང་། དེ་ནས་ལག་བདེ་བ་དགེ་ཚུལ་ཅིག་གི་ཞལ་ཟས་འདྲེན་ཏེ། གཡས་ཀྱི་བླ་
གོས་ཀྱི་སྣ་རྩེ་དཔུང་པ་གཡོན་ལ་བཀལ་གཡོན་གྱི་དེ་ལག་པ་གཡོན་པའི་ནང་ན་མར་སུམ་ཆ་ཙམ་བཀུག་ཅིང་ལག་པའི་མཁྲིག་མཚམས་ཐུག་པ་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ཁེབས་པར་བྱས་ནས། ཟན་དེ་ལོངས་
སྤྱོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་མགྲོན་ལ་བསྟན་བྱ་ན་འདྲེན་མཁན་ལ་བསྟན་ནས། སཾ་པྲ་བ་ཏ་ཞེས་བརྗོད་ནས་འདྲེན། དེའི་དོན་ཟས་འདི་ལ་དུག་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །མན་ངག་ནས་དེ་ལས་གཞན་
འཆད་དུ་ཡང་ཟས་འདི་ལ་བསྟེན་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག དེ་མ་བརྗོད་ན་འདྲེན་མཁན་དང་ལེན་མཁན་གཉིས་ཀ་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་། ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་རྗེ་ལྷ་ཅིག་གི་ཞལ་
ནས་ཁོ་བོ་ངན་པར་ཐལ་ངན་པར་ཐལ་གསུང་སྐད་ཙཱ་ན་ཡོད་པ་དག་གིས་ཅི་ནོངས་ལགས་ཞུས་པས། སཾ་པྲ་བ་ཏ་མ་བརྗོད་པར་ཟས་བླངས་གསུང་། ཅུང་ཞིག་ན་ད་ཁོ་བོ་བཟང་པོར་
ཐལ་ཕྱིར་བཅོས་བགྱིས་གསུང་ནས་ཕྱག་ལེན་བཟང་པོ་དེ་ལྟར་བུ་མཛད་སྐད་གསུང་། སཾ་པྲ་བ་ཏ་ཡང་ཟེར་ཏེ། ལུང་ནས་དུག་ཅན་ཐམས་ཅད་དུག་མེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས། འདིའི་གླེང་གཞི་འདུལ་བ་ལུང་ལས་འདི་ལྟར་དུ། 
1-390
སྔོན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱ་བ་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལ་དད་པ་ཞིག་
ཡོད་པ་ཅན་དུ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་ཀུན་དགའ་བོས་བསོད་སྙོམས་ལ་བྱོན་པ་དེས་གདུགས་ཚོད་དྲངས་སྐད། དེའི་ཁྱིམ་ཐབ་མོ་སྦྲུམ་མར་ཡོད་པ་ལ། ཁྱིམ་བདག་དེས་སྟོན་པ་ལ་ཁྱེའུ་བཙའ་འམ་
བུ་མོ་བཙའ་ཞུས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཁྱེའུ་བཙའ་བར་འདུག་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འདུག ངའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདུག མཐར་དགྲ་བཅོམ་པ་འཐོབ་
པར་འདུག་ཅེས་ལུང་བསྟན་པ་བཞི་མཛད་སྐད། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཀུན་དགའ་བོ། །ཤིན་དུ་བཟང་པོ་ཅན་ནས་བྱོན་པ། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་གིས་མཐོང་བས་ཁོའི་བསམ་པ་ལ། དགེ་སྦྱོང་གཽའུ་
ཏ་མ་ཁྱིམ་བདག་ཅན་ནས་འཐོན་སོང་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གཽའུ་ཏ་མ་ལ་མངོན་ཤེས་བག་རེ་ཡོད་པས་ལུང་བསྟན་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཐོག་ཏུ་བབ་ན་ངའི་སྦྱིན་བདག་འཆོར་ཉེན་ཆེ། ཤོར་ན་མ་ལེགས་
སྙམ་ནས་ཤིན་དུ་བཟང་པོ་ཅན་དུ་ཕྱིན་ནས། ཁྱེད་ཅན་ནས་དགེ་སྦྱོང་གཽའུ་ཏ་མ་འཐོན་མ་བྱུང་ངེ་བྱས་པས། དེ་བྱུང་བསོད་སྙོམས་ལ་བྱོན་བྱུང་ནས་གདུགས་ཚོད་དྲངས་ཟེར་སྐད། འོ་ན་ལུང་བསྟན་འདྲ་མ་བྱས་སམ་བྱས་པས། 
1-391
དེ་བྱས་འདི་སྐད་དུ་ཟེར་ཞིང་འདུག་ཅེས་སྔར་གྱི་ཚོ་བཟླས་པས། ཁོ་མྱ་ངན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཅིག་བྱེད་ཀྱིན་གདའ་སྐད། ཅི་ནོངས་དྲིས་པས། ལུང་བསྟན་དེའི་ལ་ལ་བདེན་ལ་ལ་ལ་མི་བདེན་
པར་འདུག ཁྱེའུ་བཙའ་བ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པར་འདུག ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་བདེན། མིས་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཽའུ་ཏ་མའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའང་
བདེན་ཏེ། ཁྱེའུ་དེ་ཤིན་དུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཅིག་འབྱུང་བས་ཁྱོད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་བྱས་ནས་བཟའ་རྒྱུ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས་དེ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པར་འདུག མཐར་
དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་མི་བདེན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་བ་བྱ་བ་རང་མེད་ཟེར་ནས་ཕྱེད་བདེན་ཕྱེད་མི་བདེན་པར་ཁོས་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཁོ་ལ་ཡིད་ཆེས་པོ་ཡོད་པས།
ཁྱེའུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འབྱུང་ཟེར་བ་དེས་བྲེད་ནས་འོ་ན་བསད་ན་རང་རུང་ངམ་བྱས་པས། ངེད་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་དེ་འདྲ་མི་ཤེས་ཟེར་ནས་སོད་རང་ཡང་མི་ཟེར་བར་གདའ་སྐད། དེ་
ནས་ཁྱེའུ་བསད་པར་འདོད་ནས་མའི་ལྟོ་མཉེས་པས་གཡས་མཉེས་ཙ་ན་གཡོན་དུ་སོང་། །གཡོན་མཉེས་ཙ་ན་གཡས་སུ་སོང་ནས་ཁྱེའུ་མ་ཤི་བར་མཉེ་བ་དྲགས་ནས་མ་དེ་ཤི་སྐད། རོ་དེ་དུར་ཁྲོད་དུ་སྐྱལ་ནས་བསྲེག་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡང་འདུས། 
1-392
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བྱོན་པར་བཞེད་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་གདོང་ལ་བཏང་། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཡང་བྱོན་སྐད། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱོན་པས་ལྟས་ངོ་མཚར་ཅན་འབྱུང་སྙམ་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་
མང་པོས་ཡང་དག་པ་འདུས་པའི་ཚེ། རོ་དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཚིག་ནས་ཁྱེའུ་མ་ཤི་བར་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། སྟོན་པས་ཁྱིམ་བདག་ཤིན་དུ་བཟང་པོ་ལ་ཁྱེའུ་འདི་མ་ཤི་བར་འདུག་པས་ལོངས་
ཤིག་ཅེས་གསུངས་པས་ལེན་དུ་མ་འདོད། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་དེ་སྐད་གསུངས་པས་རྒྱལ་པོས་བླངས་པས། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ཚིག་པར་མ་གྱུར་ཏམ་གསུངས་པས། རྒྱལ་
པོ་ན་རེ་ཚིག་པར་ག་ལ་གྱུར། ཙན་དན་གྱི་འདེ་གུ་བས་ཀྱང་བསིལ་བར་སྣང་ཟེར་སྐད། དེ་ནས་མེའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པས་མེ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བར་ཆགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཀུན་
དུ་རྒྱུ། དགེ་སྦྱོང་གཽའུ་ཏ་མའི་ལུང་བསྟན་རྒྱུགས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ལྷགས་པ་དེ་དག་ཁ་སྐྱེངས་པར་གྱུར་སྐད། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེས་ནང་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་དགུད་པོ་དེ་བྱུང་ནས་ཁྱོད་
ཀྱིས་ང་ཡི་སྲིང་མོ་བསད་པ་ཡིན་པས་ཁྱེའུ་དེ་ཉ་ར་བྱེད་ན་ཉེ་དུའི་དོད་དེ་ཀ་ལ་བྱེད། དེ་མེད་ན་དམག་འདྲེན་བྱས་པས་ཁྱེའུ་བླངས་ནས་ཉ་ར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་དེས་རྒྱལ་པོ་ཅན་ཕྱིན་ནས་བདག་གི་ཉེ་དུ་དེ་འདི་སྐད་ཟེར་ནས་ཁྱེའུ་དེ་ཐུགས་ལ་ཐོགས་བྱས་པས། 
1-393
ང་ལ་སྟོན་པས་གནང་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་སྟེར་དུ་མ་འདོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅན་ཕྱིན་ནས་བདག་གི་ཉེ་དུ་དེ་འདི་སྐད་ཟེར་བས། ཁྱེའུ་དེ་བདག་ལ་བྱིན་ཅིག་པར་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། བདག་
གིས་བླངས་པས་སྟེར་དུ་མ་འདོད་ལགས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་ཀུན་དགའ་བོ་བཏང་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁྱེའུ་དེ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་བྱིན་སྐད། དེ་ནས་ཁྱེའུ་མེ་སྐྱེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་
འཕེལ་ཀྱང་ཕ་ཡོད་རིང་ལ་བུའི་གྲགས་པ་མ་བྱུང་ཕ་ཤི་བ་དང་མེ་སྐྱེས་དེ་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། གྲགས་སྙན་དང་ལྡན་པ་བྱུང་སྐད། དེས་ཕའི་ཤུལ་འཚོ་སྐྱངས་དུས་སྐབས་སུ་
ཚོང་འདུས་ན་ཕར་ཕྱིན་པས་མི་རས་གཉིས་ཁྱེར་བ་གཅིག་ཚོང་འདུས་རང་ཚོང་འདུས་མ་ཡིན་པ་གཅིག་འདུག་ཟེར་བ་ལ། མེ་སྐྱེས་ཀྱི་དེ་ཅིའི་ཐ་ཚིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པས། ཁོ་ན་རེ་ང་
ལ་རས་གཉིས་ཡོད་པས་ཉོ་བ་རང་མ་བྱུང་ཟེར་སྐད། དེ་ང་ལ་སྟོན་དང་བྱས་པས་གཅིག་ལོངས་སྤྱད་གཅིག་ལོངས་མ་སྤྱད་པར་འདུག་པས་རིན་ཇི་ཙམ་འདོད་བྱས་པས་ཀ་ཤ་པ་ན་སྟོང་
སྟོང་འདོད་ཟེར། ཁྱེའུ་ན་རེ་ཅིག་པོ་འདི་ལོངས་སྤྱད་འདུག་པས་ལྔ་བརྒྱ་ལས་མི་ཟི། འདི་མ་སྤྱད་པར་འདུག་པས་སྟོང་གཞལ་བྱས་པས་འཕྲལ་ལ་ཁྱད་མི་མངོན་པས་རས་མཉམ་པོ་ལ་ཆེ་ཆུང་མི་ཡོང་ཟེར་བ་ལ་ཁྱེའུ་ན་རེ་འོ་ན་ངས་བསྟན་གྱིས་ཟེར་ནས་བཞོན་པའི་སྟེང་ནས་རས་སྟེང་དུ་འཕངས་པས་མ་སྤྱད་པ་དེ་བླ་རེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལ་ཁད་དེ་འདུག 
1-394
སྤྱད་པ་དེ་ས་ལ་ལྷུང་པས་ཁོ་ཡིད་ཆེས་ནས་རིན་དེར་བཙོངས་སྐད། དེ་ནས་མེ་སྐྱེས་ཀྱིས་རས་དེ་ལོངས་སྤྱད་ནས་དྲི་མ་ཆགས་པ་ན་བཙོ་བླག་མཁན་འཁྲུད་དུ་བཅུག་ནས་མེ་སྐྱེས་ཀྱིས་
རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་མཇལ་དུ་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་སྟེང་དུ་སླེབ་ཙ་ན་རས་སྐམས་པ་རླུང་གིས་ཁྱེར་ནས་དེར་བྱུང་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་ན་རེ་འདི་ལྟ་བུའི་རས་སྔོན་
ཆད་མ་མཐོང་གང་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཟེར་བ་ལ། ཁྱེའུ་ན་རེ་བདག་གི་རས་དྲི་མ་ཅན་འཁྲུད་དུ་བཅུག་པ་རླུང་གིས་ཁྱེར་ནས་འདིར་འོངས་པར་གདའ་བྱས་པས་རྒྱལ་པོའི་བསམ་བ་ལ་
རས་ཁྱད་འཕགས་འདི་ལྟ་བུ་གྱོན་པའི་ཚོད་ཀྱིས་འདིའི་ཁྱིམ་ན་འབྱོར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ངེས་ཤེས་བལྟ་དགོས་སྙམ་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ང་ལན་གཅིག་བལྟ་དགོས་བྱས་པས། འོ་ན་གཟིགས་
པར་ཞུ་ཟེར་ནས་བྱོན་པས། སྒོ་རིམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་མཐའ་མ་ན་བུད་མེད་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་གཟུགས་བཟང་བ་འདུག་པས། རྒྱལ་པོས་ཁྱེའུ་ལ་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་གནམ་རུ་ཡིན་ནམ་ཟེར། ཁྱིམ་
ཐབ་མིན་གཡོག་མོ་ལགས་ཞེས་སྒོ་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲིས་ལན་དེ་བཞིན་དུ་བྱས། ནང་གི་ཕུགས་སུ་སླེབ་ཙ་ན་དེ་དག་པས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བུ་མོ་གཟུགས་བཟང་བ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཁྱིམ་ཐབ་འདུག་སྐད། 
1-395
དེ་རུ་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་གཅིག་ཀྱང་བྱས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བསམ་བ་ལ་འདིར་བསྡད་ན་བརྣབ་སེམས་སྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཕོ་བྲང་དུ་བྱོན་སྐད། དེ་ནས་ཁྱེའུ་མེ་སྐྱེས་
ལ་སྲིང་མོ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཁྱིམ་བདག་དཔལ་སྦེད་ཅེས་པ་འབྱོར་པ་ཅན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་ལ་དད་པ་ཅིག་ཡོད་པ་ལ་བྱིན་སྐད། མེ་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ངའི་ཉེ་དུ་འདིས་
སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་རང་མི་འགྲུབ་པར་འདུག དེ་མ་ལེགས་ཐབས་གཅིག་བྱས་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་བསོད་ནམས་སོག་ཏུ་གཞུག་སྙམ་ནས། དཔལ་སྦེད་ལ་འོ་སྐོལ་གཉིས་མཆོད་གནས་ལ་གདུགས་ཚོད་འདྲེན་རེ་
བྱ་བྱས་པས། ཁོ་མོའི་བསམ་པ་ལ་སྔོན་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་དྲངས་ན་ངའི་མཆོད་གནས་ལ་མི་འདྲེན་ཉེན་ཆེ་སྙམ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྔོན་ལ་ངའི་མཆོད་གནས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲོངས། དེ་ནས་
ངས་སངས་རྒྱས་ལ་དྲང་ཟེར། མེ་སྐྱེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པའི་རྒན་ཤོས་སྟོན་པ་གང་པོ་ཅན་དུ་ཕྱིན་ནས་སང་བདག་གི་སྡུམ་པར་གདུགས་ཚོད་ལ་བྱོན་པར་
ཞུ་བྱས་པས། གང་པོའི་བསམ་པ་ལ་མེ་སྐྱེས་འདི་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་ད་ངའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འོང་བ་འདུག་སྙམ་ནས་དགའ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས། དེ་ནས་དཔལ་སྦེད་ཀྱིས་གང་པོ་ཅན་དུ་ཕྱིན་ནས་མེ་སྐྱེས་མ་བྱུང་ངམ་བྱས་པས། 
1-396
དེ་བྱུང་འདི་སྐད་ཟེར་ཞིང་འདུག་ཟེར། འོ་ན་སངས་རྒྱས་མེ་སྐྱེས་ཅན་དུ་བྱོན་པའི་ཚེ་སྒོ་དྲུང་དུ་ཞལ་འཛུམ་པ་མཛད་དེ་ཀུན་དགའ་བོས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞུས་ནས་ལུང་བསྟན་རེ་ངེས་པར་
བྱེད་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་མཛད་པར་ཞུ་ཟེར་སྐད། སང་དེ་སྟོན་པ་གང་པོ་འཁོར་བཅས་མེ་སྐྱེས་ཅན་དུ་ཕྱིན་སྒོ་དྲུང་དུ་སླེབ་ཙ་ན། གང་པོ་འཛུམ་པ་མཛད་ཀྱིན་གདའ་སྐད།
དེ་ནས་འཁོར་ཅིག་གིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་དྲི་བ་བྱས་པས་གང་པོ་ན་རེ་འདོད་པ་ཟེར་བའི་སྐྱོན་
ཅན་གཅིག་འདུག ད་ཅི་བར་ལ་ཆུ་བོ་དྲེ་རལ་གྱི་འགྲམ་ན་སྤྲེའུ་ཕོ་ཅིག་གིས་མོ་གཅིག་འདོད་པའི་དབང་གིས་བསྡས་སོང་བས་སྤྲེའུ་མོ་ཏབ་ཏོབ་ལ་ཁྲོན་པ་ཅིག་གི་ནང་དུ་ལྷུང་བའི་
ཤུལ་ན་མར་ཕོ་དེ་ཡང་ལྷུང་ནས་གཉིས་ཀ་ཚེའི་དུས་བྱས་འདུག་ཟེར་སྐད། ཁྱེའུ་མེ་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་འདི་ད་བརྫུན་ཟེར་བར་འདུག་སྙམ་པ་ཅིག་བྱུང་སྐད་དེ་ནས་ནང་དུ་བོས་མེ་
སྐྱེས་རང་གིས་ལག་བདེ་བའི་དཔོན་བྱས་ནས་གདུགས་ཚོད་དྲངས། དེ་ཡང་ཀྱུས་མ་ལ་འབྲས་ཆན་གྱི་སྟེང་དུ་ཚོད་མ་འདྲེན་པ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་ཚོ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དྲངས་ནས། སྟོན་པ་གང་པོ་ལ་ཚོད་མའི་སྟེང་དུ་འབྲས་ཆན་དྲངས་པས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲང་བ་ཟིན་ཀྱང་གསོལ་ཁ་མི་འབྱེད་པར་གདའ་སྐད། 
1-397
གཞན་དག་གིས་གསོལ་ཁ་ཕྱེད་མཛོད་བྱས་པས་ཚོད་མ་མ་བྱུང་ཟེར་སྐད། དེ་ནས་མེ་སྐྱེས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། མཐོང་བར་བྱ་བ་མི་མཐོང་བར། །མ་མཐོང་བར་ནི་མཐོང་བར་བྱེད། །
དྲེ་རལ་ནང་གི་སྤྲེ་མཐོང་གིས། །ལྷུང་བཟེད་ནང་གི་ཚོད་མ་མིན། །ཞེས་སྨྲས་པའི་ཚེ། གང་པོས་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་གཏིང་དཀྲུགས་པས་ཚོད་མ་འདུག་པས་ཚིག་པ་ཟོས་ཏེ་འདིས་ང་དམའ་ཕབ་ད་ལྟ་
རང་དམོད་པ་བོར་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ན། མེ་སྐྱེས་ཀྱིས་ཁོ་རྒྱུད་འཁྲུགས་འདུག་པར་ཤེས་ནས་དྲང་སྲོང་བྱ་བ་དམོད་པ་ལ་དབང་བ་ཡིན་པས་དམོད་པ་དོར་ན་མ་ལེགས་སྙམ་ནས་བྱ་
བ་ཚོ་གཡོག་པོ་ལ་ཁ་སྐོས་བཅུག་ནས་ཁོ་རང་ཁྱིམ་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཡིབ་བསྡད་དེ། དེ་ནས་གསོལ་ཟིན་པ་ན་གང་པོ་ན་རེ་མེ་སྐྱེས་ལ་ཤོག་གྱིས་བསྔོ་བ་བྱ་ཡིས་ཟེར་ཡང་མ་
བྱུང་དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དམོད་པ་འདོར་གྱིན་འགྲོ་བ་ན་གཡོག་དག་གི་བསམ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བཟང་པོ་བྱས་པའི་ལན་དུ་དམོད་པ་འདོར་བ་ཤིན་དུ་མི་རིགས་སྙམ་ནས་བཀྲུ་བཤལ་འབྲས་ཆན་
དང་འདྲེན་པ་ཐེམ་པ་ལ་བླུག་བཞག་པས་གང་པོ་དེ་རྒས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲེད་ནས་མགོ་བོ་དུམ་བུ་ཅིག་ཀྱང་ཆག་སྟེ་ཁྲག་ཀྱང་བྱུང་སྐད། དེ་ནས་དཔལ་སྦེད་ཕྲད་པས་འོ་མ་བརྒྱལ་ལམ་ཟས་བསོད་པར་གདའ་འམ་ཟེར། 
1-398
དེ་འདི་ལྟར་དུ་གྱུར་བྱས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དབུ་དུམ་ཞིག་ཀྱང་གནད་འདུག་སྟེ། ངས་ནང་པར་དགེ་སྦྱོང་གཽའུ་ཏ་མ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ཟས་དུག་ཅན་དྲངས་ལ་བཀྲོངས་ལ་བཞག་གིས་ཟེར་སྐད།
དེ་ནས་དཔལ་སྦེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཅན་དུ་ཕྱིན་སང་བདག་གི་དུམ་པར་གདུགས་ཚོད་ལ་བྱོན་པར་ཞུ་བྱས་པས། སྟོན་པས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཅང་མི་གསུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ཁོའི་བསམ་
པ་ལ་མངོན་ཤེས་ཡོད་པ་མི་བདེན་བར་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་། དེ་ནས་དཔལ་སྦེད་ཀྱིས་ཐེམ་པའི་ཕྱིར་མེ་དོང་ཁ་རི་ཙམ་ཕུབ་པ་ཅིག་བྱས་ནས་དེར་གྲོངས་ཀྱིས་སྙམ་པ་བྱས། ཡང་དེར་མ་
གྲོངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་ཟས་ཐམས་ཅད་དུག་དང་སྦྱར། མེ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིང་མོས་བྱ་བཏང་གིས་དོགས་ནས། ཁྱིམ་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྦས་ནས་བཞག་སྐད། སྔར་ལག་བདེ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཐོག་མར་བཏང་ནས་དེའི་
རྗེས་སུ་དགེ་འདུན་བྱིན་པོ་གཤེགས་པ་ཡིན་བ་ལ་དེའི་རེས་ལ། དེ་ནས་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་འཁོར་དག་ལ་སང་དཔལ་སྦེད་ཅན་གདུགས་ཚོད་ལ་འགྲོ་བས་ངའི་གདོང་ལ་ཅིག་ཀྱང་མ་འགྲོ་བར་
ངེས་རྐང་པ་གང་བཞག་བར་མ་འཛོལ་པ་ཞོག་ལ་ཤོག་གསུང་སྐད་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་ཤུལ་ཏུ་གཞན་གྱི་མི་འཇོག་པ་ཡིད་སྐད། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བྱོན་པའི་ཚེ་འོད་མའི་ཚལ་གྱི་ལྷ་དག་ན་རེ། 
1-399
བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་འབྱོན་པར་ཞུ་འདི་ལྟར་བྱས་ཡོད་པར་གདའ་ཞུས་པས། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་ངས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དུག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་ན་འབྱུང་བའི་དུག་གིས་མི་གནོད་གསུང་ནས་མ་གསན་པར་
བྱོན། མེ་དོང་གི་སྟེང་ན་ཕར་བྱོན་པའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པར་ནང་དུ་ཟང་ཏེར་བྱོན་པས་དཔལ་སྦེད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་མེ་དོང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པར་འདུག་པ་ལ། དུག་གི་གནོད་པའང་
མི་འབྱུང་ངེས་ཞེས་ངའི་དེ་ཉེས་ནས་འདུག་སྙམ་ནས་རང་གི་སྟོན་པའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་མ་ནུས་པར། མེ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིང་མོ་ཅན་དུ་ཕྱིན་ནས་བཟང་མོ་མར་བྱོན་སངས་རྒྱས་འཁོར་བཅས་བྱོན་ཡོད་
ཀྱིས་བྱས་པས། དེ་ན་རེ་ང་མི་ཡོང་ཁྱེད་ཀྱི་གནད་ཚུགས་ཡིན་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་དཀྲོངས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་དེ་མིན་འདི་ལྟར་དུ་གྱུར་པས། ངས་སྟོན་པའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་མ་ནུས་
པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲིད་ལ་སྐྱོལ་ཟེར་ནས་ཕྱིན་པའི་ཚེ། དཔལ་སྦེད་ན་རེ་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རེ་ཤིག་བཞེས་ཤིག བདག་བློ་འཁྲུལ་ནས་ཟས་ཐམས་ཅད་དུག་དང་སྦྱར་ནས་ལོངས་སྤྱད་དུ་མི་བཏུབ་
པར་བདོག ད་བཟོད་གཡོས་ལ་དྲང་གིས་བྱས་པས། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་ངས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དུག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་ཡིན་པས་འབྱུང་བའི་དུག་གིས་མི་གནོད་ཀྱིས། སཾ་པྲ་ཊ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དྲོངས་ཅིག་གསུང་། 
1-400
དེ་བཞིན་བྱས་ཏེ་དྲངས། དཔལ་སྦེད་ཀྱི་བསམ་བ་ལ་གནོད་པ་རང་འབྱུང་ལས་ཆེ་སྙམ་ནས་བལྟས་པས་གྲལ་མགོ་མ་ལ་གནོད་པ་མི་འདུག དེ་དག་ཡོན་ཏན་ཆེ་བས་མི་གནོད་པ་ཡིན། འོག་
མ་དག་ལ་གནོད་དམ་སྙམ་ན་ཡང་གནོད་པ་རང་མི་འདུག སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་ཁྱོད་རང་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་གསུང་ནས་སྤྱད་པས་གནོད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། དེས་ན་དུག་ཅན་དུག་མེད་པར་བྱེད་པས་
ན་སཾ་པྲ་པ་ཏ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། ལེན་མཁན་གྱིས་ས་མ་ཙ་རི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། དེའི་དོན་སྙོམས་པར་བྲིམས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་
པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བཙོན་དོང་དུ་ཚེའི་དུས་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས། ཁོ་རང་གིས་ཕའི་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པ་ན་གཞོན་ནུ་མེ་སྐྱེས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དེ་མ་བཟོད་ནས། མེ་སྐྱེས་ལ་
རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ན་རེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་དེ་ང་ལན་ཅིག་བལྟ་དགོས་ཟེར་བ་ལ། དེས་བྱོན་པར་ཞུ་བྱས་ནས་བལྟས་པའི་ཚེ་དེའི་རེས་ལ་གནོད་པ་བྱས། ཕྱེས་དམག་དྲངས་པས་ལྕགས་རིའི་
བ་གམ་ལ་རྡོ་ཁབ་ལེན་ཡོད་པས་ཡར་དྲངས་ནས་དམག་ལྕགས་ཅན་མང་པོ་བ་གམ་ལ་སྤྲུལ་ལེ་བ་བྱུང་སྐད། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་མེ་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ད་རེས་ཏ་གནོད་པར་མ་ནུས་ཏེ། 
1-401
རྒྱལ་པོ་བྱ་བ་འདི་གདུག་པ་ཆེ་བས་ང་རང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དྲག་སྙམ་ནས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མཐར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་སྟེ། ལུང་བསྟན་ཐམས་
ཅད་ཐོག་ཏུ་བྱུང་སྐད། དེ་དག་གིས་ཞལ་ཟས་འདྲེན་ཚུལ་སོང་ནས་ཟས་མགོ་གཅོད་པའི་ཆོ་ག་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་།
དེ་ལྟར་གསོལ་ཟས་དྲངས་ནས་སྐབས་འདིར་དབུ་རུ་བྱང་ཕྱོགས་ན་གཏོར་མ་སྡུད་མཁན་དེས་ཕྱག་གསུམ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་དབུ་མཛད་བཤོས་ལ་དགོངས་པར་ཞུ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་འོ་སྐོལ་གྱི་འདིར་ལག་ལེན་
དེ་མ་དར་བར་འདུག་ཅེས་བྱམས་ཆེན་པའི་གསུང་ཞེས་མཁན་ཆེན་གྱིས་གསུང་། དེ་ནས་དབུ་མཛད་དེས་ཐོག་མར་ཟན་མགོ་མ་བཅད་པར་གཞན་ཚོས་མི་གཅད། དེས་བཅད་པའི་རྗེས་ལ་གཅོད་དེ། དེ་ཡང་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་པ་པའི་ཞལ་ནས་སྡེར་གཙང་མི་གཙང་བརྟག་ཏུ་ཡོད་གསུང་སྐད། དེའི་དོན་ཇོ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་པ་དག་གིས་གཏོར་མའང་དེའི་ལུགས་བྱེད་ན་སྡེར་གཙང་མ་ཟེར།
གཏོར་མ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ན་མི་གཙང་བ་ཡིན་གསུང་སྐད། དེ་ལ་ལྷ་བཤོས་ཀྱི་འགྲོན་དང་གཏོར་མའི་འགྲོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་གཅིག ཡི་དམ་ལ་ཅིག་སྟེ་ལྷ་བཤོས་གཉིས་འབུལ། 
1-402
མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ལྡན་པའི་ཞལ་ནས་གདིང་ཀར་སྐུ་གཤེགས་པ་གསུང་ཙ་ན་ཡི་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་རེ་རེ་འབུལ་གསུང་སྐད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་
ནས་ཡི་དམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷ་བཤོས་ཅིག་དབུལ་གསུང་སྟེ། ཁོང་གི་དེ་ལེགས། སྔ་མ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་སྣ་མང་བ་དག་ནི་བཤོས་དེ་ལྷ་བཤོས་རང་ལ་འཛད་ཉེན་ཡོད་ཅེས་
དཔལ་ལྡན་མས་གསུང་ཞེས་མཆིམས་པས་གསུང་། དེས་ན་དང་པོ་དེ་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ལ་འབུལ་བར་བསམ་ནས་ལྷ་བཤོས་གཅིག་བཅད་ནས་དེ་དག་ལ་འབུལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །
ཆོ་ག་གཞན་མི་དགོས་གསུང་། ཡང་ཅིག་བཅད་ནས་ཡི་དམ་ལ་འབུལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད། བླ་མ་ཡི་དམ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བྱས་ནས་འབུལ་བའི་ལུགས་ཀྱང་ཡོད་གསུང་། གཏོར་མའི་ཡུལ་ཆོས་སྐྱོང་དང་འགྲོ་
བ་རིགས་དྲུག་ཡིན་པས་མཐེབ་སྐྱུ་གཉིས་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བཅུག་ནས་འབུལ། ལ་ལ་འཕྲོག་མའི་ཆང་བུ་དང་དེ་ཡི་བུ་ལྔ་བརྒྱའི་ཆང་བུ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་འདིར་འདུས་ཏེ། བཟང་སྟེ་
ཆོས་སྐྱོང་ཡིན་ན་དེའི་ནང་དུ་འདུས། ངན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུས། ཡང་ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་མཆོད། གནམ་གྱི་བྱ་ཁྱུང་ཀ་རུ་མཆོད་ཟེར་བ་ཡོད་དེ། 
1-403
སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས། བྱ་ཁྱུང་ཀ་ར་ཡང་བཟང་ངན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་རུང་དུ་འདུ་བས་འདིར་མ་འདུས་པའི་འགྲོན་མེད་གསུང་། གཏོར་མ་འདི་གལ་ཆེ་
བས་སྐབས་འདིར་དེའི་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འདུག་གསུང་།། ༈ །།
༄། །གཏོར་མའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བཤད་པ།
དེ་ཡང་གཏིང་ཀར་སྐུ་གཤེགས་ཀྱི་ཞལ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྕང་ར་བའི་གསུང་ཡིན་གསུང་སྐད། ཁོ་ན་རེ། གཏོར་མ་ལས་རྣམས་
ཀུན་གྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ། །ལས་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །ལས་རྣམས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། ཞེས་གསུང་སྟེ། གཏོར་མ་བཏང་བ་ལ་ཕན་ཡོན་བཞི་ཚན་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་
དྲན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། འཆི་བ་སླུ་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། ཁ་འབར་མའི་གཏོར་མ་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་
སྟེ། དང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་འདི་ཉིད་ནས་འཆི་བསླུར་གསུངས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་བདེན་པ་མ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཁ་འབར་
མ་དྲུང་དུ་བྱུང་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ད་སྟེ་ཞག་བདུན་ནས་ཚེའི་དུས་བྱེད་ཟེར། ཅི་ཕན་བྱས་པས་ཡི་དྭགས་གངྒཱ་རླུང་གི་བྱེད་མ་སྙེད་ལ་འབྲས་ཆན་མ་ག་དྷའི་བྲེའི་ཁལ་བདུན་བདུན་བྱིན་ན་ཕན་ཟེར་བས་འཇིགས་སྐྲག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཟེར་ན་ཇི་ལྟར་དུ་བགྱིས་ནས་ཕན་ཞུས་པས། 
1-404
སྔགས་འདི་འབྲུ་བདུན་ཡན་ཆད་ལ་བཏབ་སྟེ་བྱིན་ན་ཡི་དྭགས་རེ་རེས་མ་ག་དྷའི་བྲེའི་ཁལ་བདུན་བདུན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པས་འཆི་བ་ཟློགས་ཏེ་སྐུ་ཚེའི་མཐར་ཕྱིན་
ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་གྱུར་པས་འཆི་བ་སླུ་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། གཏོར་མ་མ་ཆག་པར་བཏང་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། །
བཞི་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་བཞི་ཚན་གཉིས་པ། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། བར་ཆད་ཐམས་
ཅད་ཟློག་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་གསུང་། དང་པོ་ནི་གཏོར་མ་བཏང་བས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་
ཐོབ་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། བར་ཆད་སེལ་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྩོན་ན་སེལ་བ་འོ། ལས་གང་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་གཏོར་མ་བཏང་ན་བར་
ཆད་མི་འབྱུང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གཏོར་ལ་མི་བརྩོན་ན། །དེ་ཡི་བར་ཆད་སུ་ཡིས་སེལ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན། གསུམ་པ་ནི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་ཆེན་གཏོར་མ་ལ་བརྩོན་པ་ཅིག་གི་རྒྱགས་ཆད་པའི་ཚེ། 
1-405
མི་མ་ཡིན་མང་པོ་འོ་ཅག་གི་སྒོམ་ཆེན་གྱི་རྒྱགས་ཆད་འདུག་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱོལ་གཅིག་ཟེར་བ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་བྱུང་སྐད། མི་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལ་བྱམས་པར་འདུག་གྲུབ་ཐོབ་མཚན་ཉིད་
པའི་གསུང་ཡིན་པ་འདྲ་ཨ་བླ་མ་དག་གསུང་མཆིམས་གསུང་། གཞན་ཡང་བླ་མ་བལ་པོ་ཐང་པ་གཏོར་མ་ལ་བརྩོན་པས་རྒྱ་གར་ནས་ཚུར་ལ་བྱོན་ཀར་མི་མ་ཡིན་མང་པོ་མི་དགའ་ནས་
སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པ་ལ་ཁོང་གིས་གཏོར་མ་བྱིན་པས། ཁོང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྱུར་པས་དེ་དག་ན་རེ་མ་ཧཱ་བོ་དྷི་སཏྭ་ཁྱོད་ལ་ལམ་དུ་བར་ཆད་མི་འབྱུང་གིས་གཏོར་མ་གནང་བ་
ཐུགས་བཏགས་ཟེར་སྐད། བཞི་པ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་གཏོར་མ་བཏང་ནས་བསྒྲུབས་པས་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གསུང་། དེ་དག་གི་གཏོར་མའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བཤད་ཟིན་ནས་ད་
བྱིན་རླབས་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་ལ་ཕུད་ཀྱི་ཆ། བར་པའི་ཆ། ལྷག་མའི་ཆ་དང་གསུམ་ལས།
༈ ཕུད་ཀྱི་ཆ་བཤད་པ།
དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་བཤོས་འབུལ་ཚུལ་སོང་། གཏོར་མའི་ཡང་ཕན་ཡོན་སོང་ནས་གཏོར་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་ཐེབ་སྐྱུ་གཉིས་བཅད་དེ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བཅུག་ནས་བྱིན་རླབས་དུས་གཅིག་ལ་བྱས་གཏོར་སྟེ། 
1-406
དཔེར་ན་འགྲོན་དཔོན་གཡོག་གཉིས་ལ་སྡེར་གཅིག་ཏུ་ཟན་གཉིས་བྱ་ན་གཉིས་བཅུག་ནས་གཏོང་བ་དང་འདྲ་གསུང་། འདི་ལྟར་དུ་དང་པོ་སྐྱབས་འགྲོ་ཁོར་གསུམ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ལེགས་པ་གཅིག་བྱས། རང་ཉིད་
ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་མདོག་གསེར་གཙོ་མ་ལྟ་བུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་གཡས་ས་གནོན་གཡོན་མཉམ་བཞག་ཏུ་མདོ་ནས་གསུངས་ཏེ། ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་གཡས་མཆོག་སྦྱིན་དུ་བསྒོམ་གསུང་སྐད་དེ། ཕྱག་
རྒྱ་འདི་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་པས་ན་བཟའི་འོག་ཏུ་བྱ་གསུང་། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་བརྗོད་མདོ་ནས་སྔགས་ཀྱི་སྟེང་ལ་བརྗོད་པར་གསུངས་ཀྱང་། ཇོ་བོ་ཆེན་པོས་ཕྱག་ལེན་དུ་དང་
པོར་བརྗོད་པ་འདི་མཛད་གསུང་། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བརྗོད་པས གཏོར་སྣོད་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་
གང་བར་བསམས་ཏེ། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ཞིང་གཞན་ན་སངས་རྒྱས་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་འདི་དག་བྱང་སེམས་སུ་བཞུགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་རེས་འགའ་
གསུང་ལ་གསལ་ཏེ་དུས་རྒྱུན་དུ་ཚངས་རྒྱ་ཙ་ནའི་ཡིན་པར་གསུང་། གསུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་དམ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་བར་བསམ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ཀྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་གསུང་། 
1-407
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་འབྱམ་ཀླས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པས་བཅུད་ཟད་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་བར་བསམ་སྟེ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སངས་བརྒྱ་ཙ་
ན་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིད་དེ། ལ་ལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་ཟེར་ཏེ་དེ་མིན། བ་ཕ་སྟ་ཅན་འམ་ཕུལ་བ་མའི་མཐའ་རྟེན་ཅན། ཀ་ལ་ལ་བཏགས་པའི་མཐའ་རྟེན་ཅན་གྱི་སྐུ་འབྱམ་ཀླས་ཞེས་
པ་འདི་ཡིན། ལ་ལ་ནས་འབྱམ་ཡས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ་འདི་དང་འབྱམ་ཀླས་གཉིས་ལ་དོན་ཁྱད་མེད་གསུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པས་
འགྲོན་རྣམས་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པར་བསམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སངས་རྒྱ་ཙ་ན་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་གསུང་། དེས་ན་དོན་དེ་དག་བསམ་པ་བྱུང་ན་ལེགས། མ་བྱུང་
ཀྱང་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་མཚན་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་གསུང་། ཁ་འབར་མའི་སྔགས་འདིས་འབུལ་བ་ལ་འདི་གསུམ། སྐབས་འདིར་ཨོཾ་ཨཱ་ཧཱུྃ་གིས་གཏོར་མ་ཕལ་ཆེ་བ་བྱིན་
གྱི་རློབ་ཅིང་བྱིན་བརླབས་ཆེ་བ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་འདིར་ཁ་འབར་མའི་སྔགས་འདིས་འབུལ་བ་ལ་འདི་མ་བཤད་པས་སྔགས་ཉིད་ལན་བདུན་བརྗོད་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་སྟེ། ན་མ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བ་ལོ་ཀི་ཏེ་ཨོཾ་སཾ་བྷ་ར་སཾ་བྷ་ར་ཧཱུྃ་ཞེས་པ་བརྗོད་དེ། 
1-408
འདི་ཁ་འབར་མའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པས་དེའི་སྔགས་ཟེར་ཏེ། མཚན་དངོས་རང་རྒྱ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་འོད་ཀྱི་སྔགས་ཟེར་དེ་ཡང་གཏི་ཀར་སྐུ་གཤེགས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཨོཾ་མགོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཨ་མས་
བསླབས་པའི་སྔགས་ཡིན་གསུང་སྐད་དེ། དེ་ནོར་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་ནས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་པོ་འདི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུངས་མ་མ་ལུས་པ་ལ་དབུལ་ལོ། །བསམས་
པའི་དོན་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ལ་སོགས་པ་ཟེར། ཆ་གཉིས་པ་འདི་འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་མ་ལུས་པ་ལ་དབུལ་ལོ། །རང་རང་གི་འདོད་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་བརྗོད། དེ་ནས་སེ་གོལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །དོན་རྣམས་གང་དག་བསམས་པ་ཀུན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅི་རིགས་པ། །འཇིགས་རྟེན་ཁམས་ནི་མ་ལུས་པར། །ཐོགས་པ་མེད་པར་འབྱུང་འགྱུར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་
དོ། །བདག་གི་བསམ་པའི་ཟེར་བ་དེ་འཕྲལ་ལ་འགྲིག་པ་ཡང་ནོར་གསུང་། སྦྱིན་སྟོན་ཀྱང་མིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་བྱ་བར་འབྱུང་བས་བྱིན་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ནས་དགེ་བ་བསྔོའོ། །མདོར་ན་དེ་དག་གིས་ཆ་དང་པོ་ཕུད་ཀྱི་ཆ་སོང་ནས། བར་པ་རང་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༈ བར་པ་རང་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རེ་ངེས་པར་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། 
1-409
དེ་ཡང་རང་རང་ལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་ཡོད་མོད་ཀྱི། དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་ལེན་འདི་ལྟར་མཛོད། ཟས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་འདུ་ཤེས་བཅུ་བསྒོམ། ལྟུང་
བ་འབྱུང་བའི་གཉེན་པོར་བག་ཡོད་པ་བསྒོམ། མ་གུས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་བཤད་པའི་ཚེ་མི་བཟའ། དང་པོ་ནི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་དག་གིས་ཟས་ལ་ཆགས་པའི་སྒོ་ལོངས་སྤྱད་དུ་མི་རུང་
བས་གཉེན་པོ་འདུ་ཤེས་བཅུ་བསྒོམ་པར་བཤད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འདིར་བགྲངས་ན་ཟིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་གལ་ཆེ་ཆེ་དག་གཉེན་པོར་བསྒོམ་སྟེ། འདི་ལྟར་དུ། མི་གཙང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ། རྒྱུ་
ཡིན་པ། ངོ་བོ་ཡིན་བར་བསྒོམ། དེ་ཡང་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འགྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་བསྒོམས་ནས་ཆགས་པ་བཟློག་སྟེ། དང་པོ་འཕྲལ་ལ་ཟས་གཙང་བར་སྣང་ཡང་མི་
གཙང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ལུད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མི་གཙང་པ་ལས་གྱུར་པས་སོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཟས་ལ་ཆགས་པ་བཟློག གཉིས་པ་ནི་མི་གཙང་བའི་རྒྱུ་
ཡིན་ཏེ། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་མི་གཙང་བར་འགྱུར་ནས་འགྲོ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་། །གསུམ་པ་ནི། མི་གཙང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ་ཟས་དང་མི་གཙང་བ་གཉིས། 
1-410
རྒྱུ་མི་གཙང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་འབྲས་བུ་མི་གཙང་བའི་སྐྱེད་པར་འདྲ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཟས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་ངོ་། །མདོ་བསྟན་བཅོས་དང་དེ་དག་གི་འགྲེལ་པ་ལས་
ཀྱང་། ཆགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟས་ལ་ཆགས་བཞིན་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར། བརྒྱན་པ་སྟེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མཛེས་པའི་
ཆེད་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར། ལུས་རྒྱགས་པའི་ཆད་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཟའ་སྙམ་ན་ཡང་དེ་དག་ལས། གཞན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྟས་
པའི་ཆེད་དུ་བཟའ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོ་སྐོལ་འདོད་པ་ཁམས་པ་འདི་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་སྲོག་འཚོ་བས། ཟས་རྒྱུན་ཆད་ན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཚེ་ཡི་དུས་བྱེད། དེ་ཙ་ན་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་
སྡོམ་པའང་གཏོང་པར་འགྱུར། དེས་ན་འདི་ལྟར་དུ་བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྟས་པ་དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཟས་འདི་ཟོས་ལ་ཚེ་གནས་པར་བྱས་ཏེ་ཚངས་སྤྱོད་ལ་
སོགས་པ་དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྙམ་བའི་བསམ་པས་ཟས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་གསུང་། གཉིས་པ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་གཉེན་པོར་བག་ཡོད་པ་བསྒོམ་བ་ནི་ཤིན་དུ་གལ་ཆེ་སྟེ། འོ་སྐོལ་ཟས་ལ་ཡང་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པས་གཉེན་པོ་བག་ཡོད་ཀྱིས་མ་སྒྲིམས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་སྒོ་མང་བས་བསྒྲིམ་པ་གལ་ཆེ་གསུང་། 
1-411
དེས་ན་གཞུང་ནས་བཤད་པས་འདི་བཞིན་དུ་བྱ། ཐམས་ཅད་དུ་ལེགས་པར་ཟས་བླང་བར་བྱའོ། །མུ་དང་ཁ་ད་ཆད་དུ་མ་ཡིན་བར་རོ། །ཚོད་མ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་བར་རོ། །མཐར་ཆགས་
སུ་འོ། །ལྷུང་བཟེད་ལ་བལྟ་ཞིང་ངོ་། །བཅའ་བ་དང་བཟའ་བ་མ་འོང་པར་ལྷུང་བཟེད་མི་ཟེད་བར་རོ། །ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ཆན་གྱིས་ཚོད་མ་མི་དགབ་ཚོད་མས་འབྲས་ཆན་མི་དགབ་བར་
རོ། །སྟེང་དུ་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཟས་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་དྲུག་ནི། ལེགས་པར་ཟས་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཁམ་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་མ་ཡིན་བར་རོ། །ཁམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་བར་རོ། །ཁམ་
རན་བར་རོ། བྱ་མ་གསར་གྱི་སྒོང་ང་ཙམ་ཟེར་སྟེ་ཁ་འབོར་མིག་འབོར་དང་ཧ་ཅང་ཆུང་སྟེ་བཅོས། ལན་གསུམ་གཏོགས་ལ། བདག་གི་བསོད་ནམས་སྟོབས་དང་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་སྟོབས་དང་། །
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆུང་འདྲ་བ་མིན་པར་ཁ་འཛུད་པ་བདེ་མོ་བྱ་གསུང་། །ཁམ་མ་གཟས་པར་ཁ་མི་གདང་ངོ་། །ཁ་ཁམ་གྱིས་བསྐང་སྟེ་མི་སྨྲ་བར་རོ། །
ཙུག་ཙུག་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། ཙུག་ཙུག་མི་བྱའོ། །ལྕག་ལྕག་མི་བྱའོ། །ཧུ་ཧུ་མི་བྱའོ། །ཕུ་ཕུ་མི་བྱའོ། །ལྕེ་ཕྱུང་སྟེ་ཟས་མི་བཟའོ། །འབྲུ་ནས་ཐ་དད་བྱེད་པ་ལྔ་ནི། འཕྱས་མི་གདགས་སོ། །
1-412
མཁུར་བ་མི་སྤོའོ། །རྐན་མི་ཏོག་གོ །ཁམ་འཕྲོ་མི་གཅད་དོ། །ལག་པ་བལྡག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི། ལག་པ་མི་བལྡག་གོ །ལྷུང་བཟེད་མི་འཇོག་གོ །ལག་པ་མི་སྤྲུག་གོ །ལྷུང་བཟེད་མི་བསྐྱམ་
མོ། །མཆོད་རྟེན་འདྲ་བར་བྱས་ཏེ་མི་གཞོམ་མོ། །འཕྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། དྲུང་ན་འདུག་པའི་དགེ་སློང་གི་ལྷུང་བཟེད་ལ་འཕྱས་གདགས་པའི་ཕྱིར་མི་བལྟའོ། །ལག་པ་ཟས་དང་འབགས་པས་
ཆུ་སྣོད་ལ་མི་གཟུང་ངོ་། །དྲུང་ན་འདུག་པ་དགེ་སློང་ལ་ཟས་དང་སྦགས་པའི་ཆུས་མི་གཏོར་རོ། །ཁྱིམ་པ་འདུག་པ་ལ་མ་དྲིས་པར་བཀྲུ་བ་ལ་དེ་ཁྱིམ་དུ་མི་དཔོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་བྱའོ་གསུང་། འདི་དག་རེ་འགའ་ཐམས་ཅད་གསུང་དུས་རྒྱུན་དུ་གལ་ཆེ་ལས་མི་གསུང་། གསུམ་པ་མ་གུས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་འཆད་པའི་ཚེ་མི་བཟའ་བ་ནི། ཆོས་འཆད་པའི་ཚེ་ཟོས་ན་ཆོས་
དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གུས་པར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་མ་དད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་གླེང་གཞི་ལ་ཡང་ཆོས་འཆད་པའི་ཚེ་ལ་ལས་ཟས་ཟོས་པས་གཞན་དག་ན་རེ་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་
སྦྱོང་འདི་དག་ལ་ལ་ནི་ཆོས་འཚལ། ལ་ལ་ནི་ཟས་འཚལ་ཞེས་མ་དད་པ་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་འཆད་པའི་ཚེ་ཟས་ཟ་བ་བཀག་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ཡང་ཆོས་འཆད་པ་དཀྱུས་མ་ལ་ཟ་བ་ཤས་ཆུང་ཡང་བསྔོ་བ་ཡོན་བཤད་བྱེད་པ་ན་ཟོས་ཀྱང་ཉེས་པ་འབྱུང་ལ། 
1-413
ཡང་མིག་གི་མཐོང་ཡང་སྒྲ་མི་ཐོས་པའི་སར་ཟོས་ཀྱང་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་། སྒྲ་ཐོས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་འདེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྗེས་མ་སླེབ་ཀྱི་དོགས་ནས་ལག་བདེ་བ་ལྟ་བུའི་ཟས་
ཟོས་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་གསུང་།། ༈ །།
༈ ལྷག་མའི་ཆ་བཤད་པ།
ད་གསུམ་པ་ལྷག་མའི་ཆ་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། རང་གིས་ཟོས་ཤིང་འཐུངས་པ་ཡི། ལྷག་མ་འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་སྦྱིན་ཞེས་པ་ལྟར་ལྷག་
མ་ལ་དབང་བའི་འབྱུང་པོ་ལྷག་མ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལས་ངན་གྱིས་མི་ཐོབ་པའི་རིགས་ཡོད་སྐད། དེ་དག་ལ་སྟེར་བས་ཟན་ལྷག་མ་ལས་ཆང་བུ་གཅིག་བཅད་དེ་ཚོད་མ་ལ་
སོགས་པ་ལ་ཅུང་ཟད་བསྒྲེས་ལ། ཨོཾ་ཨུ་ཙཥྚ་བིན་དྷ་ས་ནེ་བྷྱ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བརྗོད་ལ་སྦྱིན། བྱིན་བརླབས་ལོགས་པ་མི་དགོས། སྔགས་འདི་དང་མི་འདྲ་བས་སྟེར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། འོ་སྐོལ་
གྱི་བླ་མ་རྣམས་འདི་སྐད་མཛད་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཁ་ཤོལ་ཏེ་མ་བཤལ་པར་ལངས་ན་བཙོག་ལྟང་གི་ཉེས་པ་བྱ་བ་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་དངོས་གཞི་གཅིག་འབྱུང་ལ། དགེ་ཚུལ་ལ་དེའི་
ཕྱོགས་དང་མཐུན་བའི་ཉེས་བྱས་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། ལྕི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་མང་བ་འབྱུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་གསུང་། དེ་དག་གིས་དངོས་གཞི་སོང་ནས་ད་མཇུག་གི་ཆོ་ག་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། 
1-414
༈ །།
༄། །མཇུག་གི་ཆོ་ག་བཤད་པ།
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། མཇུག་གི་ཆོ་ག་ནི་ཁ་ལེགས་པར་བཤལ་བའི་རྗེས་ལ་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་དག་གིས་རང་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྦྱིན་བདག་
གི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་སྦྱོང་དགོས་ཏེ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། ཟོས་ཤིང་དེ་བཞིན་འཐུངས་པ་དང་། །བཏུང་བའི་ཆུ་ཡིས་དེ་འོག་ཏུ། །སྦྱིན་པ་ཡང་དག་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །སྦྱིན་
པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཤིག་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན། ཡོན་སྦྱང་བ་དང་ཡོན་བསྔོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བྱིན་བ་དེ་སྤེལ་བ་ལས་ངོས་འཛིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྦྱིན་བདག་དངོས་དང་། སྦྱིན་པའི་རྐྱེན་གཉིས་སུ་ཡོད།
སྦྱིན་བདག་ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་སྦྱོར་མཁན་ལ་ཟེར། སྦྱིན་བའི་རྐྱེན་ཆུ་ལ་ཟེར་ལ་དེའི་བདག་པོ་ཀླུ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཡོན་སྦྱང་བ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ཅིག་
ཀྱང་ཡོད་གསུང་། ཡོན་སྦྱོང་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་དོན་སེམས་ཞིང་གདོན། དེ་ཡང་སྔོན་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་གཅེས་ཕྲུག་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་
ཅུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། གསོལ་འཚལ་གྱི་རྗེས་ལ་ཡུམ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་བམ་པོ་རེ་རེ་གསུང་སྒྲོགས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲཱའི་ཞལ་ནས་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀ་འོ་རྒྱལ་ནས་འགྲོ་བས། 
1-415
ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་འདིར་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་གསུམ་ཀའི་དོན་འདུས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཚར་རེ་གསུང་སྒྲོགས་གསུང་ནས་བསྒྱུར་ཞིང་དེ་དུས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཞུས་ནས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་
ཡང་མཛད་དེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་བོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་གསོལ་འཚལ་གྱི་རྗེས་ལ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་མི་འདོན་པ་མེད། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འདོན་པ་འདི་ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་
གསུང་། གཉིས་པ་ཡོན་བསྔོ་བ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གདོན་པའི་གནས་བཅུ་གཅིག་གི་འདི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྦྱིན་པའི་གཏེར་ཆེན་གཏེར་ཆུང་ན་ཡོད་ཅེས་བླ་མ་དག་
གསུང་། གཞན་གྱིས་དེ་དག་ཡིན་ཞེས་ཁྱེར་བྱུང་བ་ན་ཚིག་འདྲ་མིན་ལས་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་ཁྲོངས་པ་མི་འདུག་སྟེ། བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ལས་བྱོན་པ་འདི་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཡིན་གསུང་། གང་
ཡིན་ན། བཟའ་བ་བྱིན་པའི་བསོད་རྣམས་ཀྱིས། །ཁ་དོག་གཟི་བརྗིད་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་། །རོ་བརྒྱ་པ་ཡི་ཟས་རྣམས་དང་། །བསམ་གཏན་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བར་ཤོག །ཅེས་པ་དང་། བཏུང་བ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །
ཉོན་མོངས་སྲེད་པ་ཞི་གྱུར་ཅིང་། །བཞིན་འཛུམ་ཡོན་ཏན་ལྡན་བ་དང་། །སྐོམ་ནད་མེད་པར་སྐྱེ་བར་ཤོག །ཅེས་པ་དང་། སྨན་རྣམས་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །ནད་མེད་པར་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་མེད་པ་ཡི། །
1-416
མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་དེ། འདི་འབྱུང་བའི་ནད་སེལ་བའི་སྨན་བྱིན་པའི་བསྔོ་བར་གསུངས་ཀྱང་ཁ་ཟས་ཀྱང་བླུ་བའི་ནད་སེལ་བའི་སྨན་ཡིན་བས་བཏོན་ན་འབྲེལ་གསུང་། གང་གིས་
སྦྱིན་དང་གང་ལ་སྦྱིན། །སྦྱིན་བ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ། །སྦྱིན་པ་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་ནི། །སྦྱིན་བདག་དེ་ལ་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག །ཅེས་པ་འདི་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་ན་ཡོད་
དོ། འཁོར་གསུམ་རྣམ་དག་གི་བསྔོ་བ་ཡིད་ཤིན་དུ་ཟབ་ཅིང་བྱིན་བརླབས་ཆེ་བས་ངེས་པར་གདོན། དེ་ནས་ཆུའི་སྦྱིན་བའི་བསྔོ་བ་དེ་གདོན་ནོ། །བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་དག་གིས་རང་གཞན་གྱི་
ཚོགས་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་དེ་དག་གི་རྗེས་ལ་འདི་དག་ངེས་པར་གདོན་དགོས་པ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་སེམས་སྐྱེད་པ་དག་གི་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལ་བདེ་བས་ནོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡང་གདབ་གསུང་། དེ་གང་ཡིན་ན། གང་གིས་བདག་ལ་ཁ་ཟས་བྱིན་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག གང་གིས་
བདག་ལ་སྐོམ་བླུད་པ་དེ་དག་དང་། གང་གིས་བདག་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་དང་། བསྟི་སྟང་བྱས་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་རྒྱུར་ཅིག 
1-417
གང་ཡང་བདག་ལ་གཤེ་བ་དང་། སྡིག་པ་དང་། མཚོན་གྱིས་འདེབས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་གཅོད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་བླ་
ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་བའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གདབ་བོ། །དེའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནོད་པས་གནོད་པར་བགྱིས་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་
ཤེས་ཁོ་ན་འབྱུང་གི བཏང་སྙོམས་དང་དུ་ཁའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་
ཆེན་པོ་དུ་མ་གསུངས་སོ། །འདི་དཀྱུས་སུ་མི་གསུང་ཡང་ཐེག་ཆེན་སྒོར་ཞུགས་ཀྱིས་གདོན་དགོས་ཞེས་ཞལ་འཕངས་རྒྱུན་དུ་གསུང་ཞིང་། བསླབ་བསྡུས་གསུང་བའི་ལན་ཅིག་གི་དུས་ན་ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་སུ་
ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ནས་གསུངས་པའི་སྨོན་ལམ་གདབ་ཅེས་པ་འདི་ཡིན་གསུངས་པ་ལ་བསྟེན་ནས་བདག་གིས་འདིར་དཀྱུས་སུ་བྲིས་པའོ།། ༈ །།
༄། །གཞན་ཡང་ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པ།
དེ་དག་མཇུག་གི་ཆོ་ག་སྟེ། དེ་ལྟར་མཇུག་གི་ཆོ་གས་
ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་དངོས་སོང་ནས། དེ་ལས་གཞན་ཡང་བྱ་ཆའི་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། སྔ་དྲོའི་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་བྱ་ཆའི་རིམ་པ་བཤད་ནས། 
1-418
དེའི་རྗེས་ལ་པུ་ཏོ་བའི་བཀའ་བརྒྱུད་རྣམས་ཐུགས་དམ་གྱི་གཙོ་བོ་བསམ་བསྒོམ་ལ་མཛད་པས་གདིང་དཀར་སྐུ་གཤེགས་ཀྱི་དུས་ན་སྔ་སྐད་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་པ་སྲང་ཀ་བྱ་
རྗེས་བཀྲ་ལམ་མེ་བྱས་བཞུགས་པ་རང་ཡེ་མེད་པ་འདྲ་བ་ཡོད་སྐད། མཁན་པོས་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་ན་ཡང་བསམ་བསྒོམ་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་པས་སྔ་སྐད་ཉན་བཤད་བྱེད་པ་མེད། སློབ་དཔོན་ཞལ་
རྣམ་པའི་དུས་ན་མར་སྔ་སྐད་ཀྱང་ཉན་བཤད་བྱུང་སྟེ་མདོར་ན་འོ་སྐོལ་རང་ཐམས་ཅད་བསམ་བསྒོམ་བས་བསམ་བསྒོམ་བྱེད། ཉན་བཤད་པས་ཉན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཅིག་གིས་ཅིག་ལ་མི་གནོད་པར་བྱས་
ལ་དགེ་སྦྱོར་ལ་འབད་དགོས་པ་ལགས། ཁྱད་པར་དུ་ཀློག་ཕྲུག་པ་དག་བྲང་ཁང་དུ་མི་སློབ་པར་དགུན་ས་ཕུག་ལ་སོགས་པ་དྲོ་སར་སླེབ། དབྱར་སྣང་ཡེལ་ཆེ་སར་སློབ་པའི་སྲོལ་དེ་མ་
ཉམས་པར་བྱས་ལ་དགེ་སྦྱོར་བའི་གཡེང་བར་མི་འགྲོ་བར་བྱ་གསུང་། དེ་ནས་ཚ་བའི་དུས་མ་གཏོགས་པ་གསོལ་ཟས་གང་འདྲེན་ཡང་ཆབ་བཏང་ནས་འདྲེན། ཁྱད་པར་དུ་དྲོའི་དུས་སུ་དང་པོར་ཆབ་
ངེས་པར་འདྲེན། གཞན་ཚོ་སྔར་དང་འདྲ་གསོལ་ཟིན་ནས་ཆབ་བཏང་ནའམ་མ་བཏང་བའི་གོང་དུ་ཟས་ཀྱི་འཁྲི་བ་གཅོད་པ་བྱ་བ། ད་ང་འགྲངས་འདུག་པས་སང་ཐུག་ལ་དུས་རུང་གི་ཟས་མི་བཟའ་སྙམ་དུ་ཞེ་བཅད་བྱ། 
1-419
མ་བྱས་ན་ཟས་ཀྱི་འཁྲི་བ་མ་བཅད་པའི་ཉེས་པ་བྱ་བ་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་གཅིག་འབྱུང་། དེ་ཕན་ཆད་ཉི་མ་ཡོལ་ཡང་བསམ་པས་སྤངས་ལ་ཚིག་གིས་མ་སྤངས་
པར་ཟོས་ན་སྤངས་པ་ཟ་བའི་ཉེས་པ་འབྱུང་། ཡང་བསམ་པས་སྤངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྦྱོར་བ་ངག་ཏུ་ཆོག་ཅེས་པའམ་མགོ་བསྒྲིལ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀས་སྤངས་ནས་ཟོས་ན་ཉི་མ་
མ་ཡོལ་ཡང་སྤངས་པ་ཟ་བའི་ལྟུང་བ་དངོས་གཞི་འབྱུང་། གལ་ཏེ་ཟ་ན་ལྷག་བོར་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་བཟའ་དགོས་ཏེ། ཉི་མ་མ་ཡོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཆོས་
གོས་ལག་པ་བཞིན་དུ་བཅང་བར་བྱ་ཞེས་སམ་བསྐྱང་བར་བྱ་ཞེས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ལག་པ་ལྟར་ཆོས་གོས་གཉིས་འབྲལ་མེད་དུ་འཆང་སྟེ་མཐའ་གོས་ནི་མི་གཟིམས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ལྟར་དུ་འབྱུང་
ལ། བླ་གོས་ཀྱང་ཟག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་འདོར་བ་དང་། ཁུར་པོ་འཁུར་བའི་ཚེ་མ་གཏོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅང་པར་བྱ་དགོས་པ་ལགས། གཞན་ཡང་ཀཱ་རི་ཀཱ་ལྔ་བཅུ་པ་ནས། གླལ་ཚེ་
ལག་པ་ལ་སོགས་པས། ཁ་དགབ་པར་ཡང་ནན་ཏན་བྱ། ཞེས་པ་ནི་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེད་ཀྱིས་ལུས་སྙོང་ཞིང་ཁ་དང་བྱེད་པ་དེ་ལ་གླལ་ལམ་གཡལ་ཟེར་ཏེ། ཁོ་གཡལ་ཕྱ་ཕྱ་འདུག་ཟེར་ཀྱིན་པ་དེ་བྱུང་ན་ཁ་མི་གདང་པའམ། 
1-420
གོས་ལ་སོགས་པས་དགབ་སྟེ། གླེང་གཞི་ལ་རྒན་ཞུགས་ཅིག་གི་ཁ་གདངས་པའི་ནང་དུ་གཞན་གྱིས་བོང་པ་བཅུག་ནས་རྒན་ཞུགས་བོང་ཁ་བ་འདི་ལ་ལྟོས་དང་ཟེར་བ་ལ་བསྟེན་ནས་བཅས་པ་
ལགས་སྐད། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྒན་ལ་སྦྲིད་བྱུང་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །གཞོན་ལ་ནད་མེད་གྱུར་ཅེས་བྱ། །ཁྱིམ་པ་སྦྲིད་པ་འབྱུང་བ་ལ། །ཡུན་རིངས་འཚོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་སྦྲིད་པ་དེ་
སྙིང་གི་དབུགས་ཡིན་ནམ་སྐད་དེ། འཕྲལ་ལ་ཡོངས་ལུགས་ལ་བལྟས་ན་ཡང་དེ་འདྲ་གཅིག་འདུག་གསུང་། དེ་འབྱུང་བའི་ཚེ་བར་ཆད་འབྱུང་ཉེན་ཡོད་པས་རིམ་གྲོ་བྱ། ཇི་ལྟར་བྱེད་ན། བླ་མ་ལ་
སོགས་པ་རྒན་པ་ལ་བྱུང་ན་ཕྱག་བྱ་བར་བཤད་པ་ལ། ལག་ལེན་བཟང་དུ་རེ་བ་ཇོ་གདན་བྱམས་བཟང་དག་ན་རེ། ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཕྱག་གི་གོ་མི་ཆོད་ཟེར་
བ་བྱུང་སྟེ། ཚིག་གིས་གོ་ཆོད་པར་ལུང་དང་རིགས་པས་ཤེས་ཤིང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལུང་ནི་མདོ་རྩ་འགྲེལ་དང་ཀཱ་རི་ཀཱ་
ནས་ཕྱག་བྱ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གསལ་ཁ་མ་སྨོས་ཀྱང་། གཉིས་པ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། རྒན་ལ་སྦྲེད་བྱུང་ཚིགས་གིས་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བཤད་ལ། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཚིག་གིས་བྱེད་པར་བཤད་དོ། །
1-421
གསུམ་པ་རིགས་པ་ནི་ཆོས་བཤད་ཉན་བྱེད་པ་དང་ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་འཚལ་པ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་ན་
བཙོག་ལྟང་གི་ཉེས་པ་དང་། སྦགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་བས་ཚིག་གིས་བྱེད་པ་ཉིད་འཐད་གསུང་། གཞོན་པ་ལ་ནད་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པའམ། ཨ་རོག་ཀྵ་ཞེས་བརྗོད། ཁྱིམ་
པ་རྣམས་ཚེ་རིང་བ་ལ་སྨོན་པ་ཡུན་རིང་དུ་སོས་པར་གྱུར་གཅིག ཅེས་བརྗོད་དེ། ཁོ་པ་རང་གི་བུ་ཚ་ཆུང་བ་ལ་སྦྲིད་པ་བྱུང་བ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་
ཡོད་པར་གསུང་། དེ་དག་གི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པས། རང་ལ་སྦྲིད་པ་བྱུང་ན། ན་མོ་བུད་དྷཱ་ཡ། ན་མོ་དྷརྨ་ཡ། ན་མཿསཾ་གྷ་ཡ་ཞེས་པའམ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཁྱེད་རེངས་སུ་ཡང་མི་དབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་གོས་གཞན་མེད་པ་བཤང་འགག་དང་ཤམ་ཐབས་ཙམ་གྱོན་ནས་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གི་དྲུང་དང་གཞན་མ་དད་པའི་བར་
འཆག་ཅིང་འདུག་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་མི་རིངས་པར་བརྒྱུག་པར་མི་བྱ་སྟེ། མ་དད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དོན་གལ་པོ་ཆེ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།། ༈ །།
༄། །རྒྱུན་གཏོར་བཤད་པ།
དེ་དག་གིས་ཉིན་མོའི་བྱ་ཆ་བྱེད་ཚུལ་སོང་ནས། 
1-422
ད་རྒྱུན་གཏོར་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཐུན་རེ་རེའི་མགོར་ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་གསུང་གིན་སྣང་ངོ་། །རྒྱུན་གཏོར་བཤད་པར་བགྱི་
ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉིན་མོའི་ཐུགས་དམ་རྣམས་ཚར་ནས་མཚན་མོའི་ཐུགས་དམ་ལ་འཇུག་པའི་དང་པོར་དགེ་འདུན་སྡུད་པའི་བརྡའ་གཎྜེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་འདུས་ནས་ཐུགས་དམ་བྱེད་དེ། གཉིས་
གསུམ་ཚོགས་པ་རང་ནས་དབུ་མཛད་དེས་ཐོག་དྲངས་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་དིར་བ་བྱེད་དེ། སྤྱིར་འོ་སྐོལ་ཇོ་བོའི་བཀའ་བརྒྱུད་རྣམས་དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་སྔོན་མཚན་ཆུང་ཞིང་དོན་གྱི་ས་གཅོད་ཆེ་བ་ལ་
བསྔགས་པ་ཆེ་ཡང་ཐམས་ཅད་འདུས་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་བྱིན་རླབས་ཤིན་དུ་ཆེ་བས། གཞན་དད་པ་སྐྱེད་ནུས་པ་དིར་བ་རང་མཛད་པར་གདའ་གསུང་། དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་
བྱོན་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་དང་ཞེ་ས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བྱས་ནས་བསྙུན་འདྲིའི་སྐབས་སུ་དབུ་མཛད་དེས། ཐུགས་དམ་གྱིས་སྐུའི་ཐ་སྙད་མི་གསུང་བསྙེལ་བ་མ་ལགས་པར་གདུགས་ལ་སྐུ་
ཁམ་བདེ་བར་བཞུགས་ལགས་ཞེས་ཟེར་གཞན་གོང་དང་འདྲ། ཕྱག་སྐོར་བ་དང་སྡུད་པ་ལ་ལ་སོགས་པ་གོང་དང་འདྲ་བ་ལས་བསྙུན་འདྲིའི་སྐབས་གདུང་ལ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཐོག་དྲངས་ནས་གཏོར་མ་ཤོམ་གྱི་བར་ལ་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་དིར་བ་བྱེད། 
1-423
དེ་ནས་རྒྱུན་གཏོར་བྱེད་དེ། རྒྱུན་གཏོར་བྱ་བ་ནུབ་རེ་བཞིན་གཏོར་བའི་གཏོར་མ་ལ་ཟེར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་པ་པའི་ཞལ་ནས་གཏོར་མ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། འགྲོན་དཔོན་གཡོག་གཉིས་
ལ་སྡེར་གཅིག་ཏུ་ཟན་གཉིས་བཅུག་ནས་གཏོང་བ་ལྟར་ཆོས་སྐྱོང་དང་འགྲོ་དྲུག་ལ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཕུལ་བས་ཆོག ཆོས་སྐྱོང་ལ་གཅིག འགྲོ་དྲུག་ལ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གསུང་སྟེ་ཕྱག་
ལེན་ལ་གཅིག་མཛད་པར་གདའ་གསུང་། ད་ལྟ་ལྔ་ལྔ་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ལུང་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལགས་པར་གདའ། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་བ་པའི་
དེ་དུས་མཆོད་ལ་གཏོར་མ་ལྔ་ལྔ་མཛད་པ་ལ་དེ་ཁོང་གིས་རྒྱུན་གཏོར་དུ་མཛད་པར་འདུག་གསུང་། དེ་ལ་གཏོར་སྣོད་འཁར་བ་དང་ལྕགས་ལས་གཞན་ཟངས་དང་ར་གན་དང་རྫ་དང་ཕོར་པ་
ལ་སོགས་པའི་སྣོད་གས་ཆག་མེད་པ། ཆེ་ཆུང་ཕུལ་གང་ཙམ་ཤོང་བ་ཡན་ཆད་དགོས་ཀྱི་དེ་བས་ཆུང་བ་ལ་བྱིན་རླབས་ཚད་ལྡན་མི་འཆགས། དེ་ལྟར་སྣོད་ལྔའི་ནང་དུ་གཏོར་ཟན་ཆེ་ན་
ཕྱེད་དུ་བགོས་པའི་གཅིག་སྣོད་དང་པོར་གཞུག ཕྱེད་ཀྱི་ཕྱེད་གཉིས་པར་གཞུག་དེའི་ཕྱེད་གསུམ་པར་གཞུག ལྷག་མ་གཉིས་སུ་ཆེ་ཆུང་ཅུང་ཟད་རེ་བྱས་ལ་གཞུག ཟན་ཆུང་བ་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྣོད་ཕྱི་མ་ལ་བྱིན་རླབས་མི་ཆགས་པར་འགྲོ་སྲིད་པས་ཆེ་ཆུང་ཅུང་ཟད་རེ་བྱས་ལ་གཞུག 
1-424
ཇི་ལྟར་ཆུང་ཡང་འབྲུ་བདུན་ལས་བྱས་པ་ཙམ་རེ་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་སྲན་མ་ཆེ་ཤོས་ཙམ་འབྱུང་དེ་བས་ཆུང་བ་ལ་བྱིན་རླབས་མི་འཆགས་གསུང་། དེ་ལ་ཆུ་སྣོད་ཀྱི་སུམ་གཉིས་
ཙམ་རེ་བླུགས་ནས་བྱིན་རླབས་བྱེད། གཏོར་སྐོས་ནི་ཆོས་ལུང་སྐུ་གཤེགས་ཁོང་དང་པོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ། གཉིས་པ་གཞི་བདག་ལ། གསུམ་པ་འགྲོ་དྲུག་ལ། བཞི་པ་གནོད་བྱེད་ལ། ལྔ་པ་ཡི་དྭགས་ལ་
འབུལ་སྐད། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས་ཁོང་གི་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་བ་པའི་དུས་མཆོད་ལ་མཛད་པའི་ལུགས་ཕྱག་ལེན་ལ་བཏབ་པ་ཡིན། འདི་གཞི་བདག་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་
བྱིན་ན། འདྲེ་ལ་ལྷ་བཞིན་མཆོད་ན་རྟག་ཏུ་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཞེས་པ་ལྟར་བར་ཆད་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བས་རྒྱུན་དུ་མི་སྟེར་བར་དུས་སྐབས་སུ་བྱིན་པས་ཆོག དེས་ན་གཏོར་སྐོས་གོང་ནས་
བསྣུར་ལ་དང་པོ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ། གཉིས་པ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་དབུལ་གསུང་སྐད། ལ་ལ་དང་པོའི་ལྟར་འབུལ་བའི་སྲིད་པར་འདུག་སྟེ། མཁན་པོ་པ་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ལ་ཕྱག་ལེན་གདབ་
གསུང་། ཡང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཏིང་ལ་གནོད་བྱེད་ལ་སྟེར་བ་འདི་སློབ་དཔོན་དབེན་བར་སྐུ་ཡལ་གྱི་ཕྱག་བཞེས་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་འདི་བདེ་ལ་ཕྱག་བཞེས་སྟིང་མ་ཡིན་པས་ཁོང་གི་ལྟར་མཛད་དགོས་པ་ལགས་གསུང་། 
1-425
དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་བྱིན་རླབས་འདྲ། ཕྱི་མ་གསུམ་བྱིན་རླབས་འདྲ་ཞེས་ཆིངས་མཛད་པར་གདའ། དང་པོ་དེ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོར་གཅིག་བྱས་ལ་ཁ་འབར་མའི་སྔགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བརྗོད་པས་
བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་པའི་རྫས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་བར་བསམས་ལ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་དབུལ་ལོ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བདག་གི་ནད་དང་གདོན་ལ་སོགས་པ་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྟོགས་
པ་ཁྱད་པར་ཅན་མྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསོལ་བ་གདབ། ཚིག་འདི་ཁོ་ནས་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་གསུང་། སེ་གོལ་གཏོགས་ཀྱང་ཆོག མ་གཏོགས་
ཀྱང་ཆོག བདག་གི་བསོད་ནམས་སྟོབས་དང་གི་ཚིགས་བཅད་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག་མ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག གཉིས་པ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་བྱིན་བརླབས་སྔར་བཞིན་བྱས་ལ། ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུངས་མ་མ་
ལུས་པ་ལ་ཕུལ་ལ་འཕྲིན་ལས་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་དང་འདྲ། །གསུམ་པ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་བརྗོད་དེ་སྔགས་ལན་བདུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སེམས་ཅད་རང་རང་ལ་གང་འདོད་པའི་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་བར་བསམས་ལ། 
1-426
མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་སྐྱེ་གནས་བཞིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབུལ་བར་བགྱིའོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཚིམ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་།
ལས་ངན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད། སེ་གོལ་ཡང་ཏོག བདག་གི་བསོད་ནམས་སྟོབས་དང་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་བརྗོད། །བཞི་པ་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་གསུམ་པ་དང་འདྲ་བ་
ལས། ཁྱད་པར་དུ་ཡི་དྭགས་ལ་མཁོ་བའི་རྫས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་བར་བསམས་ལ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་དམ་པ་དང་ལྡན་བ་འདི། ཡི་དྭགས་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
ལ་ཞེས་པའམ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ལ་དབུལ་ཞེས་པ་འདྲ་སྟེ། དོན་ཡི་དྭགས་མ་ལུས་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྟེར་བ་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་མཁོ་
བའི་རྫས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་སྟེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཚིམ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་ལྷག་མ་སྔར་དང་འདྲ། །ལྔ་པ་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་
མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་དམ་པ་དང་ལྡན་བ་འདི་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལན་ཆགས་པའི་འབྱུང་པོ་གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་དབུལ་ལོ། །གཏོར་མ་འདིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཚིམ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱིས། 
1-427
ལན་ཆགས་དང་ཤ་འཁོན་ཐམས་ཅད་དག་པར་གྱིས་ལ་སྔར་གནོད་ཅིང་བསམ་ངན་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོང་། ད་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་པར་བསམ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པར་བྱོས་ལ་སོགས་པ་
བརྗོད་ཅིང་། སེ་གོལ་ཡང་ཏོག བདག་གི་བསོད་ནམས་སྟོབས་དང་གི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་མདོ་ཚར་གསུམ་འདོན་པ་འདི་ཆོས་ལུང་སྐུ་གཤེགས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་ཡིན་པས་གདོན་གསུང་།
དེ་དག་གིས་རྒྱུན་གཏོར་ནར་མ་བྱེད་ཚུལ་སོང་ནས། ད་དེ་དག་ལ་དམིགས་བསལ་ཅུང་ཟད་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །རྒྱུན་གཏོར་ལ་དམིགས་བསལ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ།
འདིར་ཡང་རྒྱུན་གཏོར་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ་གསུང་། དེ་ལ་དངོས་བཤད་ནས་
དམིགས་བསལ་གཞི་བདག་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་གཏོར་མ་མི་སྟེར་བྱས་པ་ལ། འོ་ན་གཞི་བདག་ལ་གཏོར་མ་རང་མི་སྟེར་རམ་སྙམ་ན་དུས་སྐབས་སུ་སྟེར་ཏེ། འགྲོ་འདུག་བྱེད་པའི་ཚེ་དང་པོ་
དང་མཇུག་ཏུ་སྟེར་ཏེ། གནས་གཡར་ས་དེའི་གཞི་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྣོད་གཙང་མ་གཅིག་ཏུ་ཐེབ་ཀྱུ་གཅིག་བཅུག་སྟེ་ཆུ་བླུགས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་ལན་གཅིག་དང་
ཁ་འབར་མའི་སྔགས་བདུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་གནས་ཁང་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་ཡི་གཞི་བདག་ལ་དབུལ་ལོ། །གཏོར་མ་འདིས་ཚིམ་ཞིང་དགྱེས་པར་གྱིས་ལ་བདག་ཅག་འདིར་ཇི་སྲིད་སྡོད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པོ་དང་གཉེར་ཁ་བཟང་དུ་གྱིས། 
1-428
ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་གྲོགས་གྱིས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡུན་འདི་ཙམ་སྡོད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་མི་འདྲི་གསུང་། དེའི་རྒྱུན་མཚན་སྔོན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཕོ་བྲང་སྡིངས་པ་དེས་ཕོ་བྲང་སྡིངས་
དེ་བརྩིགས་ནས་བཞུགས་པའི་ཚེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་བཞུགས་པའི་དུས་ཚིགས་བྲིས་པས་དེའི་བར་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་དགེ་སྦྱོར་ཤིན་དུ་འཕེལ་བར་བྱུང་སྐད། དེ་ནས་ཀྱང་ལོ་གཉིས་བཞུགས་པས་དེའི་བར་ལ་
ན་ཚ་ལ་སོགས་ཤིན་དུ་སོ་མ་བསོད་པར་བྱུང་སྟེ། དགེ་སྦྱོར་མ་འཕེལ་བར་བྱུང་བ་ལ་དབུ་རུ་བྱང་ཕྱོགས་པ་དག་ན་རེ་དུས་ཚིགས་བྲིས་པ་ཁོ་ནས་ལན་གསུང་སྐད། དེས་ན་ཞག་
ཅིག་གམ་གཉིས་སམ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་སྡོད་ཀྱང་སྡོད་ཀྱི་བར་ལ་ཟེར་གྱི་ཞག་འདི་ཙམ་གྱི དུས་ཚིགས་མི་འདྲི་གསུང་། དེ་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཡང་གཏོར་མ་གཅིག་བྱིན་ནས་ངེད་
སྡོད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པོ་དང་གཉེར་ཁ་བྱས་པ་ཐུགས་ལ་བཏགས། ད་དེ་ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འགྲོ་བས་ངེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མ་འབྲང་བར་ཁྱོད་རང་གི་གཞིའི་གཉེར་ཁ་བྱེད་ཀྱིན་སྡོད་ལ་སོགས་
པའི་བཤད་དེ་ལག་ལེན་འདི་བཟང་བ་ཡིན་གསུང་། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པ་རྣམས་གསུང་ཞེས་མཁན་ཆེན་པ། དེ་ལྟར་གནས་པོ་ཞུ་བའི་བསམ་པས་གཏོར་མ་བྱིན་པས་ཁོས་ཀྱང་གནས་པོའི་གོ་ཆ་གྱོན་ནས་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་གྱི་སྟེང་དུ་ཕན་འདོགས་པར་གདའ་སྐད། 
1-429
དེ་སྔོན་དགེ་བཤེས་གཙང་པ་གླང་བུ་དགོན་པ་ན་བཞུགས་དུས་སུ་མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ལྡན་གྲོ་པས་ཁོང་གི་དྲུང་དུ་བྱོན། བཞུགས་ས་དེ་ཁོང་བཞུགས་ས་བས་ཅུང་དམའ་བ་ན་
གླང་བུ་བཙུན་གནས་བྱ་བ་ཡོད། དེར་བཞུགས་པས་ནུབ་ཅིག་གི་རྣམ་ལམ་དུ་དེའི་གཞི་བདག་རྣམས་ཟས་ཀྱི་གཡོས་དག་བྱས་ནས་ཟ་བའི་ཚེ་འོ་ཅག་གི་འགྲོན་པོ་དེའི་སྐལ་བ་ཡང་ཐོང་ཟེར་
གྱི་གདའ་སྐད། གཞན་ཡང་གཞི་བདག་གི་བསྒོམ་ཆེན་དགེ་སྦྱོར་བའི་གྲགས་སྙན་ཁད་ཀྱིས་བསྒྲགས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་དུ་ཡོད་གསུང་། ཡང་དུས་བཟང་ལ་ཡང་སྟེར་ཏེ། དུས་
བཟང་ལ་གཏོར་མ་བདུན་བཤམས་ནས་གསུམ་པ་དེ་གཞི་བདག་ལ། བདུན་པ་ལྷག་མ་ལ་དབང་བའི་འབྱུང་པོ་ལ་བྱིན་ནས་མདོ་ཚར་གསུམ་འདོན་པ་སྔར་དང་འདྲ་གསུང་། འདིའི་སྐབས་སུ་ཚོགས་སུ་བདུན་
ཚིགས་ཞུ་བ་བྱུང་ཙ་ན་འདི་ལྟར་མཛད་ཀྱིན་སྣང་སྟེ། ཟུར་གཏོར་གསུམ་བཤམས། གཏོར་བསྐོས་ནི། བླ་མ་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁན་པོ་མཆིམས་ཆེན་པོ་པའི་ཞལ་ནས་འདི་ན་བདུན་ཚིགས་
ཀྱི་གཏོར་མ་གསུམ་དང་། ཆེ་གེ་མོ་དེ་གུམ་ནས་ཡོད་པར་གདའ། བསླབ་པས་བསྡམ་པ་ཡིན་ན། དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་དགེ་བསྙེན་ཡིན་པར་གདའ། མ་བསྡམས་ན་མིང་རུས་སྦྲེལ་ནས་འདི་ཞེས་ཡིན་པར་གདའ་གསུང་ངོ་།།
1-430
དེའི་བདུན་ཚིགས་ཞུ་བར་གདའ་བས་གཏོར་མ་དང་པོ་འདི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཡེ་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕུལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་
སྐྱིད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ། ཁྱད་པར་གྱིས་ཚེ་འདས་པ་ཆེ་གེ་མོའི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའམ་མིང་རུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ། སྲོག་ལེན་གྱི་གཤེད་པོ་དང་ཕྲལ་ཞིང་། འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་གང་
དག་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་སར་བདེ་བའི་སྣང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་བགྲོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲེལ་པ་ཤུལ་ན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཤི་ཁ་ཆོད་ཅིང་། གོད་ཁ་སྡོམས་ནས་ཤིན་དུ་བཀྲ་ཤིས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་ཞུ་བར་བགྱི། གཉིས་པ་འདི་འགྲོ་དྲུག་ལ་སྦྱིན་གཏོར་དུ་བགྱིས་མ་འགྲོ་དྲུག་ཚིམ་པའི་མཐུས་ཚེ་འདས་པ་
གང་དག་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་སར་བདེ་བའི་སྣང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་གདབ། གསུམ་པ་འདི་སྲོག་ལེན་གྱི་གཤེད་པོ་རེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་གདའ་ན་ཞེས་ཀྱང་རེ་འགའ་གསུང་བས་
དེ་ལ་བྱིན་ལ་གཏོར་མ་འདིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཚིམ་པར་གྱིས་ལ། ལན་ཆགས་ཤ་འཁོན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་གྱིས། གཤིན་གྱི་རྗེས་སུ་མ་འབྲང་གསོན་ལ་ཁ་ཞུགས་ཀྱི་གནོད་པ་མ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་བཤད་སྦྱང་དང་བཅས་པས་གཏོར་མའི་བྱིན་རླབས་དང་། 
1-431
དེ་ནས་ཐུགས་དམ་དང་མཛད་པར་ཞུ་ཞེས་གསུང་ངོ་། །དེ་ནས་བདུན་ཚིགས་མ་ཐོན་གྱི་བར་ལ་གཏོར་མ་གཉིས་མཛད་པ་དེ་གང་ལ་འབུལ་བ་ལགས་ཞེས་ལྐོག་ཏུ་གཟིམས་ཁང་དུ་ཞུས་པས་དང་
གསུམ་རང་བཤམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་སོང་བ་ཡིན་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་གསུམ་དུ་བྱེད་པའི་གསུམ་པ་སྲོག་ལེན་ལ་སྟེར་བ་ཡིན། པོ་ཆོས་སྐྱོང་། གཉིས་པ་འགྲོ་དྲུག་ལ་ཕུལ་ནས་བྱིན་བརླབས་
སྔར་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །དེ་ནས་མདོ་ཚར་གསུམ་ཐོན་པའི་རྗེས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་བྱེ་མ་བཀྲམ་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་སྒོམ་བཟླས་བྱས་ནས་མིང་བྱང་ལ་
བྱེ་མས་འབྲབ་པའི་ཕྱག་ལེན་མཛད་དེ། སྒོམ་བཟླས་བྱེད་ཚུལ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་ཚིགས་ཀྱི་བསྐོར་འདི་དག་འདིར་དཀྱུས་ལ་མི་གསུང་ཡང་བདག་གིས་རང་གི་དྲན་པ་གསོ་བའི་ཕྱིར་བྲིས་པའོ།།
༈ །།
༄། །ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ།
དེ་དག་གིས་རྒྱུན་གཏོར་བཤད་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ། །འདི་ལ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་
རིམ་པ། སྒྲུབ་པ་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན། སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་གང་ནས་འབྱུང་ན། ཇོ་བོ་རྗེའི་དབོན་པོ་པཎྜི་ཏ་དྷ་ན་ཤྲཱི་བྱ་བས་ཇོ་བོ་བོད་ན་བཞུགས་རྩིས་བྱས་ནས་མཇལ་དུ་བྱོན་པས་ཁོང་སྐུ་འདས་ནས་གདའ་སྐད། 
1-432
ཇོ་བོ་མི་བཞུགས་ཀྱང་པཎྜི་ཏ་དྷ་ན་ཤིས་དབུས་ཀྱི་གཡོར་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་སྐུ་ཡང་དེར་འདས་པ་ཡིན་པར་གདའ། ཁོང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ལ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྟོད་
མངའ་རིས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་མ་ཡིན་གསུང་། དབུས་པ་ཀུན་སྟོད་བྱང་སྨད་བྱང་ཟེར་ཏེ་སྟོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན། སྨད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གླེང་སྐད་དེ། གཙང་དུ་གྲགས་པ་ཆེ་བ་མ་བྱུང་སྟེ། གང་ཟག་ཤིན་དུ་བཟང་པོ་གཅིག་བྱོན་པར་གདའ། དེས་དབང་བཀའ་
གདམས་པ་ལ་གསུངས་ཏེ། ཁོང་གིས་བྱ་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་བཀའ་གདམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞུས་པར་གདའ། དེ་ནས་སྐྱེར་སྒང་དུ་བྱོན་ནས་བཞུགས་སྟེ་སྐྱེར་སྒང་པའི་ཟུར་ཆོས་ཀྱང་མཛད་སྐད་དེ། འབལ་གྲུ་
མི་བྱ་བ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིགས་མན་ངག་ཤིན་དུ་མཁས་པ་ཅིག་ཡོད་སྐད་དེའི་ཟུར་ཆོས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན་གསུང་། ཁོང་གིས་སྐྱེར་སྒང་པ་དེ་ལ་གསུངས་ཏེ། འདིར་གསུང་
ཙ་ན་སྐྱེར་སྒང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ལགས་པར་གདའ། དེས་སྐྱེར་སྒང་པ་ཡེ་ཤེས་སེང་གེ་ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་གསུངས་པར་གདའ་སྟེ་ཁོང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱ་ཤིན་དུ་ཆེ་བ། 
1-433
ཁྱད་པར་དུ་མན་ངག་མང་པོ་མངའ་བ་ཞུས་ཚད་ཐུགས་ལ་གསུང་མ་གཅིག་ཡོད་སྐད། སྐྱེད་སྒང་པ་ཆེན་པོའི་ཟུར་ཆོས་པ་ཕྱི་མར་གདའ། དབང་བཀའ་གདམས་པ་དང་གཉིས་ཀས་བསྐྱངས་པའི་གང་ཟག་
བཟང་པོ་གཅིག་ཡོད་པར་གདའ་གསུང་སྐད་ཁོང་ལ་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆེན་པས་ཞུས་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ལ་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཡངས་མཚན་ཅན་གྱིས་ཞུས་པར་གདའ་སྟེ། ཞེས་པ་འདི་གསུང་མིན་ཁོ་
བོས་བྲིས་པ། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་དེ་ན་ཚུར་བྱུང་གསུང་། གཉིས་པ་བརྒྱུད་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ཡུམ་ལ་སྒྲུབ་པ་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་འཛད་པའི་ཕན་ཡོན་
ཡོད། ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ལས་སྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། དང་པོ་ནི་ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་
པ་འཛད་པར་གསུངས་ཏེ། དྲང་པོར་འདུག་ལ་ཡང་དག་ལྟོད། །འདི་ནི་འགྱོད་ཚངས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འགྱོད་པ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ཚངས་ཤིང་འདག་པའི་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་
དང་རྗེས་གཉིས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ལ་དངོས་གཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཏེ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྲུང་བྱ་བསྲུང་བྱེད་དང་བྲལ་ཏེ་བསྲུང་བ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པས་སྲུང་བའི་མཆོག་ཏུ་བཤད་དེ། 
1-434
སྔོན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྲུང་བར་དམ་བཅས་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་ལ་ཀོའུ་ཤི་ཀ་ཞེས་བོས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྲུང་
བ་དང་སྐྱབས་པ་དང་སྦ་བར་འདོད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྲུང་བ་དང་སྐྱབས་པ་དང་སྦ་བར་འདོད་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས། ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླ་ན་མེད་པའི་རིག་སྔགས་ཡིན་པས་
གཞན་གྱི་བར་ཆད་མི་ཚུགས་ཏེ། གླེང་གཞི་ལས་དབུས་ཀྱི་རྒྱ་སྐྱེ་བོ་བསེ་ཐོག་བྱ་བ་མི་ངན་ཇག་འཇོམས་བྱེད་པ་ཅིག་ཤི་ནས་འདྲེར་སྐྱེས་སྐད། ཐོར་སྟོད་ཐོར་སྨད་པ་ཀུན་བོན་པོ་གཅིག་
འདྲེར་སྐྱེས་པ་ཡིད་ཟེར་སྐད་དེ། འདིར་ཇག་པ་དེ་དེར་སྐྱེས་ནས་གནོད་པ་ཤིན་དུ་ཆེ་བ་བྱུང་ཁྱད་པར་དུ་བུ་མོ་གཅིག་ལ་ཆགས་ནས་དེ་དང་ཁ་ལག་འདྲེས་ཚད་ལ་གནོད་པ་བྱུང་
ནས། དེའི་ཕ་མིང་གིས་མ་བཟོད་པར་ཁམས་པ་གཅིག་ལ་བྱིན་མོ་རང་གི་ནོར་སྐལ་ཡང་བྱིན་ནས་ཆོ་ག་མཁན་པོས་དེའི་ཤུལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་བུ་མོ་ནོར་
དང་བཅས་པའི་ཤུལ་དུ་རྒྱུག་གཅིག ངེད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་བྱས་ཏེ་བཏང་བས་ལོ་གསུམ་དུ་གནོད་དུ་མ་བྱུང་སྐད། དེ་ནས་ཁམས་པ་དེ་ལ་གནོད་དུ་བྱུང་བས་ཁོས་དེའི་རིམ་གྲོ་འབུམ་གསུང་མི་འཆག་བྱས་པས་གནོད་པ་མ་ཚུགས་ཏེ། 
1-435
བླ་མ་དག་གི་ཞལ་ནས་ཁམས་པས་སྙིང་རུས་ཅན་ཞིག་བྱུང་འདུག་གསུང་སྐད། དེ་ནས་ཡང་དབུས་སུ་གནོད་དུ་བྱུང་སྟེ། ལ་ལ་ལ་བབས་ནས་བྱུང་བ་ལ་ཁྱོད་སུ་ཡིན་བྱས་པས་སྔར་གྱི་
དེ་ཡིན་ཟེར་ཁྱེད་ཀྱིས་ན་ནིང་བར་གར་ཕྱིན་བྱས་པས་ཁམས་སུ་ཕྱིན་ཟེར་ད་དུང་མི་སྡོད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་དྲིས་པས། ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཟེར་བ་ཅིག་གིས་རྣ་བ་སོ་མ་བསོད་ནས་
འོངས་ཟེར་ཏེ་ཡུམ་གྱི་གཟི་བརྗིད་མ་བཟོད་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ཐམས་ཅད་པས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་ལམ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མངོན་
སུམ་དུ་གསར་དུ་མཐོང་བ་ལ་ཟེར། དེའི་རྒྱུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་ཡང་འབྲེལ་ཏེ། མདོ་
འདི་ཡང་མཐོང་ལམ་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་ཞེས་ཕར་ཕྱིན་རྙིང་མ་པ་འདོད། གསར་མ་པ་ལམ་ལྔ་ཀའི་མདོར་འདོད་གསུང་། དེ་དག་གིས་ཕན་ཡོན་སོང་ནས ད་ཕན་ཡོན་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཇི་
ལྟར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། རྗེས་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ལྟར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསམ་བ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལན་གསུམ་བྱེད། 
1-436
གཉིས་པ་ནི་སེམས་སྐྱེད་འདིར་ཞིབ་ཏུ་གསུང་སྟེ། དགེ་སྦྱོར་གང་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འདི་བཞིན་དུ་བསྒོམ་དགོས་ཀྱང་གཞན་དུ་ཟུར་ཙམ་ལས་མི་གསུང་གསུང་། འདི་ལྟར་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའ་
མཐས་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་བདག་གི་མ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་མ་བྱས་རེས་ཀྱིས་ཕན་སྣ་ཚོགས་ནས་བཏགས། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསལ་བའི་དྲིན་
ཅན་ཤ་སྟག་ཏུ་འདུག་པས་དྲིན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདེ་ན་ཅི་མ་རུང་། སྐྱིད་ན་ཅི་མ་རུང་། བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ངས་དགོད་སྙམ་
དུ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ། དགེ་སྐྱིད་ལ་དགོད་དགོས་པར་གདུག་པ་ལ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་སྐྱིད་དེ་ལ་མི་གནས་པར་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་དེའི་རྒྱུ་ལ་
གནས་ཤིང་འདུག་པ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དངོས་རྒྱུ་དེ་ལ་གནས་པ་འདི་རྣམས་སྙིང་རེ་རྗེ། འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་དེའི་རྒྱུ་ལས་ངས་བསྒྲལ་སྙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ། བདེ་
བ་ལ་དགོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཆེད་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སྨོན་པ་སེམས་སྐྱེད་བསྒོམ། དེའི་དོན་དུ་ཚོགས་བསགས་ཅིང་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་བྱ་སྙམ་དུ་འཇུག་པ་སེམས་སྐྱེད་བསྒོམ། 
1-437
ཚོགས་བསགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་ཡིན་སྙམ་དུ་ལས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་སྐྱེད་བསྒོམ། དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེད་གསུམ་རྩེག་དེ་ངེས་པར་བསྒོམ་དགོས་
གསུང་། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ནི་ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ལ་རང་གི་སྙིང་ཁར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅིག་བསམ། ས་བོན་ལས་མ་སྐྱེད་དེ་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་ལས་ཏེ་སེམས་པ་
ཡིན་གསུང་། དེའི་སྟེང་ན་ཕར་འདི་སྐད་ནས་སྟོད་དོའི་བར་སྐྱ་རམ་མེ་ཡོད་པར་བསམ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་འོག་མིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཙོ་འཁོར་གསུམ་པོ་འོད་ཟེར་གྱི་སྣ་ལ་གདན་དྲངས་
ནས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་མི་གང་ཙམ་དུ་བཞུགས་པར་བསམ། གཙོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་གཡས་ས་གནོན་གཡོན་མཉམ་གཞག །ཞབས་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་
ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པ། ན་བཟའ་དུ་ཆོས་གོས་དམར་པོ། གསོལ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཆ་ལུགས་སུ་བཞུགས་པར་བསྒོམ། གཡས་ཀྱི་འཁོར་དེ་ཤ་རིའི་བུ། གཡོན་གྱི་མོའོ་འགལ་གྱི་བུ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་དགྲ་
བཅོམ་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་བཞུགས་པར་སེམས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གསུང་། གཙོ་འཁོར་གསུམ་པོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མཚོན་དེ་གཡས་ཀྱི་ཤ་རིའི་བུ་དང་། 
1-438
འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཉིས་དོན་གཅིག་པས་ཤེས་རབ་མཚོན་གཡོན་གྱི་མོའོ་འགལ་གྱི་བུ་དང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དོན་གཅིག་པས་སྙིང་རྗེ་མཚོན་ཏེ། གཉིས་པོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཤེས་རབ་དང་
སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་དེ་མཚོན་ལ། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོས་ལམ་དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་མཚོན་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་ཁའི་ཡིག་འབྲུ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ནས་
གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཁར་ཕོག་པས་ཐུགས་དམ་བསྐུལ་ཏེ། དེ་གང་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་ཐུགས་དམ་བཅས་པ་དེ་བསྐུལ་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྨིན་མཚམས་ནས་འོད་ཟེར་ཐེབས་བཞི་སྤྲོ་གསུང་།
དང་པོ་ནི་དེ་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་དེ་རང་གི་ལུས་སེམས་ལ་ཕོག་པས་སེམས་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་དང་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་གི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས་འོད་ཕུང་དུ་གྱུར་པར་
བསམ། འོད་ཕུང་དེ་མཐའ་ནས་རིམ་གྱིས་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་ལ་སོང་སྟེ་ཡལ་དུ་ཆ་བ་དང་ཐུབ་པའི་སྨིན་མཚམས་འོད་ཟེར་འགྲེང་བུ། མར་མེ་ལ་མིག་ཟིམ་བྱས་ནས་བལྟས་པས་འོད་ཟེར་ཕྲ་
མོ་སྐྱ་ནར་ཏེ་འབྱུང་བ་གཅིག་ཡོད། དེ་འདྲ་གཅིག་བྱུང་ནས་ཡལ་དུ་ཆ་བའི་འོད་དེ་ལ་ཕོག་པས་དེ་དང་བསྡོངས་དེ་འོད་འགྲེང་བུ་དེ་སླར་ལོག་ནས་གཙོ་བོའི་སྨིན་མཚམས་སུ་སྟིམས་ཐིམ་ནས་བདག་སྟོང་པར་བསམ། 
1-439
ཡང་འོད་ཟེར་གཉིས་པ་འཕྲོས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཅན་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས་སྔར་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཡང་སྟོང་པར་བསམ། བདག་ཀྱང་སྟོང་སེམས་ཅན་ཡང་
སྟོང་པ་དེ་བཅུད་སྟོང་པའོ། །འོད་ཟེར་གསུམ་པ་འཕྲོས་ནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕོག་སྟེ། འོད་དུ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་སྣོད་སྟོང་པར་བསམ་སྟེ། སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་
སྟོང་པ་དེ་འཁོར་བ་སྟོང་པའོ། འོད་ཟེར་བཞི་པ་འཕྲོས་པས་འཁོར་གཉིས་ལ་ཕོག་འོད་དུ་ཞུ་བ་ནས་ཐིམ་པའི་བར་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱང་སྟོང་པར་བསམ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་འོད་
དུ་ལྟེམ་གྱིས་ཞུ་ནས་མཐའ་ནས་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་ལ་སྟོང་སངས་ཀྱིས་སོང་བར་བསམ་ཏེ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་པོ་སྟོང་པར་སོང་བ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཡང་
སྟོང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྟོང་པ་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན། སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ནས་སྒྲ་གྲག་སྟོང་། དོན་སྐྱེ་མེད་
དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྟོང་པའི་ངང་དེ་ཉིད་ལ་མདོ་ཚར་བདུན་མི་ཚིགས་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་གདོན་དེའི་རྗེས་ལ་བདུད་ཟློག་བྱེད་ན་སྐབས་སུ་བབ་སྟེ། ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་དང་བདུད་ཟློག་གི་དམིགས་པ་གཉིས་མཐུན་པས་སོ་གསུང་། 
1-440
བདུད་བཟློག་འདི་པཎྜི་ཏ་དྷ་ན་ཤྲཱིའི་གདམས་པ་མིན། ཇོ་བོའི་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇོ་བོའི་བཀའ་བརྒྱུད་རྣམས་འདི་ཟབ་མོར་མཛད་ནས་ཕྱག་ལེན་ལ་འདེབས་གསུང་། དེ་གང་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་དུ། སངས་
རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ལ་ཕྱལ་འཚལ་ལོ། །དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡུམ་ཆེན་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་གི་བདེན་བའི་ཚིག་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་
མང་པོ་བྱེད་ན་བདག་ཅག་ཅེས་ཟེར་གསུང་། ཇི་ལྟར་སྔོན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བསམས་ཤིང་ཁ་དོན་དུ་བཏོན་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་
སོགས་པ་མི་མཐུན་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་མང་པོ་བྱེད་ན་བདག་ཅག་གིས། ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བསམས་ཤིང་ཁ་དོན་དུ་
བཏོན་པས། བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ཟློག་པར་གྱུར་ཅིག །མེད་པར་གྱུར་ཅིག ཞི་བར་གྱུར་ཅིག ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་གསུང་། ལ་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་རབ་ཏུ་ཞི་
བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ཏེ། གསུང་ལས། གྱུར་ཅིག་གསུམ་པོ་དེ་ལས་མི་འགྱོད་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ཚོ་ཡང་དངོས་གཞིའི་ལྟ་ལ་བལྟ་སྟེ་དེ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་དངོས་གཞི་ཡིན་གསུང་། གསུམ་པ་རྗེས་ནི། 
1-441
སྟོང་པའི་ངང་དེ་ལས་ལུས་སེམས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་གིས་ལངས་ཏེ། བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡི། །གོ་འཕང་ཐོབ་ཅིང་སྐྱོན་གྱི་དགྲ་བཏུལ་ཏེ། །རྒ་དང་ན་དང་འཆི་
བའི་རླབས་འཁྲུགས་པའི། །སྲིད་པའི་འཚོ་ལས་འགྲོ་བ་འདོན་པར་ཤོག་ད་ལྟ་ངག་ཏུ་འདོན་པ་དག བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཉིད། ཐོབ་ནས་ཉེས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཕམ་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་རྒ་
ན་འཆིའི་རྦ་ཀློངས་འཁྲུགས་པ་ཡི། སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འགྲོ་བ་འདོན་པར་ཤོག ཅེས་ཟེར་ཏེ་མདོ་ན་སྔར་བཞིན་ཡོད་གསུང་། ཅེས་པས་དགེ་བ་བསྔོ་གསུང་། འདི་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་སློབ་པ་ལམ་
ལ་གནས་པའི་དུས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཡིན་གསུང་། འདི་ལས་གཞན་ལྷུག་པ་ལ་སོགས་གང་གིས་བསྔོས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། གསུང་ལ་འདི་ཀ་འབྱོན་གསུང་། དེ་ལྟར་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བའི་ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་
འདི་ཉིན་ཞག་རེ་ལ་ཐེངས་རེ་མ་ཆག་པར་བྱས་ན་ཡུམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་སྒོར་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཡོན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་འབྱུང་། དེ་མ་གྲུབ་ནའང་ཞག་གསུམ་
གསུམ་ལ་ལན་རེ། དེ་བཞིན་དུ་བདུན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟླ་བ་རེ་ལ་ལན་རེའམ། ལོ་རེ་ལ་ལན་རེ་བྱས་ནའང་ཐད་ཀའི་ཕན་ཡོན་དེ་འབྱུང་། ཡང་འདི་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་སྟེ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་མ་ཆག་པར་ཉམས་སུ་བླང་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་སྟེ། 
1-442
འདི་ལས་ལྷག་པ་གཞན་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གསུང་ཞེས་མཆིམས་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་བཤད་པ།
ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་
སོ། །སྐབས་དོན་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་སྐྱོང་བའི་ཆོས་སྤྱོད་སྟོན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་འདུལ་བ་མདོ་ཉིད་ནས་ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་བཅུ་གཅིག་བཤད། དེ་རྣམས་འཆད་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དེ།
བསླངས་དང་འཐུངས་དང་ཁྲུས་བྱེད་དང་། ངལ་བསོ་མཚན་མོ་གནས་པ་དང་། རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱེད་གྲིབ་མ་འགོམ། མུ་སྟེགས་གནས་དང་ལམ་ཞུགས་དང་། ཤི་བའི་རོ་དབྱུང་ཆད་པས་གཅད། ཅེས་པའོ། །གཞན་ལ་ཟས་
ལ་སོགས་པ་བསླངས་ནས་བྱིན་པའི་ཚེ་འམ་མ་བསླངས་པར་བྱིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་འདི་ཡིས་ནི། །འགྲོ་བའི་ནང་དུ་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་
བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲལ་བའི། །སྐྱེ་དགུ་སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འདོན་པར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད། དེ་བས་ཐུང་བ། ཚོགས་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྒྲིབ་པ་བྱང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གཉིས་ཀའམ་གང་རུང་རེ་བརྗོད་པས་
ཀྱང་དོན་འགྲུབ་གསུང་། འཐུངས་དང་ཞེས་པ་བཟའ་བཏུང་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ཟས་མགོ་གཅོད་ཐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་བརྗོད། ཁྲུས་བྱེད་ཅེས་པ་ཁྲུས་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ཆུའི་སྦྱིན་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ་བརྗོད། ངལ་བསོ་ཞེས་པ་ལ་ལམ་དུ་ངལ་བསོ་བ་དང་ས་ཕྱོགས་སྣང་ཡེལ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པའི་ས་དེ་ལ་བདག་པོ་རེ་ཡོད་པས་ཅུང་ཟད་རེ་ལས་མ་བསྡད་ཀྱང་དེའི་ཆེད་དུ། །
1-443
རྒྱལ་པོ་སྦྱིན་བདག་ཉིད་དང་ནི། །གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གནས་པ་དག །ཚེ་རིང་ནད་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྟག་ཏུ་བདེ་དང་ལྡན་བར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་དོ། །མཚན་མོ་གནས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་མཚན་
མོའི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཚེ་ཚིགས་བཅད་འདོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་བཏོན་ཡང་ཆོག་སྟེ་འོ་སྐོལ་གྱི་བོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའི་
བཀའ་དྲིན་གྱིས་ཡུམ་གྱིས་སྙིང་པོ་ཐུགས་ལ་མེད་པ་ཙམ་མེད་པས་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་འདོན་པར་གདའ། རྒྱ་གར་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་བློ་ལ་མེད་པ་དུ་མ་ཡོད་
པས་མ་འདོན་པའང་ཡོད་གསུང་། དང་པོར་ཚེ་གྲངས་བརྗོད་ནས་འདོན་སྟེ། སྔོན་བདེ་རབ་གཤེགས་པ་ཞལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་དག་གིས་བསོད་སྙོམས་ལ་ཕྱིན་པ་ན། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་དག་ན་རེ།
དེ་རིང་ཁྱེད་ཀྱི་ཚེས་གྲངས་དུ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་ལན་མ་ཐེབས་པས། ཤཱཀྱ་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་སྒོ་འཕར་བརྒྱ་བརྒྱུད་ནས་ལྟོ་འགྲངས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཚེས་གྲངས་རེ་ཙམ་ཡང་བགྲང་བར་
མི་བྱེད་དོ་ཞེས་མ་དད་པར་གྱུར། དེ་བརྒྱུད་ནས་སྟོན་པས་གསན་ནས་ད་ཕྱིན་ཆད་དགེ་བསྐོས་པས་ཚེས་གྲངས་བགྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཅས། དགེ་བསྐོས་པ་གཙུག་ལག་ཁང་སྐྱོང་བའི་གཉེར་པ་ལ་ཟེར་བས། 
1-444
དེས་ཤིང་ལེབ་བཅུ་དྲུག་བྱས་དེ་ཐ་གུ་ལ་བརྒྱུས། གཅིག་གཞན་པས་མིག་ཆེ་བར་བྱས་ལ་དེའི་མིག་ན་ཕར་ལ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་ཉིན་རེ་ཞིང་རེ་རེ་འདོན།
ཡང་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་གནམ་སྟོང་གི་བར་ཚུར་ལ་རེ་རེ་འདོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་གྲངས་མ་ནོར་བར་བྱེད། དེ་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་བརྗོད་དགོས་ཏེ། སྔོན་དགེ་བསྐོས་པས་ཚེས་གྲངས་བགྲངས་ཀྱང་
དགེ་འདུན་ལ་མ་བརྗོད་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་དག་གིས་བསོད་སྙོམས་ལ་ཕྱིན་པས། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་དག་གིས་ཚེས་གྲངས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་དགེ་བསྐོས་པ་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པས། བློན་
པོ་དག་ན་རེ་དགེ་བསྐོས་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་མཛོད་ཁང་པ་ཡིན་ནམ། ཁོས་ཚེས་གྲངས་མཛོད་ཁང་དུ་བཅུག་ནས་ལྡེ་མིག་ཁྱེར་རམ་ཟེར་ནས་མ་དད། དེ་སྟོན་པས་གསན་ནས་ཚེས་
གྲངས་ནུབ་རེ་བཞིན་དགེ་བསྐོས་པས་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཅས། དེས་ན་ཚེས་གྲངས་བརྗོད་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གདོན་པ་བསྐུལ་བ་གཉིས་འཇུག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བརྗོད།
འདི་ལ་ཚེས་གྲངས་བརྗོད་པའམ་དུས་བརྗོད་པ་ཟེར་གྱི། མདོ་བསྐུལ་བའམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གདོན་པ་བསྐུལ་བ་མི་ཟེར་གསུང་། དེ་འདི་ལྟར་དགེ་བསྐོས་པ་དེས་དགེ་འདུན་ཀུན་གྱི་སྨད་ཀྱི་ཆ། དེའང་འདི་ནས་བརྗོད་ན་བདེ་འམ་སྙམ་པ་གཅིག་ནས་ཕྱག་གསུམ་བྱས་ཐལ་མོ་སྙིང་ཁར་སྦྱར་བའམ་བསྣོལ་ཏེ་བཟུང་ནས་འགྲེངས་ཏེ་འདུད་པ་དང་བཅས་པས། 
1-445
འདི་སྐད་དུ། གུས་ཚིག་ཏུ་ཨུ་འུམ་ཞེས་བརྗོད་དེ་གསུང་། དགེ་འདུན་བཙུན་བ་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། །དེང་ཡར་གྱི་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ལགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་བདག་པོའམ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷ་རྣམས་
ཀྱི་སླད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེ་གསུང་སྒྲག་ཏུ་གསོལ། ཞེས་བརྗོད། དེ་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ་ཁ་བསྐངས་པ་ཡིན་གཞན་ཚོ་འདུལ་བའི་མདོ་ཉིད་ན་ཡོད། མགོ་ན་དེང་ནི་ཞེས་པ་ཡོད་དེ་
དེ་མི་བདེ་བས་བརྗོད་པ་ཤས་ཆུང་བར་འདུག་གདའ་ཞེས་རེས་འགའ་རྗེས་སུ་གསུང་ལ་བྱོན། མཇུག་ན་ཀླག་ཏུ་གསོལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་དགེ་འདུན་ལ་རྗེ་སར་རེ་རེ་བསྒྲག་ཏུ་གསོལ་ཟེར་གསུང་བསྒྲག་
ཏུ་གསོལ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད། དེ་མེད་ཀྱང་ཆོག་གསུང་། ཚན་གཅིག་དེང་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོའི་གྲལ་ཚེས་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཏེ་ཟེར་བ་ཡོད་དེ་གཞུང་ན་མེད་པའི་ལྷད་འཇུག་པ་
ཡིན་མི་ལེགས་གསུངས། ཡང་འགའ་ཞིག་གི་བསམ་པ་ལ་མདོ་ཉིད་ཚིགས་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་འདོན་པར་འདུག་སྙམ་ནས། མདོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེ་ཟེར་བ་དེ་གཞུང་མེད་པས་མ་དག་གསུང་། དེ་
ལྟར་ཚེས་གྲངས་བརྗོད་ནས་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་འདོན་སྟེ། སྔོན་ཆོས་སྤྱོད་རྙིང་མ་བ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་བཞེངས་ནས་འདོན་ཏེ། འོ་སྐོལ་གྱི་འདི་དགེ་འདུན་མང་བ་དང་ཁང་པ་དོག་པའི་གནད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཞུགས་ནས་ཀ་མཛད་པར་གདའ། 
1-446
དེ་ལ་ཚིག་ཚན་པ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་དོ། །གསུམ་དུ་བྱེད་ན་འདི་སྐད་ནས་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོའི་བར་ལ་གཅིག་
བྱེད་དེ། འདི་ཁམས་སུམ་ཟངས་ཀར་གླིང་དུ་བསྒྱུར་བའི་འགྱུར་ཡིན་པས། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཅིག་པུ་འདི་ལས་མེད། གཞན་ཚོ་ཤ་རིའི་བུར་མདོ་གསུང་། ཤ་རིའི་བུ་ནས་སངས་རྒྱས་སོའི་བར་ལ་
གཅིག དེ་ལྟ་བས་ན་མན་ཆད་ལ་གཅིག་སྟེ་ཚིགས་གསུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་བས་མང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ་འོ་སྐོལ་གྱི་འདི་ཚིགས་མང་ཤོས་མིན་གསུང་། འདི་ལ་ཚིགས་ཉི་
ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་དེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ནས་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོའི་བར་དང་གཅིག་འདིར་གཅིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཚིག་རྣམས་གསུང་ལ་མི་འབྱོན་ཀྱང་མི་འཆོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བྲིས་པའོ། ། ཉེས་པ་བཟོད་པར་གསོལ། དེའི་ཚེ་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོའི་བར་དང་གཉིས། ཡང་དེའི་ཚེ་ནས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་བལྟ་འོའི་བར་དང་གསུམ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་
དབང་ཕྱུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོའི་བར་དང་བཞི། རིགས་ཀྱི་བུའམ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་གི་བར་དང་ལྔ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས་ཤ་ར་དྭ་ཏའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པའི་བར་དང་དྲུག 
1-447
ཤ་རིའི་བུ་ནས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་འོའི་བར་དང་བདུན། གཟུགས་ནས་གཞན་མ་ཡིན་ནོའི་བར་དང་བརྒྱད། དེ་བཞིན་དུ་ནས་སྟོང་པའི་བར་དང་དགུ ཤ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ནས་
གང་བ་མེད་དོའི་བར་དང་བཅུ། ཤ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནས་ཆོས་མེད་དོའི་བར་དང་བཅུ་གཅིག མིག་གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མེད་དོའི་བར་
དང་བཅུ་གཉིས། མ་རིག་པ་མེད་པ་ནས་རྒ་ཤི་ཟད་པའི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོའི་བར་དང་ཅུ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་ནས་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོའི་བར་དང་བཅུ་བཞི། ཤ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་
བས་ན་བྱང་ཆུབ་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཏོའི་བར་དང་བཅོ་ལྔ། དུས་གསུམ་ནས་སངས་རྒྱས་སོའི་བར་དང་བཅུ་དྲུག དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ནས་སྔགས་སྨྲས་པའི་བར་དང་བཅུ་བདུན། ཏདྱ་ཐཱ་ནས་སྭཱ་
ཧཱའི་བར་དང་བཅོ་བརྒྱད། ཤ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ནས་བསླབ་པར་བྱའི་བར་དང་བཅུ་དགུ དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ནས་ཡིད་རང་ངོའི་བར་དང་ཉི་ཤུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནས་བསྟོད་དོའི་བར་ཉི་ཤུ་
རྩ་གཅིག་ཏུ་བཅད་ནས་འདོན་ཏེ། འདི་མ་དག་པ་དག་པར་བྱེད་པའི་དག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། ཚིག་ཐུང་བས་འགྱོགས་བུལ་མཉམ་པོར་འོང་བས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་གསུངས་ངོ་།། ༈ །།
༄། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་བཤད་པ།
དེའི་རྗེས་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་འདི་ལྟར་འདོན་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། 
1-448
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གདོན་པའི་གནས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ། །ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་བཏོན་པའི་རྗེས་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་འདོན་ཏེ། འདི་ནི་ཁོ་ན་འདོན་གྱི་ངེས་པ་མེད། །
བརྗོད་བྱ་བཟང་བ་གང་བཏོན་ཡང་ཆོག་གསུང་། །དེ་ལ་དང་པོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འདོན། དེའི་རྗེས་ལ་དགེ་བར་གྱུར་ཅིག་སམ་དགེ་བར་གསུངས་ཤིག་
ཅེས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་འདོན་པ་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་བ་པ་ཁོང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་། །སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་། །རྨི་ལམ་ཀློག་
དང་སྤྲིན་ལྟ་བུ། །འདུས་བྱས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཤོག །ཞེས་སྦྲེལ་ནས་འདོན། དེ་ནས་ལ་ལ། སྟོང་པར་གྱུར་ཅིག་འཁོར་བ་ངན་སོང་གསུམ། །དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་གཅིག་གཙུག་ལག་དམ་པའི་ཆོས། ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་ཅིག་ཐོག་མར་བྱས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདོན་ཏེ་འོ་སྐོལ་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་རྣམས་དེ་མི་འདོན་པར་གདའ་གསུང་། སྐར་མ་རབ་རིབ་གྱི་རྗེས་ལ་མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་
ལྡན་པའི་དུས་ནས་འདི་དག་ངེས་པར་འདོན་ཏེ་སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པ་ཤས་ཆེ། གང་ཡིན་ན། གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་ཀློག་པ་དང་། ཁ་དོན་གྱིས་རྒྱས་ལེགས་གནས་ཤོག །རྟག་ཏུ་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དང་། །
1-449
དགེ་འདུན་དོན་ཡང་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་པ་སྤྱོད་འཇུག་གི་དེ་དང་། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་
པར་ཤོག །ཅེས་པ་རིགས་པ་དྲུག་བཅུ་ནས་བཤད་པ་དེ་དང་། ཡང་སྤྱོད་འཇུག་གི འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྨན་གཅིག་པུ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས། །བསྟན་བ་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་དང་། །བཅས་ཏེ་
ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་དང་། འདི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་ཤོག་ཅེས་པ་འདོན་པ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་གང་ཡིན་ན། སྒྲུབ་པའི་མེ་ཏོག་བསྔགས་ལྡན་བ། །ཕྱོགས་
རྣམས་ཀུན་དུ་དྲིས་ཁྱབ་པས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མ་ལ། །ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་མཆོད་བྱེད་ཤོག །ཅེས་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་འཇུག་གི བསླབ་པར་འདོད་པའི་དགེ་སློང་དག །དབེན་པ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་ཤོག །
གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །སེམས་ནི་ལས་རུང་བསྒོམ་གྱུར་ཅིག །བདག་ནི་ཁ་ཟས་གྱི་ནས་ཀྱང་། །ཉམས་དང་ལྡན་བ་འཚོ་བར་ཤོག །ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་དབེན་གནས་པར། །ཕུན་གསུམ་ལྡན་པ་ཐོབ་
པར་ཤོག །བདག་ཀྱང་འཇམ་དབྱངས་བཀའ་དྲིན་གྱིས། །ས་རབ་དགའ་བ་ཐོབ་བར་དུ། །རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་ཤོག །གང་ཚེ་བལྟ་བར་འདོད་པའམ། །ཅུང་ཟད་འདྲི་བར་འདོད་ན་ཡང་། །
1-450
མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་དེ་ཉིད་ནི། །གེགས་མེད་པར་ཡང་མཐོང་བར་ཤོག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གཞོལ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་བཟུང་ཞིང་། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སྤངས་
པར་ཤོག །བདག་གི་བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ནི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །རྟག་ཏུ་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཤོག །ཅེས་པ་དག་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཤེས་
པའི་སྤྲིང་ཡིག་ནས་བཤད་པ། མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། །བདག་ཉིད་ལེགས་སྨོན་སྔོན་བྱས་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་
བར་ཤོག །ཅེས་པ་གདོན་ཏེ་ཕ་བི་ན་ལྷན་པ་མངའ་ཞེས་པར་ཡོད་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ། བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡི། །གོ་འཕང་ཐོབ་ཅིང་སྐྱོན་གྱི་དགྲ་བཏུལ་ཏེ། །རྒ་དང་ན་
དང་འཆི་བའི་རླབས་འཁྲུགས་པའི། །སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཤོག །ཅེས་པ་འདོན་ཏེ། འདི་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་སློབ་པ་ལམ་གྱི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་བྱམས་པའི་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ་
གནོད་སྦྱིན་ལྔ་ལ་སྐུའི་ཤ་ཁྲག་སྦྱིན་བ་བཏང་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའོ། །དེ་ནས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་སམ་རྗེས་སུ་དྲན་ཡང་རུང་། །རེག་གམ་གཏམ་དུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ནི། །
1-451
བདེ་དང་ལྡན་བ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པར་ཤོག །རྒྱལ་བ་དགྲ་རྒྱལ་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །བདེན་པ་འདི་གསུང་དེ་ལ་དགྲ་མེད་ཅིང་། །ལྷར་བཅས་ལྷ་མིན་གྱིས་རྟག་མཆོད་འོས་པའི། །བདེན་པ་དེས་ནི་
ཤིན་དུ་བདེ་ལེགས་ཤོག །དམ་ཆོས་བདུད་རྩི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་འདི་ཡིས། །ཉོན་མོངས་འབར་བའི་མེ་ཡིས་གདུངས་པ་ཡི། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཞི་བྱེད་
ཤོག །ཅེས་པ་གདོན་འདི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆུ་མིག་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཡིན་གསུང་། སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་གཙོ་སྟེ་བདེན་པའི་མཆོག །ཆོས་ཉིད་ཆགས་དང་བྲལ་དེ་བདེན་པའི་མཆོག །དགེ་འདུན་འདུས་པའི་གཙོ་སྟེ་
བདེན་པའི་མཆོག །བདེན་པའི་མཆོག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་པས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །བདག་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་རྣམས་གདོན་པར་བྱའོ།།
༈ །།
༄། །མཚན་མོའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྒྱུད་ཆ་གསུམ་གདོན་པའི་གནས་བཤད་པ།
དེའི་རྗེས་ལ་མཚན་མོའི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྒྱུད་ཆ་གསུམ་པ་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་འདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ། །མཚན་མོའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་
དངོས་གཞི་རྒྱུད་ཆ་གསུམ་གདོན་པའི་སྐབས་ཡིན། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྒྱུད། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་རྒྱུད། སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུད་དང་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས་དེ་དག་གི་མཇུག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་རེ་བྱེད་པ་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་བསྐང་པ་ལགས། 
1-452
འདིའི་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་བཞེངས་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁང་པ་དོག་པ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་པ་མ་བདེ་བར་དགོངས་ནས་དགེ་འདུན་བྱིན་པོ་བཞུགས་ཤིང་དབྱངས་མཁན་རྣམས་བཞེངས་ནས་མཛད་པར་གདའ།
དབུ་ཞ་གསོལ་བ་རྣམས་ཕུད་ནས་བཞུགས་ཏེ། དང་པོ་སྐུ་ན་སྒྲེས་སྒྲེས་རྣམས་དབུ་ཞྭ་གསོལ་ནས་བྱོན་པ་མང་ཚད་ཡོད་གསུང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཡིན་པས་དབྱངས་མཁན་གྱི་ཚིག་ལ་ཐུགས་མ་
ཡེངས་པར་གཏད་ནས་བཞུགས་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མཚམས་སུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུ་དུད་པ་རེ་བྱེད། དབྱངས་ཀྱང་ཀླུ་ཚ་མ་དང་སྨྲེ་སྔགས་སུ་འགྲོ་བ་དག་གིས་མི་
བྱེད་པར་དབྱངས་ཆེན་གང་བཟང་བ་དང་སྙན་པ་དག་གིས་བྱེད། དེ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་དང་སྡིག་བཤགས་གཉིས་དབྱངས་མ་བུ་ཅིག་གི་བྱེད། སྨོན་ལམ་དང་བཀྲ་ཤིས་གཉིས་མ་བུ་ཅིག་གིས་བྱས་ན་ལེགས།
མ་བུ་མི་གཅིག་པས་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་གསུང་། དབྱངས་མཁན་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ན་འཇོག་མཚམས་སུ་དབྱངས་ཀྱི་ང་རོ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བར་སྟོངས་མེད་པར་ཅིག་གི་སྐད་རྫོགས་སུ་ཆ་བ་ལ་ཅིག་
གིས་སྐད་ཆེན་ཏེ་བླངས་ནས་བྱེད། དེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་གྱི་ཚིག་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་བསྟོད་དམ། སངས་རྒྱས་སྤྱི་བསྟོད་དམ། ཡང་ན་འོ་སྐོལ་རང་གི་སྟོན་པའི་བསྟོད་པས་བྱེད་དེ། སྟོན་པ་འདིའི་བསྟན་པ་སྐྱོང་བའི་ཆོས་སྤྱོད་ཡིན་པས་གང་ལྟར་ཡང་སྟོན་པ་འདི་ལ་བསྟོད་པར་འགྲོ་བའི་ཚིག་ཅིག་གིས་ངེས་པར་བྱ་དགོས། 
1-453
ཚིག་ཀྱང་མདོ་ནས་བཤད་པའམ། ཡིད་ཆེས་པའི་བསྟན་བཅོས་སམ། གང་ཟག་བཟང་པོ་ཡིད་ཆེས་པས་བྱས་པའི་ཚིག་གིས་བྱེད་ཀྱི། སུ་ཡང་རུང་བས་ཚིག་གིས་བྱེད་པ་དེ་མི་ལེགས་གསུང་། དེ་ལ་སྤྱི་
དང་བྱེ་བྲག་ལ་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར། མཚན་དང་ཕྱགམཚན་དང་སྐུ་མདོག་དང་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་བསྟོད་པ་དེ་བྱེ་བྲག་ལ་བསྟོད་པ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་གང་ལ་བསྟོད་ཀྱང་བསྟོད་དེས་
སངས་རྒྱས་གཞན་ལ་བསྟོད་ཀྱང་དེའི་བསྟོད་པར་འགྱུར་བ། མཚན་མཆོག་ལྡན་བ་དྲི་མེད་ཟླ་བའི་ཞལ། །གསེར་མདོག་འདྲ་བ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་སྤྱི་བསྟོད་དུ་འགྲོ །
ཡང་སྤྱི་བསྟོད་ཉིད་དུ་བྱས་པའང་འབྱུང་བས་དེ་དག་གིས་བྱའོ། །དེ་ནས་སྡིག་བཤགས། སྨོན་ལམ། བཀྲ་ཤིས་གསུམ་པོའང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གིས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ཆ་གསུམ་པོ་འདི་མཚན་མོ་གནས་པའི་སར་
འོ་སྐོལ་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་དག་གིས་ངེས་པར་གདོན་དགོས་ཏེ། འདུལ་བ་ཉིད་ནས། རྒྱུད་ཆ་གསུམ་པ་གདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས། འདི་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སར་དབྱངས་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་དེས་
དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་ཆོད་གསུང་། དེ་ལས་གཞན་པ་བྲང་ཁང་ལ་སོགས་པར་རང་གཅིག་པུའམ་གཉིས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མོ་གནས་པའི་སར་ཡང་འདི་དག་ངེས་པར་གདོན་དགོས་ཏེ། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་ན་དེའི་ནང་དུ་གསུམ་ཀ་འབྱུང་བས་གོ་ཆོད་གསུང་། 
1-454
རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅེས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྟེན་ལ་ཕྱག་བྱེད་པའི་ཚེ་དེ་དག་གི་བསྟོད་པ་འདོན་ཞིང་དད་གུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱེད། གྲིབ་མ་འགོམ་ཞེས་པ་བླ་མ་དང་རྟེན་གསུམ་དང་དགེ་
འདུན་གྱི་སྐུ་གྲིབ་ལ་མི་འགོམ་པར་བསྐོར་ནས་འགྲོ །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་རང་གི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཉམས་ནས་འགྲོ་གསུང་། བསྐོར་ས་མེད་ན་གྲིབ་མའི་འོག་ནས་འཇུག་པར་བསམས་ཏེ། དོན་
ལ་ཡང་གྲིབ་མ་དེ་རང་གི་སྟེང་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར། ངག་ཏུ། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་བས་ཉེ་བར་ཞི་
བ་བདེ་ཞེས་པ་འདོན། མུ་སྟེགས་གནས་དང་ཞེས་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་དང་དེའི་ལྷ་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱས་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་འགྲོ་བས་མི་བྱེད། ཚིགས་བཅད་གདོན་པའི་གནས་ཡིན་བས་
འདོན་ཏེ། འོ་སྐོལ་བོད་ན་དེ་དག་དངོས་མེད་ཀྱང་ལ་ཁར་ལ་བཙམས་འཕྲང་ལ་འཕྲང་བཙམས་ཐང་ལ་ཐང་རྫས། ལ་མོ་ཟེར་བའི་རྡོ་ཕུང་རེ་སྤུངས་ནས་ཁྱིམ་པ་ཀུན་རྡོ་ལ་མཆིལ་མ་རེ་
བཏབ་དེ་ལ་བཤད་པ་རེ་ཙམ་བྱས་ནས་དེའི་ཟླ་ལ་སྐྱུར་བ་ཞིག་ཡོད། དེར་སླེབ་ཙ་ན་འོ་སྐོལ་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ཀྱིས། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་གི ཚིགས་བཅད་རེ་གདོན། འདིར་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་བཤད་པ་ཆད་པར་མངོན། 
1-455
གྲོགས་ཚངས་མཚུངས་ལ་སོགས་པ་ཤི་བའི་རོ་དབྱུང་བ་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ནས་དེ་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པའི་ཚེའང་དེ་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། ཤི་བའི་རོ་དབྱུང་ཆད་པས་
གཅད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་གཞན་པའང་ཁ་བསྐངས་པ་དེ། དཀོན་གཉེར་བས་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སྔོ་བྱུག་བྱས་མ་ཐག་པའི་ཚེ་སྟེང་དུ་རྐང་པ་མ་བཞག་པར་འདུག་ན།
དེའི་སྟེང་ན་ཕར་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་གི་ཚིགས་བཅད་གདོན། ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་དེའི་ཐེམ་པ་ལ་འགོམ་པའི་ཚེ། སྐར་མ་རབ་རིབ་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་
གཅིག་པོ་དེ་གདོན་གསུང་། རྒྱུད་ཆ་གསུམ་ཚར་ཡན་ལག་བདུན་པའམ་ཟུག་པའི་སྐབས་དེར། སྦྱིན་བདག་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་འཕེལ་འདེབས་པར་འདུལ་བ་ལས་བཤད་པས་འདི་སྐད་དུ། ཆེ་
གེ་མོ་སང་དགེ་འདུན་ལ་དྲོ་དང་ཚ་བའི་དུས་སུ་ཅེས་པ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པར་གདའ་བས་དགེ་ལེགས་སྒོམ་བར་ཞུ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་གསུང་སྟེ་འཕེལ་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་བྱོན་པ་ན་དགེ་
ལེགས་སྒོམ་བ་དང་དུང་བྱུང་བ་དང་གྲལ་དུ་བྱོན་པར་ཞུ་ཞེས་གསུང་གིན་གདའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྩིས་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་པའི་ཞལ་ནས་གསུང་བྱ་ལ་སྐབས་སུ་འཕེལ་བཏབ་ན་ཟས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་ཟད་བར་དུ་བསོད་ནམས་ཐོབ་པས་སྦྱིན་བདག་ལ་དགེ་ཞིང་སྦྱིན་གནས་ལ་ལེགས་པས་དེའི་དོན་ཡིན་གསུང་སྐད། 
1-456
ཏེ་སྟན་ཐོག་དུ་གཡོས་པ་གསོལ་བས་ཆོག། ༈ །།
༄། །མཚན་མོའི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་དངོས་གཞི་ཆོས་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་པ་བཤད་པ།
དེའི་རྗེས་ལ་མཚན་མོའི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་དངོས་གཞི་ཆོས་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་འདི་ལྟར་བྱེད་བྱ་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། ཆོས་སྤྱོད་ཡན་ལག་
བདུན་པ་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ། །
༈ ཡན་ལག་བདུན་པ་སྤྱིར་བཤད་པ།
དེའི་སྡོམ་ཚིག་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་ཡིས། །དགེ་བ་ཅུང་ཟད་བདག་གིས་ཅི་བསགས་པ། །
ཐམས་ཅད་བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བསྔོའོ། །ཞེས་པ་འདིས་བྱེད་དེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཞེས་པ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག མཆོད་ཅིང་ཞེས་པ་འབུལ་བའི་ཡན་ལག བཤགས་པ་དང་ཞེས་པ་སྡིག་པ་བཤགས་
པའི་ཡན་ལག རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡན་ལག བསྐུལ་ཞིང་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་སྐུལ་བའི་ཡན་ལག གསོལ་བ་ཡི་ཞེས་པ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་
བར་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཡན་ལག དགེ་བ་ནས་བསྔོ་བའི་བར་གྱིས་བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་བསྟན་གསུང་། ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་ཤིན་དུ་གལ་པོ་ཆེའི་དོན་ཡིན་ཏེ། མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་གསུངས། དེ་
དག་གི་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ནས་གསུངས་པའོ། །མདོ་བཟང་སྤྱོད་དང་། བྱམས་པའི་སྨོན་ལམ་ནས་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་གསུངས། གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང་གསེར་འོད་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དུ་མ་ནས་གསུངས། 
1-457
བསྟན་བཅོས་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ཀ་ནས་གསུངས། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ནས་ཀྱང་གསུངས། དེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ནས་
གསུངས་སོ། །རྒྱུད་སྡེ་ཡང་དུ་མ་གསུངས། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུད་དང་། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དག་ནས་མང་དུ་གསུངས། དེ་དག་གི་འགྲེལ་པའང་དུ་མ་ནས་གསུངས་ཏེ། ཐ་ན་སྒྲུབ་ཐབས་ཆུང་ཆུང་རེ་
རེའི་ནང་ན་ཡང་འདི་དག་མ་གསུངས་པ་ཡེ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད། དེ་ལ་ལར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ། ལ་ལར་སོགས་ཁོང་སུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན། ལ་ལར་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་
གསུངས་པས་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་དག་ངེས་པའི་དོན་ཤིན་དུ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་གསུང་། འདིའི་དང་པོར་དད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བཤགས་པའི་འགོར་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་བསྒོམ་པ་གསུམ་བསྣན་ནས། དགེ་བཤེས་
གཙང་པ་ཁོང་བཅུ་རྣམ་དག་ཅེས་ཐ་སྙད་མཛད་སྐད། བཅུ་པོ་དེ་ཚང་བར་འོ་སྐོལ་གྱི་འདིར་ཡང་འབྱུང་སྟེ། ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་མི་འདོགས་པར་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཞེས་གསུང་། དེ་ལ་ཡན་ལག་
བདུན་པ་འཁོར་བར་འཁྱམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཆུ་མིག་པ་གསུང་ཙ་ན་འཁོར་བར་འཁྱམ་པའི་རྒྱུ་བཞིའི་གཉེན་པོ་འདི་ཡིན་གསུང་སྐད། སྡིང་དཀར་སྐུ་གཤེགས་གསུང་ཙ་ན་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་དགག་བཞིའི་གཉེན་པོ་འདི་ཡིན་གསུང་སྐད་དེ། 
1-458
དེ་གཉིས་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་གསུང་། དེ་ལ་འོ་སྐོལ་སེམས་ཅན་པ་རྣམས་འཁོར་བར་འཁྱམ་པ་དེ་རྒྱུ་བཞི་ལས་འཁྱམ་བ་ཡིན་ཏེ་བསོད་ནམས་མ་བསགས་པ་དང་། སྡིག་པ་བསགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་
དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ཆད་བྱས་པ་དང་། དགེ་བ་ཅུང་ཟད་དུ་བྱས་ཀྱང་ཟད་པས་འཁྱམ་པའོ། །དང་པོའི་གཉེན་པོར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པ་འབུལ་བ་གཉིས་ཡིན། གཉིས་པའི་སྡིག་པ་བཤགས་པ།
གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་སྐུལ། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་གསུམ་ཡིན། བཞི་པའི་གཉེན་པོ་བསྔོ་བའོ། །ཡང་ན་དང་པོའི་མཆོད་པ་འབུལ་
བ། གཉིས་པའི་ཕྱག་འཚལ་དང་སྡིག་བཤགས་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཕྱག་འཚལ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ་གསུང་། འོ་སྐོལ་སྔར་ཡང་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་མ་བཟློག་
པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ལ། མ་བཟློག་ན་ད་རུང་འཁྱམ་པས་བཟློག་དགོས། དེའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཡིན་ཞིང་། མྱུར་དུ་མངོན་བར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་ཡང་འདི་ཡིན་པས།
དགེ་སྦྱོར་གྱི་གཙོ་བོར་བྱས་ལ་ལག་ལེན་ལ་གདབ། འདི་གལ་ཆེ་བས་གང་ཟག་དམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་དམ་དུ་མཛད། ཁྱད་པར་དུ་ཇོ་བོའི་བཀའ་རྒྱུད་རྣམས་འདི་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་དེ། ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མཎྜལ་སོ་མ་ཡང་ཡང་ཕུལ་ཞིང་ཡན་ལག་བདུན་པ་འབུལ། 
1-459
མཎྜལ་གྱི་བྱུག་རིས་ཀྱིས་ཕྱག་སེར་ཀ་སྤྲ་སྤྲ་བ་བྱུང་སྐད། དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ཡང་འདི་ལ་གཙོ་བོར་མཛད། ཁོང་གི་སློབ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁམ་པ་ལུང་པ་ཡང་གདན་ཁ་གཅིག་ནས་
ཡན་ལག་བདུན་པ་ཕུལ། ཡང་གདན་དེ་ཕར་ཁྲུད་བྱས་ནས་ཚར་གཅིག་ཕུལ། ཡང་ཚུར་ད་ཅིའི་སར་ཁྲུད་བྱས་ནས་ཚར་གཅིག་འབུལ་སྐད། གདན་ཕར་པོད་ཚུར་པོད་ཀྱིས་གྲངས་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ་མཛད། དེས་
ཕྱི་ན་མར་ཁམས་གསེངས་ཤིང་ཡང་ནང་དུ་བྱོན་ནས་ཕུལ་ཏེ་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་དུ་མཛད་སྐད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕྲང་གི་ལུང་བུ་གྲགས་རྡོར་ཞེས་པ་པུ་རྡོའི་མཁན་བུ་ཡིན་སྐད་ཁོང་མཚན་
མོ་ཡང་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཚར་བདུན་བདུན་འབུལ། ཐ་མའི་མཆོད་འབུལ་གྱི་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་ལ་བྱ་བྲེལ་བ་ཀུན་གྱིས་ནམ་ཚོད་བྱས་པ་དེ་ཏིག་ཏིག་པ་འབྱུང་སྐད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་
ཤར་པ་པའི་ཞལ་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པའི་དགེ་སྦྱོར་འདི་ས་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་དགེ་སྦྱོར་ཡིན་སྐད། དེའི་དོན་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྲུབ་བྱ་བ་མིན་བྱ་རྒྱུ་འདི་ལས་
མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། དེས་ན་ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་དུ་མཛད་པས་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བསྐངས་པར་ཡང་འགྲོ། རང་གི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་དང་། 
1-460
ཚོགས་བསགས་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་གལ་པོ་ཆེར་བཟུང་ནས་ལག་ལེན་ལ་གདབ་དགོས་པ་ལགས་གསུང་། དེ་ལ་དང་པོར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལན་གསུམ་བྱ། དེ་ནས་དྲིན་ཅན་དུ་གྱུར་
པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་དགོས་པར་འདུག་པ་ལ་འདི་དག་འཁོར་བ་ངན་སོང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉམས་ཐག་ནས་འདུག་པ་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་
སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ་སྙམ་དུ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་སྐུ་ལྟ་བའི་མཆོད་པ་བྱ་བ་བྱེད། འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་
སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་ལྟ་བའི་མཆོད་པ་དང་། བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་ལ་ཅེ་རེ་བ་གཅིག་བལྟས་ནས་འདི་ལྟར་རྟེན་གསུམ་དུ་སྣང་བ་
ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་དོན་ལ་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་
ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བལྟ། གཉིས་པ་ནི་རྟེན་རྣམས་ལ་ཅེ་རེ་བ་གཅིག་བལྟས་ནས་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་ཡིན་སྙམ་དུ་དད་པ་དང་སིང་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གསུང་། 
1-461
འདི་གཉིས་གང་བྱས་ཀྱང་གང་ཟག་དམ་པའི་གསུང་ཡིན་པས་དགོས་པ་འགྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དེར་ཕྱི་མ་ཡང་འདུ་བས་འདི་ལྟར་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དངོས་ཡིན་དུ་དད་པ་དང་སིང་བ་བསྒོམ། དོན་དམ་པར་ན་སྣང་ཡང་བདེན་པ་མེད་པ་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་གསུང་། དེའི་ཕན་ཡོན་མདོ་ནས་རང་སངས་
རྒྱས་གངྒཱའི་རླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཅེ་རེ་བ་ཅིག་བལྟས་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་བཤད་གསུང་། གསུང་ལས་བྱོན་
ཙ་ན། མདོ་ཉིད་ནས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྡུལ་རྙེད་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་བཤད་ཡོད་དེ། ཡིད་
ཆེས་ན་སྔ་མ་དེས་ཀྱང་ཆོག་གསུང་། དཔེ་དོན་གྱི་དཔེ་དེ་འོ་སྐོལ་གྱི་དེ་ཙམ་པ་བས་རང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས། དོན་ཕན་ཡོན་ཆེ་ཤོས་སྐུ་ལ་བལྟ་
བ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཁྱད་པར་དུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་རྟེན་གསུམ་རེ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་དད་གུས་ཀྱི་ལག་ལེན་གདབ་གསུང་།། ༈ །།
༈ ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག་བཤད་པ།
ད་ཕྱག་འདི་ལྟར་འཚལ་བགྱི་བ་བདོག་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། 
1-462
ཕྱག་འཚལ་བའི་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་དང་སྐུ་ལྟ་བའི་མཆོད་པ་སོང་ནས། འདིར་ཐོག་མར་ལུས་དྲང་པོར་སྲང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཐལ་མོ་མ་སྦྱར་བར་བཙལ་ན། ཆུ་མིག་
པ་ཆེན་པོ་གསུང་ཙ་ན་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མོ་ནས་བཤད་གསུང་སྐད། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ལྡན་པའི་ཞལ་ནས་དེ་མ་མཐོང་། ལས་རྣམ་འབྱེད་ཟེར་
བའི་མདོ་ཆུང་དེ་ན་གསལ་པོ་བཞུགས་གསུང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་གནས་རབ་སྤྱི་བོ། །འབྲིང་སྨིན་འཚམས། ཐ་མ་སྙིང་ཁར་སྦྱོར། དེ་ཡང་པད་མོ་ཁ་འབུས་བྱེ་འདྲ་ཡི། །ལག་གཉིས་སྤྱི་བོར་ཐལ་སྦྱར་
ཏེ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐལ་མོ་སྦུག་སྦུག་པོར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས་ཐལ་མོ་སྲབ་མོ་ཅར་ལེབ་དེ་རྒྱ་གར་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཤེད་དུ་བྱེད་
པ་ཡིན་ནམ་གསུང་། དེ་ནས་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པར་བསམ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྨད་ལྔ་ས་ལ་གཏུགས་པའི་ཕྱག་བྱེད་དེ། ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་མགོ་ས་ལ་མ་རེག་
པའི་ཕྱག་བྱས་ན་དམྱལ་བ་མགོ་འཕྱངས་སུ་སྐྱེ་བར་མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མོ་ནས་བཤད་གསུང་མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས་མདོ་དེ་མ་མཐོང་། ལས་རྣམ་འབྱེད་ནས་གསལ་པོ་གསུངས་གསུང་། 
1-463
དེས་ན་འོ་སྐོལ་ཕྱག་མ་བཙལ་ན་དམྱལ་བར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཙལ་ནས་སྐྱེ་བའི་གུག་ཙམ་གུག་ཙམ་དེ་མི་བྱ་གསུང་མཆིམས་པའི་གསུང་ལས་ཕྱག་གི་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་དྲན་པར་བྱས་
ལ་འཚལ་རེས་ཀྱི་ཉེས་པ་འདིས་མ་གོས་པར་གུས་པར་འཚལ་བ་གལ་ཆེ་གསུང་ཡན་ལག་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་མགོ་བོ་ས་ལ་རེག་པ་དེ་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་
པའི་ཚེ་མ་རེག་པ་འཚལ་བ་ཤས་ཆེ་བར་འདུག སྔོན་ཇོ་བོ་བོད་དུ་བྱོན་ཙ་ན་དགུང་ལོ་དྲུག་བཅུ་ཐོ་ལོས་ཡིན་གསུང་སྐད། ཁོང་ཕྱག་མཛད་པ་ན་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་གཉིས་གཞིབས་སྐུ་
དྲང་པོར་བསྲང་ཕྱག་གཉིས་སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ཚེ་སྐུ་ཤེད་ཆུང་བས་སྒྱིད་པ་འདར་ཕྲིལ་བ་འབྱུང་དེ་ནས་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་གཏུགས་པའི་ཕྱག་མཛད། དེ་ཀ་བཞིན་དུ་འཚལ་རེས་ཀྱིས་
མཛད་ཀྱི། སླ་ཆོས་ཡེ་མེ་མཛད་གསུང་སྐད། དགུང་ལོ་དེ་ཙམ་ལ་སྐུ་ཤེད་དེ་འདྲའི་ཆུང་བ་འབྱུང་མི་ཐང་ཡང་ཁོང་དཀའ་ཐུབ་པར་སོང་བས་སྐུ་ཤེད་ཆུང་བ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་
ཕྱག་གུས་པོ་དེ་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་རྗེ་ལ་དགོས་ཀྱི་གཞན་མི་དགོས་བྱ་བ་མིན། ཕྱག་བཙལ་བས་སྒྲིབ་པ་མཛད་ཅིང་བསོད་ནམས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། སྔོན་ར་སྒྲེང་ན་འདི་བཞིན་དུ་ཕྱག་བྱེད་པ་ལ་ངག་འཁྱལ་མཁན་གྱིས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཕྱག་འདི་རྫོགས་འཕེན་པ་ཁོ་ན་འདྲ་བྱས་པས་གནོད་པར་བྱུང་སྐད། 
1-464
དེ་མི་གནོད་ཐང་པ་ལ་གསུང་སྐད། དགེ་བཤེས་འོད་འཇོ་བའི་གསུང་ནས་གཞན་ཞིག་གིས་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་པས་ངག་འཁྱལ་མཁན་གྱིས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར་
བས་ཕུ་དུང་གནམ་དུ་རུང་བ་ཤིན་དུ་མཛེས་པ་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ཁྱེད་ཁོང་གི་ལད་མོ་བྱེད་པར་འདུག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱོ་ལག་སྔོ་ཧྲང་ཧྲང་བ་དེ་མཛེས་རྒྱུ་མེད་བྱས་པས་གནོད་པར་
བྱུང་སྐད་འདོད་འཇོ་བའི་ཞལ་ནས་གནོད་མི་ཐང་བ་ལ་གསུང་སྐད། དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་སྨད་ལྔ་ས་ལ་གཏུགས་ཤིང་ཕྱག་བྱེད། ངག་གིས་བསྟོད་པ་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་སྒོམ་བའི་སྒོ་ནས་ཐོག་
མར་བླ་མའི་ཕྱག་འཚལ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྐུ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། །བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་འདིས་མཁན་པོ་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་པས་མཛད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟབས་ཀ་བ་དེ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་ལག་ལེན་བཟང་བར་བྱེད་པར་གདའ། ཁོང་འདིའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ཙམ་ལའང་དམ་དོག་མཛད་ནས་
འདི་མི་མཛད་པར་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་མགོའི་བདག་ཅག་གི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བླ་མར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བླ་མ་མགུ་བར་བྱས་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བླ་མར་གྱུར་པ། 
1-465
ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གི་རྒྱན་བཏགས་པ་དེ་དང་། སྟག་མོ་ལ་ལུས་སྦྱིན་སྐབས་ཀྱི། ཡོང་ཡེ་སྐལ་བ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ།
ཐུགས་རྗེ་ཤིན་དུ་རླབས་ཆེ་བ་སྙིང་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་མཛད་བླ་མའི་ཕྱག་གསུམ་སྐད། དེ་ནས་མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པས་མཛད། སློབ་དཔོན་གོང་མ་ཞང་སྟོན་པ་འཇམ་དཔལ་ལྷ་ལྔའི་བསྟོད་པ་བྱ་བ་ཡོད། དེ་ལ་དཔེ་བསྒྲེས་
ནས་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ལྷ་ལྔའི་བསྟོད་པ་བྱ་བ་ཁོང་གིས་མཛད་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་བསྐོལ་བ། །འགྲོ་བའི་གཉེན་གཅིག་མ་ལུས་རྐང་གཉིས་གཙོ། །དུས་གསུམ་བདེར་གཤེགས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །གསེར་གྱི་
མདོག་ཅན་ལྷ་ཡི་ལྷར་གྱུར་པ། །དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་རྒྱལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པས་མཛད། དེའི་རྗེས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཡི་དམ་བྱེད་པ་ཤས་ཆེ་བས། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་འཇིག་རྟེན་
གསུམ་གྱི་མགོན། །གཞན་ལ་ཕན་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་གོ་ཆ་མནབས། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་དྲི་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་མཛད། རྟ་མགྲིན་ལ་ཡི་དམ་བྱེད་པ་མང་བས། །
1-466
ཡེ་ཤེས་ཧ་ཡ་གྲི་བ་རྟ་མཆོག་དཔལ། ཆགས་མེད་སྐུ་ནི་ནུབ་ཁའི་དམར་ཐག་འདྲ། །དམར་བའི་དབུ་ལ་རལ་པ་གྱེན་དུ་བརྗེས། །པདྨ་རིགས་སྔགས་རྒྱལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་མཛད། འཇམ་དཔལ་
ཡི་དམ་དུ་བྱེད་པའང་མང་བས། གཞོན་ནུའི་སྐུ་ལུས་འཆང་བ་པོ། །ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མས་རབ་བརྒྱན་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མུན་སེལ་བ། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཕྱག་བྱེད། འདི་རྒྱུད་
ཚིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པས་སྐུ་ལུས་ཞེས་པ་བས་བརྗེ་ས་མེད་པའི་གཞོན་ནུའི་ཆ་ལུགས་ཞེས་པ་རང་དག་གསུང་། སྒྲོལ་མ་འདི་ལས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡི་དམ་ཡིན་པས། ལྷ་དང་
ལྷ་མིན་ཅོད་པན་གྱིས། །ཞབས་གཉིས་པདྨ་ལ་གཏུགས་ཤིང་། །ཕོངས་པ་ཀུན་ལས་སྒྲོལ་མཛད་མ། །སྒྲོལ་མ་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཕྱག་བྱེད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བསྟོད་པ་ཕྱག་འཚལ་འདི་དག་རྒྱུད་ཚིག་
ཡིན། ཆུ་མིག་ཆེན་པོའི་ཕྱག་དཔེ་ནའང་བཞུགས་པས་ཕྱག་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར་དུ་དཔུང་བཟངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལྡན་པ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོན་པ་པོ། །བསོད་ནམས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་
མཚོ་གཞི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དག་པས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་རྒྱུ། །དགེ་བས་ངན་སོང་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་། །གཅིག་ཏུ་དོན་དམ་མཆོག་གྱུར་པ། །ཞི་གྱུར་ཆོས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གྲོལ་ནས་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡང་སྟོན། །
1-467
བསླབ་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གུས། །ཞིང་གི་དམ་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །དགེ་འདུན་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་མཚན་བྱིན་རླབས་ཅན་
ཡིན་པས་ཕྱག་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་ལེགས་པར་ཡོངས་བསྒྲགས་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཟླ་བ་དང་པདྨས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་མཁས་པ་གཟི་བརྗིད་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསེར་བཟང་དྲི་མེད་རིན་ཆེན་སྣང་བ་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མེད་མཆོག་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྒྲགས་རྒྱ་མཚོའི་དབྱངས་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་བློས་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་བར་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་བླ་བཻཌཱུཪྻ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མདོ་ན་བཞུགས་པའི་མཚན་རྫོགས་པ་འདི་བཞིན་ལགས་གསུང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
1-468
མཚན་གྱི་བྱིན་བརླབས་སམ་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གསུང་། ཞེས་ཕྱག་བྱ། དེ་ནས་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་གཞན་པས་ཀྱང་མཚན་གྱི་བྱིན་བརླབས་ལྷག་པར་ཆེ་བས་ཕྱག་བྱེད་དེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་ན་མར་གྱི་སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་འདི་དགེ་ཤེས་གཙང་པའི་རྣལ་ལམ་དུ་བྱུང་
བའི་ཁྱེའུ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ་ན་བཞུགས་པའི། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པ་ཐུགས་དམ་དུ་མཛད་པར་གདའ། ཕྱག་དཔེ་ནའང་བཀོད་ཡོད་གསུང་། གང་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསེར་འོད་རྣམ་པར་རོལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཚེ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་ཀུན་ནས་འཕགས་པ་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཤིན་དུ་གནས་པ་ནོར་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་དག་གི་གོ་རིམས་བླ་མ་གོང་མའི་གསུང་ལ་བྱོན་པ་དང་། 
1-469
ཕྱག་དཔེ་ན་ཚེ་དཔག་མེད་མཇུག་ན་ཡོད་དེ། མདོ་དང་མི་མཐུན། མདོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་སྙིང་པོ་བྱ་བ་མཚན་རྫོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པའོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་
པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་གསེར་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གྱུར། ཚེ་དཔག་མེད་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་པོ་དེའི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་
ལམ་བཏབ་པས་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་སྙིང་པོས། ཚེ་དཔག་མེད་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་ལུང་བསྟན་ཏེ། མདོ་ན་འོད་དཔག་མེད་ཏུ་ཡོད། དེ་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། སྣང་བ་མཐའ་
ཡས་ཀྱང་ཟེར། ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་འདི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་གྱི་རྒྱན་དུ་བཏགས་པ་ལགས་གསུང་། མདོ་ན་མེད། སྐུ་ཚེའི་ཚད་གྲངས་ཀྱིས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པས་ཚེ་དཔག་མེད་ཟེར་
ཀྱང་ནམ་ཞིག་ན་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་དེའི་རྗེས་སུ་སྤྱན་རས་གཟིགས། སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་ཀུན་ནས་འཕགས་པའི་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་མེད་གསུང་རྒྱལ་པོ་འཚང་རྒྱ། དེ་ནས་
མཐུ་ཆེན་ཐོབ་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ནོར་བུ་ཞེས་པ་འཆད་ན་མ་དག་གསུང་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚང་རྒྱ་བར་ལུང་བསྟན་པས། ཕྱག་བྱེད་པ་ནའང་དེ་བཞིན་དུ་གོ་རིམ་དུ་བྱས་ན་འཐད་གསུང་། 
1-470
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀླུའི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཕྱག་བྱེད་དེ་མཚན་ཤིན་ཏུ་བྱིན་རླབས་ཅན་དུ་གསུངས།
འདིའི་སྐབས་སུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་ལ་ལར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སངས་རྒྱས་བཅུའི་མཚན་བཅུག་པའང་འབྱུང་སྟེ། ལག་ལེན་ལ་སངས་རྒྱས་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་ལ་ཕྱག་མཛད་གསུང་། དེའི་རྗེས་
ལ་མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ལྡན་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་མཛད་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་གཤམ་ན་ཡོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དེས་ཕྱག་མཛད་དེ་ཡི་གེར་
བཀོད་པ་མེད་གསུང་། དེ་ནས་སྐུར་གྱུར་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་། མཚན་མཆོག་སུམ་བཅུ་གཉིས་མངའ་བ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གྲགས་ལྡན་པ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་འདི་ཆུ་མིག་པ་
ཆེན་པོའི་ཕྱག་དཔེ་ནའང་བཀོད་ཡོད་པས་ཕྱག་བྱེད། དེའི་རྗེས་ལ་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་པོའི་ཕྱག་འདི་རྣམས་བྱེད་དེ། རྫོགས་སངས་གང་དུ་བལྟམས་པ་དང་། །གང་དུ་བྱང་ཆུབ་ལ་རེག་དང་། །ཞི་བའི་འཁོར་ལོ་
བསྐོར་བ་དང་། །ཟག་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །བདེ་གཤེགས་གང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། །འཆག་པ་དང་ནི་བཞེངས་པ་དང་། །སེང་གེ་ལྟ་བུར་གཟིམས་པ་ཡི། །གནས་དེ་ལ་ཡང་བདག་ཕྱག་འཚལ། །སྟེང་དང་འོག་དང་བར་དག་དང་། །
1-471
ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་། །སྐུར་བྱས་སྐུ་ནི་མེད་པ་ཡི། །མཆོད་རྟེན་ཀུན་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་གཅིག་པུར་ལུམ་བིར་བལྟམས། །སེར་སྐྱའི་གྲོང་ཁྱེར་གཞི་རུ་གནས་པར་མཛད། །ཡོན་
ཏན་རིན་ཆེན་བྱེ་བས་བརྒྱན་པ་ཡི། །བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མ་ག་དྷའི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དང་། །ཆུ་བོ་ནེ་རཉྫ་ན་ཞེས་བྱའི། །འགྲམ་བཞུགས་མཆོད་རྟེན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་
བ། །བྱང་ཆུབ་རྟེན་དུ་གྱུར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཀ་ཤི་ཀའི་ཝ་ར་ན་སི་རུ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་གྲོལ་རྨད་བྱུང་བ། །ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་མཛད་པའི། །ཡེ་ཤེས་མཆོད་རྟེན་
བཞི་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པར་གཞན་སྟོབས་ཚར་གཅད་ནས། །ཛེ་ཏའི་ཚལ་དུ་ཆོས་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན། །ས་གསུམ་དགོངས་པ་མཆོག་ཏུ་སྒྲུབ་མཛད་པའི། །མུ་སྟེགས་ཕམ་མཛད་མཆོད་བརྟེན་ཕྱག་འཚལ་
ལོ། །གྲོང་ཁྱེར་དམ་པ་མཆོག་ནི་གསལ་ལྡན་དུ། །ལྷ་རྣམས་གནས་གཤེགས་བླ་ན་མེད་པར་བབས། །ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་ཅོད་པན་གྱིས་མཆོད་པ། །སུམ་བཅུའི་ལྷའི་མཆོད་རྟེན་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགེ་འདུན་དབྱེན་དུ་
སྔར་གྱུར་ལས། །སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་རབ་མཐུན་བ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་འོད་མའི་ཚལ། །བྱམས་དངོས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བ་ལས། །སླར་ཡང་སྐུ་ཚེ་བྱིན་བརླབས་པ། །
1-472
རྣམ་གྲོལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ནི། །བྱིན་བརླབས་མཆོད་རྟེན་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཀུ་ཤའི་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས། །དགེ་བ་ལ་ནི་སྦྱོར་མཛད་ཅིང་། །འགྲན་མེད་གྱད་གནས་ཟུང་གི་ཚལ། །མཆོད་རྟེན་མྱ་ངན་འདས་
ཕྱག་འཚལ། །ཤཱཀ་ཐུབ་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་པོ་དང་། །ཕྱོགས་བཅུ་གཞན་དང་གཞན་དག་ན། །བཞུགས་པའི་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ལ་འདུད། །ཞི་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱིས་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་ཕྱག་བྱའོ། །འདི་དག་མདོ་ན་བཞུགས་པའི་བྱིན་
བརླབས་ཅན་ཡིན་གསུང་། ཡེ་ཤེས་བླ་མ་འོད་ཀྱི་ཏོག །དེ་བཞིན་སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས་དང་། །དབང་པོ་ཞི་དང་འཇམ་དབྱངས་ལ། །བདག་ནི་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བརྗོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞི་པོ་
འདི་དག་གི་མཚན་ཡང་དགེ་བཤེས་གཙང་པའི་རྣལ་ལམ་དུ་བྱུང་བའི་མདོ་ན་ཡོད་གསུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་འདའ་ཁའི་དུས་སུ། ཕྱོགས་བཞི་ནས་བྱོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། མདོ་ཁྱེའུ་བཞིའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ན་ཡོད་གསུང་། གང་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ལེགས་པར་སེམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་
གནས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོ་ན་ཞི་བར་མཇུག་ཏུ་ཡོད་གསུང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་བར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་དུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །
1-473
འདི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་བཞེས་ཡིན་སྟེ་ཕྱག་གི་ཡུལ་མ་ལུས་པར་བསྡུས་ནས་འཚལ་བའོ། །གང་ཡིན་ན། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པའོ།། ༈ །།
༈ མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཡན་ལག་བཤད་པ།
དེ་དག་གིས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག་སོང་ནས། གཉིས་པ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་གདའ་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ། སྟན་ལ་འདུག་
ལ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཚར་གཅིག་གདོན། འདི་ཡན་ལག་གང་གི་ནང་དུ་འདུ་ན། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས་མཆོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུ་སྟེ། བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་བྱ་
བར་འགྲོ་གསུང་གསུང་། དེ་ཡང་ག་ལེར་ཡོན་ཏན་སྒོམ་ཞིང་འདོན་ཏེ། སྔོན་དགེ་བཤེས་ཆུ་སྒོམ་ཞེས་པ་ཁོང་འདི་ཡི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདོན་པ་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཞེས་པ་དེ་ཀ་ལ་ཡོན་ཏན་སྒོམ་ཞིང་དར་ཅིག་བཞུགས། ཐོ་ཕྱི་ན་ཡོད་པའི་ཉེ་གཡོག་དག་གི་བསམ་བ་རྣལ་དུ་རང་སོང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཞེས་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་རེ་རེ་ནས་ཡོན་ཏན་སྒོམ་སྐད་དེ། འོ་སྐོལ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་དུས་རང་ལ་ཡང་མི་ཤོང་སྟེ། མ་ཡེངས་པར་ཚིག་གི་རྗེས་ན་མར་ཡོན་ཏན་འདི་ཡང་ཁྱེད་ལ་མངའ་འདི་ཡང་མངའ་སྙམ་དུ་དད་གུས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་སྒོམ་ཞིང་གདོན་གསུང་། 
1-474
གང་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་
པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པ། དགེ་
བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ། བཟོད་པས་བརྒྱན་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཏེར་རྣམས་ཀྱི་གཞི། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲས་པ། མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་རན་པར་མཐུན་པ། མཐོང་
ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ། དད་པས་མོས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། ཤེས་རབ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ། སྟོབས་རྣམས་ལ་རྫི་བ་མེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡབ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན། ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། སྤོབས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གསུང་
རྣམ་པར་དག་པ། དབྱངས་སྙན་པ། སྐུ་བྱད་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ། སྐུ་མཚུངས་པ་མེད་པ། འདོད་པ་དག་གིས་མ་གོས་པ། གཟུགས་དག་གིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པ། གཟུགས་མེད་པ་དག་དང་མ་འདྲེས་པ། 
1-475
ཕུང་པོ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཁམས་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བསྡམས་པ། མདུད་པ་རྣམས་ཤིན་དུ་བཅད་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དག་ལས་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སྲེད་པ་
ལས་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། འདས་པ་དང་མ་འབྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་
པ། མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ལ་གནས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ་རྣམས་སོ།། ༈ །། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ། ཡང་དག་པར་མཐོང་བ། ནད་མེད་པ། དུས་ཆད་པ་མེད་པ། ཉེ་བར་གཏོད་པ། འདི་མཐོང་བ་ལ་
དོན་ཡོད་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ལེགས་པར་བརྟེན་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། 
1-476
མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ། བརྟན་པ་ཡོད་པ་རྒྱུ་བ་བཅས་པའོ།། ༈ །། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་འདུན་ནི། ལེགས་པར་ཞུགས་པ། རིག་པར་ཞུགས་པ། མཐུན་པར་ཞུགས་པ། ཐལ་མོ་
སྦྱར་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ། ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ། བསོད་རྣམས་ཀྱི་དཔལ་གྱི་ཞིང་། ཡོན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཆེན་པོ། སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཀུན་ཏུ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་
པ་ཆེན་པོའོ། །ཨོཾ་བཛྲ་བྷུ་མི་ཨཱ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་དེ་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞིར་བསམ། རེ་ཀས་བསྐོར་བའི་ཚེ་ཨོཾ་བཛྲ་རེ་ཀེ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྡོ་རྗེ་ར་བའི་རྩིག་པར་གྱུར་པར་བསམ། རེ་
ཀ་ནང་མ་དང་པོར་འདྲི། དེ་ནས་བར་དུ་སོར་བཞི་བཞག་ནས་ཕྱི་མ་འདྲི། དང་པོ་རེ་ཀ་རྐྱང་ཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་ཇོ་བོ་ལ་རེ་ཀ་ཉིས་སྐོར་བྱས་ནས་
མཛེས་པར་གདའ་བས་བགྱིས་ན་རུང་ལགས་སམ་ཞུས་པས་རུང་གསུང་ནས་དེ་ཕྱིན་ཆད་ཉིས་སྐོར་བྱེད་པར་གདའ་གསུང་། དེ་ནས་ལག་པ་གཡོན་པ་མཎྜལ་དང་མ་བྲལ་བར་གཡས་པས་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་
ཅིག་བཞག དེ་མེད་ན་ད་ལྟ་རེ་ཀ་ཚོམས་པ་རེ་འཇོག་པ་དེས་ཀྱང་གོ་ཆོད་གསུང་། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་སྟོང་པར་བཞག་ན་ཞིང་ཁམས་སྟོང་པར་སྐྱེ་བའི་ཉེས་པ་འབྱུང་གསུང་། སྔགས་པ་ཀུན་ན་རེ་བགེགས་འཇུག་པས་དེ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཟེར་སྐད། 
1-477
དེ་ནས་མེ་ཏོག་ཚོམ་བུ་དགུ་དགོད་དེ། དབུས་སུ་ཅིག་གཞན་བརྒྱད་དང་མཉམ་བ་ཆེ་བ་གཅིག་དགོད་དེ་ནས་ཤར་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་བསྐོར་དུ་ཕྱོགས་བཞི་དང་མཚམས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་པོ་རེ་ཀའི་
ནང་ན་ཕར་འགོད། དེ་ཁ་སྡང་ལ་ཉེས་ན་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་བཤད། དབུས་ལ་ཉེས་ནའང་མི་མཛེས་པས་རེ་ཀའི་ནས་གང་ཙམ་གྱི་ནང་ན་ཕར་དགོད། ཤར་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཁ་ནི་གང་
བལྟས་ཤར་ཞེས་པས་རང་གི་མདུན་ནས་དགོད་དོ། །སླར་ཡང་དབུས་སུ་མནན་ཏེ་མཎྜལ་དེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོར་བསམས་པའི་ནང་དུ་མེ་ཏོག་རྣམས་པདྨའི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་དགུར་བསམ།
ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསམས་ནས། དབུས་དཀྱིལ་ལ་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་དབྱེར་མེད་དང་བསྟན་པ་འདི་ཡི་སངས་རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས་
པ་བཞུགས་པར་བསམ། ཤར་གྱི་ལ་ཤར་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། ཤར་ལྷོ་དང་། ལྷོ་ནུབ་དང་། ནུབ་བྱང་དང་། བྱང་ཤར་གྱི་པད་
སྡོང་དག་ལ་དེ་ངོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས་པར་བསམ། སྟེང་གི་རྣམས་ཤར་གྱི་ལ་ལྟབ་ཏུ་བཞུགས་པར་བསམ། འོག་གི་རྣམས་ནུབ་ཀྱི་ལ་ལྟབ་ཏུ་བཞུགས་པར་བསམ། དེ་ལྟ་བུའི་མཎྜལ་ལན་ཅིག་བཞེངས་ན་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་པ་གཅིག་བཞེངས་པ་དང་བསོད་ནམས་མཉམ། 
1-478
སྡུད་པའི་ཚེ་མ་གཤེགས་པར་བསྡུས་ན་གཙུག་ལག་ཁང་བཤིག་པ་དང་སྡིག་པ་མཉམ་པས་སྡུད་པས་ན་ཨོཾ་བཛྲ་མུ་ཞེས་པས་གཤེགས་སུ་གསོལ། མེ་ཏོག་མཐའ་ནས་དབུས་སུ་བསྡུས་ལ་བླང་བར་བྱའོ་
གསུང་། དེ་ལྟ་བུའི་མཎྜལ་དེའི་སྟེང་དུ་མཆོད་པ་བཤམ་དུ་མི་བཏུབ་བཤམས་ན་འགྲོན་གྱི་སྟེང་དུ་སྡེར་བཞག་པ་འདྲ་བ་གཅིག་འབྱུང་བར་འདུག་གསུང་། འོ་ན་མཆོད་པ་གང་དུ་གཤོམ་ན། མཎྜལ་ལྷ་
སྣམ་དང་མཆོད་སྣམ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ལྷ་སྣམ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ཕྱག་གི་ཡུལ་རྟེན་གསུམ་མི་བཞུགས་ན་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ཏེ་ཕྱག་བྱས་པས་གོ་ཤིན་དུ་ཆོད་པ་ཡིན། མཆོད་སྣམ་མཎྜལ་
གཉིས་པ་ཅིག་བྱེད་དེ་འོ་སྐོལ་མཎྜལ་རིམ་པ་གཉིས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན་གསུང་། དེ་ལ་མཆོད་སྣམ་བརྟན་པ་དང་མི་བརྟན་བ་གཉིས་གང་རུང་བྱེད་པ་དང་། རེ་ཀ་འདྲི་བ་ནས་
མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུ་འགོད་པའི་བར་སྔར་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་མཆོད་པ་ཤོམ་སྟེ་མཆོད་རྫས་ཀྱི་སྣོད་ཏིང་བདུན་ཆ་ཤོམ་པ་དེ་རྒྱ་གར་ན་སྤྱི་རིགས་མཆོད་པ་བདུན་འབུལ་བས་དེའི་
སྲོལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་པ་འདྲ་གསུང་། དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཡོན་ཆབ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། བདུག་སྤོས་དང་། མར་མེ་དང་། དྲི་མཆོག་དང་། ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཅི་གྲུབ་པ་བཤམས་ཏེ་མཎྜལ་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པར་བསམ་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་འོད་ཀྱི་སྔགས་ཉི་ཤུ་རྩ་ཅིག་གི་མཆོད་རྫས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་འབུལ་བའི་ཚེ། 
1-479
ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས། ཨོཾ་ཨཱ་ཧཱུྃ་ལན་གསུམ་བརྗོད་དེ་ཕུལ་བས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་མཉེས་པར་བསམ་གསུང་། སྡིང་ཀར་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཞལ་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྷ་རྫས་དམ་
པའི་ཡོན་ཆབ་འདི། །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བཞེས་སུ་གསོལ། །ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ། མེ་ཏོག་འདི༴ །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་
དབུལ་གསུང་སྟེ། གང་གི་ཕུལ་ཡང་ཆོག་གསུང་། དེ་ནས་རོལ་མོ་སིལ་སྙན་ཡང་དབུལ་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཆོད་པ་དང་པོ་འབུལ་ཚུལ་སོང་ནས། གཉིས་པ་བདག་པོས་མ་བཟུང་པ་འབུལ་ཚུལ་གདའ་སྟེ་
སང་བགྱི་གསུང་། ཡན་ལག་བདུན་གྱི་དང་པོ་སོགས་ནས་འདིར་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལྔ་ལས་དང་པོ་སོང་ནས་མཆོད་པ་གཉིས་པ་བདག་པོས་མ་བཟུང་བའི་མཆོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་མཆོད་པའི་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ནི་ཡོད་ལ། བདག་པོ་མིའི་འགྲོ་བ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཆུ་དང་ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་དང་ཡན་
ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་དང་ཆུ་མིག་དང་འབབ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རི་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་སྨན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་དང་། 
1-480
དྲི་བཟང་དང་སྤོས་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་ན་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་མེད་པས་གླིང་རིལ་པོ་ཕུལ་བས་ཆོག་པར་གདའ་གསུང་། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆགས་ནས་རིང་པོ་
མ་ལོན་པ་ན་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་ས་ལུ་དང་། བདུད་རྩི་སའི་བཅུད་དང་། སའི་ཞགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་བློས་བླང་ནས་འབུལ་སྟེ། ཚིག་སྤྱོད་འཇུག་གི་འདི་
འབུལ། རིན་ཆེན་སེམས་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་དམ་པའི་ཆོས། །དཀོན་མཆོག་དྲི་མ་མེད་དང་སངས་རྒྱས་སྲས། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་མཚོ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་མཆོད། །མེ་ཏོག་འབྲས་
བུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །སྨན་གྱི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་རིན་ཆེན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །ཆུ་གཙང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅི་ཡོད་དང་། །རིན་ཆེན་རི་བོ་དང་ནི་དེ་
བཞིན་དུ། །ནགས་ཚལ་ས་ཕྱོགས་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་དང་། །ལྗོན་ཤིང་མེ་ཏོག་རྒྱན་སྤྲས་སྤུད་པ་དང་། །ཤིང་གང་འབྲས་བཟང་ཡལ་ག་དུད་པ་དང་། །ལྷ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དྲི་དང་ནི། །སྤོས་དང་
དཔག་བསམ་ཤིང་དང་རིན་ཆེན་ཤིང་། །མཚོ་དང་མཚེའུ་པདྨས་བརྒྱན་པ་དང་། །ངང་པ་ཤིན་དུ་སྐད་སྙན་ཡིད་འོང་ལྡན། །མ་རྨོས་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཐོག་རྣམས་པ་དང་། །གཞན་ཡང་མཆོད་པར་འོས་པའི་རྒྱན་རྣམས་ནི། །
1-481
ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམ་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་གཏུགས་པ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན། བློ་ཡིས་བླངས་ནས་ཐུབ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག །སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་འབུལ་ན། །ཡོན་གནས་དམ་པ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས། །བདག་ལ་བརྩེར་དགོངས་བདག་གི་དེ་དག་བཞེས། །ཞེས་པའོ། ། གསུམ་པ་བློས་སྤྲུལ་པའི་མཆོད་པ་ནི། ཡོད་ནས་འབུལ་བ་མིན། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་མཆོད་པ་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་
ནས་འབུལ་བ་ལགས་འདི་ལྟར་དུ། གཞལ་ཡས་ཁང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་ཚད་ཙམ་པ་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ་ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ་བ་སྤྲུལ་ནས། བླ་མ་དང་
ཡི་དམ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནས་ཁང་དུ་འབུལ། དེའི་ནང་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་ཁྲི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་ནས་དེའི་སྟེང་དུ། བླ་མ་དང་ཡི་
དམ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞུགས་པར་བསམ། དེ་ནས་རང་གི་ལག་བདེ་བ་བྱས་ནས། ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བས་གང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་
བུམ་པ་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ། མཆོད་ཡོན་ཞབས་བསིལ་ཁད་དེ་འདྲེན། དེ་ནས་ལྷའི་མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལ་དང་། ཀུ་མུ་ཏ་དང་། པུན་དྷ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཙམ་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། 
1-482
བདུག་སྤོས་ཨ་ཀ་རུ་དང་། དུ་རུ་ཀ་དང་། པྲ་མ་ཙ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དུད་སྤྲིན་ནམ་མཁའ་འཁྲིག་པ་ཙམ་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། སྣང་གསལ་འབྲུ་མར་གྱི་སྒྲོན་མེ་
དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེ་དང་། ཉི་ཟླའི་འོད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་འོད་ཀྱིས་ཁེངས་པ་ཙམ་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། དྲི་མཆོག་ཙན་དན་དང་། ག་པུར་དང་། ཛ་སྟི་དང་། གུར་གུམ་ལ་སོགས་པ་གནས་
གསུམ་དུ་བྱུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། ཞལ་ཟས་ལྷའི་བདུད་རྩི་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དུ་མ་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། དུང་དང་། ཆ་ལང་དང་། ལྷའི་སིལ་སྙན་ལ་
སོགས་པ་རོལ་མོའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། གཞན་ཡང་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། ན་བཟའ་དང་། བླ་རེ་ལ་སོགས་པ་ལྷབ་ལྷུབ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲུལ་ནས་འབུལ། རྒྱལ་
སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་། ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྫས་བརྒྱད་རྟགས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་མཆོད་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོང་གསུམ་ཁེངས་པ་
ཙམ། ནམ་མཁའ་གང་བ་ཙམ་བསམས་ལ་འབུལ་ཏེ། ཚིག་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་འདིས་འབུལ། མེ་ཏོག་དམ་པ་ཕྲེང་བ་དམ་པ་དང་། སིལ་སྙན་རྣམས་དང་བྱུག་པའི་གདུགས་མཆོག་དང་། །མར་མེ་མཆོག་དང་བདུག་སྤོས་དམ་པ་ཡིས། །
1-483
རྒྱལ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་མཆོད་པར་བགྱི། །ནམ་བཟའ་དམ་པ་རྣམས་དང་དྲི་མཆོག་དང་། །ཕྱེ་མའི་ཕུར་མ་རི་རབ་མཉམ་བ་དང་། །བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་མཆོག་ཀུན་གྱིས། །རྒྱལ་བ་དེ་དག་
ལ་ནི་མཆོད་པར་བགྱི། །མཆོད་པ་གང་རྣམས་བླ་མེད་རྒྱ་ཆེ་བས། །དེ་དག་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མོས། །བཟང་པོ་སྤྱོད་ལ་དད་པའི་སྟོབས་དག་གིས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པར་
བགྱི། །ཞེས་བརྗོད་ལ་དབུལ་ལོ། །བཞི་པ་མཆོད་པ་སྤྲིན་གྱི་གཟུངས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕོ་བྲང་མཆོད་པའི་སྤྲིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བར་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ། ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་
ཡ་ཡཱ། ན་མོ་བྷ་ག་བ་ཏེ། བཛྲ་ས་མ་པྲ་མར་ཏ་ནི། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཡ། ཨ་ར་ཧཱ་ཏེ། སཾ་མྱག་སཾ་བྷུ་དྷ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བཛྲེ་བཛྲེ། མཧཱ་བཛྲེ། མ་ཧཱ་ཏེ་
ཛོ་བཛྲེ། མ་ཧཱ་བིཪྻ་བཛྲེཿམ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཙིཏ་ཏ་བཛྲཿམ་ཧཱ་བོ་དྷི་མན་ཏོ་པ་སཾ་ཀྲ་མ་ན་བཛྲེ། སརྦ་ཀརྨ་ཨ་བ་ར་ན་བི་ཤོ་དྷ་ན་བཛྲེ་སྭཱཧཱ་ཞེས་ལན་ཅིག་གམ་གཉིས་
གསུམ་བརྗོད་དོ། །མདོ་ནས་གཟུངས་འདི་དྲན་པ་ཙམ་གྱི་མོད་ལ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར། ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་འགྱུར། མེ་ཏོག་དང་། 
1-484
བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ཆོས་གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ཐམས་ཅད་དང་། གདིང་བ་དང་། ན་བཟའ་དང་། སྤྱན་གཟིགས་དང་། བཤོས་གཙང་ལ་སོགས་
པ་དང་། རྒྱན་དང་ལྷབ་ལྷུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་པས་དད་པ་ཡོད་ན་མཆོད་རྫས་ལ་གདུག་པ་མེད་དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་གཟུགས་འདི་གཅིག་པུ་བཏོན་པས་ཀྱང་ཆོག་གསུང་།
ལྔ་པ་ལུས་དབུལ་བའི་མཆོད་པ་ནི་རང་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་ལུས་འདི་ཡང་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་བྲན་ནམ་གཡོག་པོའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ཐུགས་ཀྱིས་གཟུང་
བར་ཞུ་སྙམ་དུ་བློས་ལིངས་ཀྱིས་འབུལ་ཏེ། འབུལ་ཚིག་སྤྱོད་འཇུག་གི་འདིས་བྱེད་དེ། རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ནི། །བདག་གི་ལུས་འདི་གཏན་དུ་དབུལ་བར་བགྱི། །སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་བདག་
གི་ཡོངས་བཞེས་ཤིག །གུས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་འབངས་སུ་མཆི་བར་བགྱི །བདག་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ན། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་སེམས་ཅན་ཕན་པར་བགྱི། །སྔོན་གྱི་སྡིག་ལས་ཡང་དག་འདའ་བགྱིད་ཅིང་། །
སྡིག་པ་སླན་ཆད་གཞན་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་གཉིས་པ་མཆོད་འབུལ་གྱིས་ཡན་ལག་སོང་ནས། དེ་ལས་གཞན་གདའ་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །། ཡན་ལག་དང་པོ་གཉིས་སོང་ནས་གསུམ་པའི་སྐབས་འདིར། 
1-485
བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་གིས་ཁ་བསྐང་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེའི་དགོས་པ་འོ་སྐོལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཀུན་གྱིས་དེའི་བསླབ་བྱ་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་ཡང་
དང་ཡང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་ཅེས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར། ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་པའི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་སྦྱོར་ཆོག་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་
གཏོང་ཡང་། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་པ་ཕྱག་མཆོད་ཙམ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱེད་པས་དེའི་ལུགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་ཡང་འགྲོ གཙོ་
བོའི་དགོས་པ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བ་དགོས་པ་ལ་འདི་གཉིས་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཡིན་པས་བར་སྐབས་འདིར་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཤིན་དུ་འབྲེལ་གསུང་། དེ་ཡང་ལོང་
ཡོད་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་པོ་སེམས་སྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བྱ། གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཆོ་ག་
དེ་མི་དགོས་གསུང་། ལོང་མེད་ན་ཇོ་བོས་མཛད་པའི་བསྡུས་པ་འདི་བྱ། སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་སྦྱོང་དྲན་པར་བྱས་ལ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །
1-486
ཞེས་པ་འདི་ལན་གསུམ་བྱ། སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་དྲན་པར་བྱས་ལ། བདག་གིས་སྦྱིན་སོགས་བགྱིས་པ་འདི་དག་གིས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་བགྱི། །ཞེས་ལན་གསུམ་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་སྙུག་རུམ་པའི་ཞལ་ནས་སེམས་སྐྱེད་བྱས་པ་ཀུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་དམ་བཅའི་ཚུལ་དུ་བྱ། མ་བྱས་པ་ཀུན་གྱིས་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་གསུང་སྐད་དེ། ཁོང་གི་བཞིན་
བྱེད་ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ན་ཤོག་ཏུ་ཡོད་གསུང་ངོ་།། ༈ །།
༈ སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཡན་ལག་བཤད་པ།
གསུམ་པ་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་སྐབས་འདིར་འདི་ལྟར་དུ་སྦྱང་བྱ་སྡིག་པ་སྒོ་དྲུག་གིས་བྱས་པ་རྣམས་དྲན་པར་བྱས་ནས། སྦྱོང་
བྱེད་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོང་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་ལྕེ་ཐོག་ན་ནག་ཕུང་ངེ་ཡོད་པར་བསམས་ལ། སྔར་བྱས་གྱིས་སྡིག་པ་
ལ་ཤ་དུག་ཅན་ཟོས་པ་བཞིན་དུ་འགྱོད་ཅིང་ད་ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་བློས་བཤགས་པའི་ཚིགས་བརྗོད་པ་ན་ལྕེ་ཐོག་གི་སྡིག་པ་རྣམས་བྱེ་མའི་རགས་ལ་ཕུ་ཆུ་ཕོག་
པ་ལྟར་ཧ་ར་ར་འདུག་པར་སེམས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དབང་གིས་ནི། །ལུས་དང་ངག་དང་དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྡིག་པ་བདག་གིས་བགྱིས་པ་ཅི་མཆིས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་སོ་སོར་བཤགས། །
1-487
ཞེས་བརྗོད་པས་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དག་པར་བསམ་གསུང་།། ༈ །།
༈ རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་སྐུལ་བའི་ཡན་ལག་བཤད་པ།
བཞི་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡན་ལག་ནི་ཡུམ་རྒྱས་པ་ནས་བར་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བསྒོམ་པར་བཤད་དེ།
སེམས་སྐྱེད་ནས་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ནས་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཀྱི་བར་དང་། འདས་ནས་དམ་ཆོས་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་གྱི་དགེ་བ་ལ་སྒོམ་བར་བཤད། སྡུད་པ་ནས།
དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པ་ནས། རྣམ་པར་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཆོས་ཟད་ཀྱི་དུས། དེ་བར་ཞེས་པར་ཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་སྒོམ་བར་བཤད་དེ། གཉིས་ཀས་འཕགས་པ་དང་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོམ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། རྒྱས་པའི་སེམས་སྐྱེད་ནས་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བསྒོམ་པར་བསྟན་སངས་རྒྱས་ནས་མྱ་
ངན་ལས་མ་འདས་ཀྱི་བར་གྱིས་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་སྒོམ་བར་བསྟན་ཅིང་། སྟོན་པས་ཆོས་གསུངས་པ་བྱང་སེམས་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་
བའང་དུ་མ་འབྱུང་གསུང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་གྱིས་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྒོམ་པར་བསྟན། སྡུད་པ་ནས་བཤད་པའང་འདི་དང་དོན་གཅིག་གསུང་། 
1-488
འདི་ལྟར་དབུལ་པོའམ་བུས་གཏེར་རྙེད་ན་ཕ་མ་ལ་དགའ་རླབས་ཆེན་པོ་རང་གིས་རྙེད་པ་དང་ཁྱད་མེད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་
འདི་བ་དག་གིས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་གོ་ཆོད་སྙམ་དུ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་རང་གིས་བྱས་པ་དང་ཁྱད་མེད་ཀྱི་དགའ་བ་བསྒོམས་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་
བྱ་སྟེ། ཚིག་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་འདིས་བྱེད། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སངས་རྒྱས་སྲས། །རང་རྒྱལ་རྣམས་དང་སློབ་དང་མི་སློབ་དང་། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་གང་ལ་ཡང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་རྗེས་
སུ་བདག་ཡི་རང་། །ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་སྡུད་པ་ནས། སྟོང་གསུམ་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བའི་ཚད་གཟུང་རུང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་དགེ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། ཞེས་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པར་
བཤད། དགེ་བ་བྱེད་པ་པོ་རང་དང་གཉིས་བསོད་ནམས་མཉམ་པོར་འཐོབ་པར་ཡང་བཤད། ཀ་མ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐོབ་བམ་ཞུས་པས་དེའི་དོན་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ཆེན་པོ་པུ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས་དེ་བློ་མཐུ་མཉམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་མཉམ་པོར་འཐོབ། ཡི་རང་སྒོམས་མཁན་དེ་དགེ་བ་བྱེད་པ་པོ་བས་བློ་མཐུ་ཆེ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་བས་ཆེ་བ་ཐོབ་ལ། 
1-489
ཆུང་ན་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཆུང་བ་ལས་མི་ཐོབ་གསུང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་པ་པའི་ཞལ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྒོམ་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉལ་མོ་བརྫུན་གྱི་དགེ་བ་བྱ་བ་ལུས་
ངག་གི་འབད་རྩོལ་ཙམ་མེད་པར་གདན་ཁར་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམས་པས་ཆོག་པས་བླང་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡིན་གསུང་སྐད།། ༈ །།ལྔ་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་སྐུལ་བ་དང་།། ༈ །།
༈ མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཡན་ལག་བཤད་པ།
དྲུག་པ་མྱ་
ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བློ་སྔ་མ་ལག་རྡུམ་མའི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་ན་བཟོད་བརླགས་མེད་པ་རང་གི་ལག་པ་རྡུམ་པོར་སོང་ནས་གདོན་པའི་ནུས་པ་
མེད་ཀྱང་ཤེད་བཅག་ནས་མི་སྡོད་པར་གཞན་ལ་ངའི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་རོ་རམ་མདའ་རློག་ཟེར་ནས་ཆུ་ལས་འདོན་པ་གཅིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉམ་ཐག་པ་དེ་མ་བཟོད་ནས་འདོན་པར་ནི་འདོད་བདག་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་དངོས་སུ་འདོན་པར་མ་ནུས་ཀྱང་ཤེད་བཅག་ནས་མི་སྡོད་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཁྱེད་
རྣམས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན་གསུང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་བློ་སྣ་ལྔ་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་ནི་སྔོན་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་མངོན་བར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། 
1-490
ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅིག་བདག་གིས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་འགྱུར་གྱིས། །མི་སྨྲ་ནགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ནས་ཆོས་
མི་གསུང་པར་བཞུགས་པ་ལ། ལྷ་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱིས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་བ་ཕུལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བས་ཆོས་གསུངས་པར་བཤད། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱིན་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་
དང་ལྡན་བ་ཕུལ་ནས་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་དུ་གསོལ་ཞེས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས། གང་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མེ་
དག །བྱང་ཆུབ་རིམ་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཆགས་རྙེད། །མགོན་པོ་དེ་དག་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ། །འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དྲུག་པ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་
བ་གདབ་པའི་བློ་སྣ་སྟེ། དང་པོ་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་དགོངས་པ་འདའ་ཀའི་ཚེ་ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀྱི་གནས་ཤིང་ས་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་དུ་སྐུ་གཟིམས་མལ་གྱི་ཐ་མ་ལ་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་དྲུང་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ནས། 
1-491
ཁྱེད་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་ཞུ་ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་པ། མྱ་ངན་འདའ་སྟོན་གང་བཞེད་དེ་དག་ལ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བའི་ཕྱིར། །
བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་བཞུགས་པར་ཡང་། །བདག་གི་ཐལ་མོ་རབ་སྦྱར་གསོལ་བར་བགྱི །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཆོས་སྤངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་གསུང་། བསྔོ་བ་བྱེད་ཚུལ་གདའ་
སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༈ བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་བཤད་པ།
བདུན་པ་བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་ནི་ཤིན་དུ་གལ་ཆེ་སྟེ། མ་བསྔོས་ན་དགེ་བ་བྱས་ཀྱང་འཛད་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་འཛད་པར་གསུང་ཏེ། འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་དང་། ཕྲག་དོག་
སྐྱེས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་པ་དང་། ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་དང་། ལོག་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འཛད་པར་གསུངས། བསྔོས་ན་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་མི་མཛད་ཅིང་། གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་
ལ་ལོངས་སྤྱད་ཀྱང་མི་མཛད་ཀྱི་སྟེང་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ། མཐར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱས་པས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེའི་བྱེད་པ་
མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྔོ་བ་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སྤེལ་ནས་བསྔོས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་རླབས་སམ་འགྱུར་ཆེ་སྟེ། 
1-492
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་པ་བ་དེ། ཚོགས་སུ་བསྔོ་བ་བྱེད་རེས་ཀྱིས་སྤེལ་ནས་བསྔོ་བ་འདི་ཕྱག་ལེན་ལ་མཛད་སྐད། ཆོས་ལུང་སྐུ་གཤེགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནེ་སེར་གྱི་ཡོན་བདག་ཚོང་བསྒོས་བྱ་བས་
དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཚེ་སྤེལ་ནས་བསྔོ་བ་འདི་མཛད། དེ་ལན་གཅིག་པོ་དེ་ཀ་ལས་དུས་རྒྱུན་དུ་མཛད་པ་མེད་པར་གདའ་གསུང་མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རབ་ཡངས་མཚན་ཅན་
གྱིས་ཀྱང་ཚུལ་ཐོན་པའི་དུས་སུ་སྦྱིན་བདག་ཅིག་གིས་ཚོགས་སོག་བྱས་པའི་བསྔོ་བ་དང་། ཚུལ་གཉེར་པའི་བསྔོ་བ་གཉིས་འཇུག་པ་གཅིག་ཏུ། སྲོད་ལ་ཆོས་སྤྱོད་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ་སྤེལ་ནས་བསྔོ་བ་
འདི་ལན་གཅིག་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅད་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱེད། བསྔོ་བ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྔོ་བར་བྱེད། རྣམ་པ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ན་
བསྔོ་སྟེ། འདི་ལྟར་དུ་བདག་གིས་འདས་པའི་དུས་སུ་དགེ་བ་བགྱིས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་བའི་དགེ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་བ་དང་། མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲིན་འཐིབས་པ་ཙམ་དུ་བཞུགས་ནས་བསྔོ་བའི་དཔང་པོ་མཛད་པ་བསམ། བསྔོ་རྒྱུ་དགེ་བ་དང་། 
1-493
བསྔོ་མཁན་བདག་ཉིད་དང་། བསྔོ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་བདེན་པ་མེད་པ། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱས་བསྔོ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤེལ་ནས་བསྔོ་བ་འདི་ལྟར་བྱེད་
དེ། འདས་པའི་དུས་ན་བྱས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་གོ་བཅད་སྙམ་དུ་རོ་མྱང་། མ་འོངས་པ་ན་བྱ་སྙམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོས་བྲོད་པར་བྱ། ད་ལྟར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་
བུའི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་པ་ཨ་རེ་ལེགས་སྙམ་དུ་དགའ་བ་སྒོམ། དེས་ཀྱང་གཞི་ནམ་བྱས་པ་དེ་ལོག་པོར་འཕེལ་ནས་འགྲོ་གསུང་། དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་ཕན་བཏགས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ལ་བློས་ལིངས་ཀྱིས་འབུལ ཕུལ་བས་བླ་མ་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་ཁྱད་པར་ཅན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་
འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པར་བསམ་ཞེས་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་འཕེལ་བ་སྐུ་ཁམས་བཟང་བ་སྐུ་ཚེ་རིང་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད། དེས་
དགེ་བ་སྔ་མ་དེ་རྒྱ་ཆེན་པོར་འཕེལ་ནས་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཅིག་ལ་གསེར་སྲང་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་བལ་ཡུལ་དུ་ཁྱེར་ཏེ་གསུང་ལས་བྱོན་པའི་ཐ་སྙད་འདབས་པ་ཡོད་གསུང་། ཚོང་བྱས་པས་འཕེལ་བ་དང་འདྲ། 
1-494
དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བློས་ལིངས་ཀྱིས་དབུལ། ཕུལ་བས་དེ་དག་གི་ཕོ་བྲང་
དུ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད། དེས་འདེབས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པར་འཕེལ་ནས་འགྲོ་སྟེ་བལ་ཡུལ་དུ་ཚོང་བྱས་པའི་ཟོང་བཟང་པོ་དེ་
དབུས་ཀྱི་སུམ་འཕྲང་དུ་ཁྱེར་ཏེ་འདབས་པས་གསུང་། ཚོང་བྱས་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་འགྲོ་བ་དང་འདྲ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་བཅུའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཕ་དང་རྣལ་
འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་དབུལ་ཏེ། མདོར་ན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབུལ། ཕུལ་ནས་དེ་དག་གི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ནས་སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་
སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད། དེས་སྔར་བས་ཀྱང་ཆེར་འཕེལ་འགྲོ་སྟེ། སུམ་འཕྲང་དུ་སྤེལ་བའི་ནོར་དེ་སྤུ་རངས་སུ་ཁྱེར་པར་འདབས་པས་གསུང་ཏེ་བཙོངས་པས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་འདྲ།
དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་རྣམས་ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །བསྔོས་པས་དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ཚིག་ཏུ་ཡང་བརྗོད། 
1-495
དེས་སྔ་མ་བས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་ནས་འགྲོ་སྟེ་སྤུ་རངས་ནས་ཉོས་པ་དེ་རྒྱ་སོར་ཁྱེར་འདབས་པས་གསུང་ཏེ་ཚོང་བྱས་པས་ནོར་དེ་ཆེས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་འདྲ་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྤེལ་
བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེས་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསྔོ་སྟེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་
སྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་ཡི། །དགེ་བ་ཅུང་ཟད་བདག་གིས་ཅི་བསགས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བསྔོའོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྔོས་པས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཐོབ་སྟེ།
དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་ཚད་མེད་ཕྱིར། །དེར་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་དེ་ནི་ཚད་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་གནས་
སྐབས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྔགས་ལ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྒྱགས་ཡོད་ན་ལོ་གསུམ་གྱི་གྲོས་འབྱུང་ཟེར་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་
དང་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པ་འཛོམ་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཟེར་བ་དེ། སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག 
1-496
དེ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་གྱུར་ཅིག དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་གྱུར་ཅིག སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་
ལ་སོགས་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག ཕྱི་ནང་གི་བར་ཆད་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་བརྗོད་དོ། །བདག་དང་༴ །དགེ་བའི་རྩ་བ་དང༞སེམས་ཅན་ལ་སོགས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་ཡང་བདེན་པ་མེད་པ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསམ། དོན་དམ་པར་ན་བདེན་བརྫུན་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
མཐའ་དང་བྲལ་བར་བསམ་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་ཚར་གཅིག་གདོན་ཏེ། འོ་སྐོལ་སེམས་སྐྱེད་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་ན་སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་མདུན་དུ་བསམས་
པའི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་པ་བྱ་བར་བཤད་པས་དེའི་ཆེད་དུ་འདོན་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་འདི་དག་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་བཞུགས་པར་བཤད་དེ། བླ་མ་རྣམས་བྱང་ཤར་ན་བཞུགས་པས་དེ་ངོས་སུ་ཁ་བལྟས་ལ་གདོན་གསུང་བར་གདའ། 
1-497
གནས་ཁང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟབས་མ་བདེ་ན་དེ་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟས་པར་བསྒོམས་ནས་བཏོན་པས་ཆོག་གསུང་། དེ་ཡང་སྟོབས་བཞིའི་ཚུལ་དུ་བསླང་ནས་འདོན་ཏེ། རྟེན་གྱི་སྟོབས་ནི་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་
བ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་བསམ་སྟེ་དྲན་པར་བྱའོ། །སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་
དང་འགལ་བའི་སྡིག་པས་གཙོ་བྱས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་ལྕེ་ཐོག་ན་ནག་ཕུང་ངེ་ཡོད་པར་བསམ་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་
ལ་ཤ་དུག་ཅན་ཟོས་པ་ལྟ་བུའི་འགྱོད་པ་དྲག་པོས་ཕྱག་འཚལ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་པ་ན། བྱེ་མའི་རགས་ལ་ཕུ་ཆུ་ཤོར་བ་ལྟར་ཧ་ར་ར་འཛད་པར་སེམས་ཤིང་འདོན་ནོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ། །ཀླུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔའ་བོའི་སྡེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་དགྱེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིན་ཆེན་མེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིན་ཆེན་ཟླ་འོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཐོང་བ་དོན་ཡོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
1-498
རིན་ཆེན་ཟླ་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་བྱིན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚངས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚངས་པས་བྱིན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆུ་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ། །ཆུ་ལྷའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་བཟངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཙན་དན་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འོད་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མྱ་ངན་མེད་པའི་དཔལ་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མེ་ཏོག་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་བར་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་པདྨའི་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་རོལ་པ་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ནོར་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དྲན་བའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཚན་དཔལ་ཤིན་དུ་ཡོངས་གྲགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དབང་
པོ་ཏོག་གི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤིན་དུ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཡུལ་ལས་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྣམ་པར་གནོན་པས་གཤེགས་
པའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཀུན་ནས་སྣང་བ་བཀོད་པའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིན་ཆེན་པདྨས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་པདྨའི་གདན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རི་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
1-499
དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་ཏེ་ཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་གིས་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་པ་ནས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དག་ཏུ་སྡིག་
པའི་ལས་བགྱིས་པ་དང་། བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་དང་། བགྱིད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ། མཆོད་རྟེན་གྱི་དཀོར་རམ། དགེ་འདུན་གྱི་དཀོར་རམ། ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་གྱི་དཀོར་ཕྲོགས་པའམ། འཕྲོག་ཏུ་སྩལ་བའམ།
འཕྲོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ། མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔའི་ལས་བགྱིས་པའམ། བགྱིད་དུ་སྩལ་པ་དང་། བགྱིད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླང་
བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འཇུག་ཏུ་སྩལ་པ་དང་། འཇུག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་གིས་བསྒྲིབས་ནས་བདག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མཆི་བའམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་མཆི་བའམ།
ཡི་དགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མཆི་བའམ། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བའམ། ཀླ་ཀློར་སྐྱེ་བའམ། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བའམ། དབང་པོ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བའམ། ལྟ་བ་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བའམ། 
1-500
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་མཉེས་པར་མི་བགྱིད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ། སྤྱན་དུ་གྱུར་པ། དཔང་དུ་གྱུར་
པ། ཚད་མར་གྱུར་པ། མཁྱེན་པ། གཟིགས་པ་དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་མཐོལ་ལོ་བཤགས་སོ། །མི་འཆབ་བོ། །ཉེས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ནི་ཤ་དུག་ཅན་ཟོས་པ་ལྟ་བུའི་བློས། ད་ཕྱིན་ཆད་དེ་
ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་མི་བྱ་སྙམ་པས། སླན་ཆད་ཀྱང་སྡོམ་པར་བགྱིད་ལགས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་གཉེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་སོ། ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་བྱ་
བའི་གཞི་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་གིས་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་པ་ནས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དག་དུ་སྦྱིན་པའི་ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་
སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཁམ་ཅིག་ཙམ་སྩལ་བ་གང་ལགས་པ་དང་། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ལགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གྲོགས། བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ལགས་པ་དང་། 
1-501
ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། བདག་གི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ལགས་པ་དང་། བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
གང་ལགས་པ་དང་། བདག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་བཟླུམས་ཏེ་བསྡོམ་ནས། བླ་ན་མ་མཆིས་པ་དང་། གོང་ན་
མ་མཆིས་པ་དང་། གོང་མའི་ཡང་གོང་མ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་
སོ། །བདག་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིག མི་མཆོག་རྒྱལ་བ་གང་དག་ད་ལྟར་བཞུགས་པ་དང་། གང་དག་འདས་པ་དག་དང་དེ་བཞིན་གང་མ་བྱོན། ཡོན་ཏན་སྔགས་པ་མཐའ་ཡས་བརྒྱ་མཚོ་འདྲ་ཀུན་ལ། 
1-502
ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བགྱིས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་ཉེ་བར་མཆི། ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་སྤྱི་བཤགས་ཚར་གསུམ་གདོན། བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བཤགས་པས་སྤྱི་བཤགས་ཟེར། མགོ་ན་བླ་མ་རྡོ་
རྗེ་འཛིན་པ་བྱ་བ་ཡོད་པས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡང་ཟེར། སྦྱང་བྱ་སྡིག་པ་སྒོ་དྲུག་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་ཚང་ཡོད་དེ། དུས་ཀྱི་སྒོ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མ་
ད་ལྟ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཞེས་པའོ། །རྒྱུའི་སྒོ །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཞེས་པའོ། །རྟེན་གྱི་སྒོ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་པའོ། །ངོ་བོའི་སྒོ།
མི་དགེ་བ་བཅུ་ཞེས་པ་ནས་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་དེའི་བར་རོ། །བྱེད་པའི་སྒོ། མདོར་ན་མན་ཆད་དོ། །བཤགས་པ་བྱེད་ཙ་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་
དུ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལྕེ་ཐོག་ན་ནག་ཕུང་ངེ་ཡོད་པར་བསམ་བཤགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པས་བྱེ་མའི་རགས་ལ་ཕུ་ཆུ་ཕོག་པ་ལྟར་ཧ་ར་ར་འཛད་པར་བསམ་ཞིང་
གདོན། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། །བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མ་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་། 
1-503
ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་དབང་གིས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་བཅུ་བགྱིས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ། ལྔ་དང་། དེ་དང་ཉེ་བ་ལྔ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་
དང་འགལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་འགལ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བགྱིས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་
པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་ཅིང་། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉེས་ལྟུང་གི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད། བླ་མ་རྡོ་
རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མཐོལ་ལོ་བཤགས་སོ། །མི་འཆབ་བོ། །མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་
རེག་པར་གནས་པར་གྱུར་གྱི། མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་པ་ལན་གསུམ་གདོན། འདིའི་ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་དེ། མགོའི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནས་
གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་སྦྲེལ་བ་དེ་མཛད་པ་ཡིན། བར་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བགྱིས་པ་དང་། 
1-504
དམ་པའི་ཆོས་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གསུམ་པོ་འདི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཕུ་ཆུང་བས་བཅུག་པ་ཡིན་སྐད་དེ། ཁོང་གི་ཞལ་ནས་རང་གི་སེམས་ལ་གནད་
ནས་བཅུག་པ་ཡིན། མདོ་སོགས་ལ་ལྷད་འཇུག་གི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ་མཆིམས་གསུང་སྐད། དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཕ་མ་ལ་མ་གུས་པ་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུག་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་དགེ་
བཤེས་གོང་མ་ཀུན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་སྐད་དེ། འདིར་ཕྱག་ལེན་ལ་མི་མཛད་གསུང་ངོ་། །སྐབས་འདིར་གསོལ་འདེབས་བྱེད་དེ། ཚིག་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དེས་བྱེད། གང་ཡིན་
ན། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། བདག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
གི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དུ་གསོལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དུ་གསོལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་
བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དུ་གསོལ། ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་ཌོཾ་བྷི་བའི་གསོལ་འདེབས་དེས་བྱེད་གསུང་སྟེ། འདི་ཁོ་ན་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པ་མེད། རང་གང་འཐད་པའི་ཚིག་གིས་བྱས་པས་ཆོག་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་འདོན། 
1-505
བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡི། གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་སྐྱོན་གྱི་དགྲ་བཏུལ་ཏེ། རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བའི་རླབས་འཁྲུགས་པའི། སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཤོག མདོ་ན་འགྲོ་བ་
འདོན་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་གསུང་། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ཡང་རུང་། །རེག་གམ་གཏམ་དུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ནི། །བདེ་དང་ལྡན་པ་རྟག་
ཏུ་བྱེད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བདེན་བའི་སྟོབས་བརྗོད། འདི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་བཞེས་ཡིན་པས་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དུ། སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་གཙོ་སྟེ་བདེན་པའི་
མཆོག །ཆོས་ཉིད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ་བདེན་བའི་མཆོག །དགེ་འདུན་འདུས་པའི་གཙོ་སྟེ་བདེན་པའི་མཆོག །བདེན་བའི་མཆོག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་པས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་པའི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས། །བདག་གི་ཇི་
ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་པ་བཤད་ཟིན།། ༈ །།
༄། །ཡན་ལག་བདུན་པ་བསྡུས་པ་བཤད་པ།
བསྡུས་པ་བྱེད་ཚུལ་ཡང་བགྱི་གསུང་། ཆོས་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་བཤད་
པར་བགྱི་ལགས་སོ། །ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ལོང་མེད་ན་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་ཁ་བསྐང་ནས་བྱེད། དེ་ཡང་ཆུ་མིག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་བཞེས་ཀྱིས། བླ་མའི་ཕྱག་གསུམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ལ་རེ་རེ་སྟེ་དྲུག 
1-506
དེའི་རྗེས་ལ་ཕྱག་གི་ཡུལ་མ་ལུས་པར་བསྡུད་པ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད། དེ་ནས་མཆོད་
པ་དངོས་སུ་བཤམས་པ་ལ། ཨོཾ་ཨཱ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དབུལ། གཞན་བློས་ལམས་ཀྱིས་བསམས་ལ་དབུལ། དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་མདོར་བསྡུས་བྱ། དེ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་
དྲན་པར་བྱས་ལ་བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་མཇུག་ན་ཡོད་པ་དེ་བྱེད་དེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་
བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། ཁ་བསྐང་པའོ་གསུང་། བདག་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ༈ །།ཤིན་དུ་བསྡུས་པར་བྱེད་ན། བླ་མའི་ཕྱག་ཅིག་ལ་བསྡུས་ལ། གཞན་
སྔར་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ལྡན་པའི་ཞལ་ནས། ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་མི་རྒྱས་དེ་ཕྱག་མང་ཉུང་གིས་འབྱེད་པ་ཤས་ཆེ་བས། རྒྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱག་དེ་རྣམས་
ཀྱི་ཕྱེད་ཙམ་སུམ་ཆ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ལོང་དང་སྦྱར་ལ་བྱ། དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་མདོར་བསྡུས་ཀྱིས་ཁ་བསྐང་ལ་མཆོད་འབུལ་ནས་བསྔོ་བའི་བར་བཟང་སྤྱོད་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ལ་བྱ་ཞེས་དཔལ་ལྡན་པས་གསུང་། 
1-507
ཞེས་མཆིམས་གསུང་། དེ་ལྟར་རྟེན་གསུམ་དང་མཇལ་རེས་ཀྱིས་ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་ཚང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཕུང་པོར་འབྱུང་ལ། ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་ཕུལ་
ན་སེམས་སྐྱེད་བྱས་པ་ཀུན་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་སྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་ཅེས་པའི་བསླབ་བྱ་བསྒྲུབས་པར་ཡང་འགྱུར་གསུང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་བཤད་ཟིན། དེའི་རྗེས་ལ་སྐོར་
བ་བྱེད་ཚུལ་ནི་མདོ་ནས། རི་བོ་གངས་ཀྱི་གླང་ཆེད་བརྒྱད། །གསེར་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་ཕུལ་བ་ཡིས། །སྐོར་བའི་གོམ་པ་གཅིག་བོར་བའི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཐོ་དཀར་ཡུམ་གྱི་བུ་མོ་
བརྒྱ། །རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་ཕུལ་བ་ཡིས། །སྐོར་བའི་གོམ་པ་གཅིག་བོར་བའི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུང་ཏེ། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་
ཡང་ཐང་གསུང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཀའི་དགེ་སྦྱོར་འབྱུང་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་སྐོར་བ་དང་། ངག་གིས་བཟླས་བརྗོད་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་དེ་དག་གིས་དོན་སེམས་ཤིང་བྱེད་པས་
སོ་གསུང་། དེ་ལ་སྐོར་བ་རྟེན་བཅས་རྟེན་མེད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རྟེན་གསུམ་གྱི་དྲུང་དུ་འདུག་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་ལ། སྐུའི་རྟེན་གྱི་ཐུགས་ཁ། གསུང་གི་རྟེན་གྱི་ཡིག་འབྲུ། 
1-508
ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་རྟེན་གསུམ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ། གཞན་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་
ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་། གནས་བྱིན་རླབས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྡུས་ནས་རྟེན་གསུམ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ། མདོར་ན་སྐོར་བ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྟེན་གསུམ་
ལ་འདུས་ནས་ཕྱིར་ཡེ་མ་ལུས་པར་བསམ་གསུང་། དེ་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པ་མདོར་བསྡུས་ཅིག་བྱས་ནས་སྐོར་བ་བྱེད་དེ་དེ་སྐོར་བ་རྐྱང་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། འོ་སྐོལ་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་
ཀྱི་རིམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཕུལ་མ་ཐག་གི་རྗེས་ལ་སྐོར་བ་བྱེད་ན་ཡན་ལག་བདུན་པ་དེ་ཀས་ཆོག་དབུལ་མི་དགོས་གསུང་། དེ་ནས་སྐོར་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་བ་ཏེ། རཏྣ་ཀེ་ཏུ་ར་ཛ་ཡཱ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་
ཡ། ཨ་ར་ཧ་ཏེ། སཾ་ཡ་སཾ་བྷུ་ཏ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་རཏྣེ་རཏྣེ། མ་ཧཱ་རཏྣེ། རཏྣེ་བྷིར་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་ཅིང་སྐོར། གཞི་རྒྱ་ཆེ་ན་སྐོར་གཅིག་ལ་ཚར་མང་པོ་འགྲོ་ཡང་ལན་གཅིག་འཁོར་གྱི་བར་དུ་བཟླ། 
1-509
རྒྱ་ཆུང་སྟེ་སྐོར་གཅིག་ལ་ཚར་གཅིག་ལས་མ་འགྲོ་ཡང་ལན་བདུན་ངེས་པར་བཟླས་ལ། དེ་ནས་དགེ་སྦྱོར་གཞན་བྱ་གསུང་། ཕན་ཡོན་སྔགས་དེ་བརྗོད་ནས་སྐོར་བ་ལན་གཅིག་བྱས་ན་སྐོར་བ་བྱེ་
བ་བྱས་པར་འགྱུར་བར་གསུངས། དེ་ནས་སྐོར་བའི་འཕྲོ་བཅད་ནས་འགྲོ་བ་ན་དེ་ཀ་ལ་ཟུངས་ཏེ་མི་འགྲོ་བར་རྟེན་གསུམ་གྱི་དྲུང་དུ་ཡོང་ཡན་ལག་བདུན་པ་བསྡུས་པ་གཅིག་ཕུལ་ནས་འགྲོ་
བ་ཡིན་གསུང་། གཉིས་པ་སྐོར་བ་རྟེན་མེད་ནི་རྟེན་གསུམ་མི་བཞུགས་ན་ས་ཕྱོགས་དབེན་པ་ཉམས་དགའ་བར་འདི་ན་ཕར་སྐོར་བས་ན་འཇུག་པ་བདེ་སྙམ་པ་ཅིག་གི་ས་དམའ་ས་གཅིག་ཏུ་
བསྡད་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་ལ་དེར་ཡིག་གེ་བྷྲཱུཾ་གཅིག་བསམ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསམ་དེའི་ནང་དུ་པཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དཔག་
བསམ་གྱི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་ཡལ་ག་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསམ། དེའི་དབུས་ཀྱི་ཆ་ལ་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་དང་བསྟན་པ་འདི་ཡིས་སངས་རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པར་བསམ།
ཤར་གྱི་ཆ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ༴ །ནུབ༴ །བྱང༴ །དེ་དག་གི་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་ངོས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས་པར་བསམ། 
1-510
སྟེང་གི་རྣམས་ཤར་གྱི་ལ་ལྡབ་ཏུ། འོག་གི་རྣམས་ནུབ་ཀྱི་ལ་ལྡབ་ཏུ་བཞུགས་པར་བསམ། དེ་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པ་བསྡུས་པ་ཅིག་ཕུལ་ནས་སྐོར་བའི་གཟུངས་དེ་ཚར་བདུན་འདོན་ཞིང་སྐོར་བ་
བྱ། དེ་ནས་དགེ་སྦྱོར་གང་སྐབས་སུ་བབ་པ་རྣམས་བྱ། མཇུག་ཏུ་ཡང་ཡན་ལག་བདུན་པ་བསྡུས་པ་གཅིག་ཕུལ་ནས་དགེ་བ་བསྔོ་ཞིང་ཕྱག་གི་ཡུལ་རྣམས་གཤེགས་པར་བསམ། དེ་ནས་མི་དམིགས་པའི་
རྒྱས་གདབ་གསུང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་དཀྱུས་མ་རྣམས་བཤད་ཟིན། གཏོར་མ་བརྒྱ་ཚར་འདི་ལྟར་བྱ་བ་གདའ་སྟེ་སང་བགྱི་གསུང་།། ༈ །།
༄། །གཏོར་མ་བརྒྱ་ཚར་བཤད་པ།
གཏོར་མ་བརྒྱ་ཚར་བཤད་པར་བགྱི་ལགས་སོ། །དེ་
ལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་སྤྱིའི་ཐུགས་དམ་གྱི་གཏོར་མ་བརྒྱ་ཚར་དེ། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཤར་པ་པའི་འདི་ལ་མཛད་པར་གདའ། སྤྱན་མངའ་བའི་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱ་ཚར་འགྲོན་
སྐོས་ཐོ་རེ་བྱས་པ་ཅིག་ཀྱང་རེས་འགའ་གསུང་ལ་གསུང་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱག་ལེན་མི་མཛད་ཅེས་དཔལ་ལྡན་པས་གསུང་། ཞེས་མཆིམས་གསུང་། གཏོར་སྣོད་ལྕགས་དང་འཁར་བའི་སྣོད་ལ་མི་བྱེད་དེ། ཡི་དྭགས་
འགའ་ཞིག་ལ་མཚོན་ཆའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ཡིན་ནམ་སྐད། དེ་ལས་གཞན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་དམ་རྫ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་གས་ཆག་མེད་པ་གཙང་སིང་བ་བཅུ་བཤམས་ལ་གཏོར་ཟན་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་སུ་གཏུབས་ནས་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ཆོས་སྐྱོང་ལ་དབུལ་ཏེ། 
1-511
ཐོག་མར་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་ལ་ཁ་འབར་མའི་སྔགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱན་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུངས་མ་
མ་ལུས་པ་ལ་དབུལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཞུ། གཏོར་ཟན་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་རེ་རེ་ལ་བཅུ་བཅུར་གཏུབས། གཏོར་སྣོད་དུ་བཅུག་ཆུ་སྣོད་
ཀྱི་སུམ་གཉིས་ཙམ་བླུགས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་བྱས་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། དེ་ཟླ་ཤར་མ་བྱ་བ་གཏོར་སྣོད་བཅུ་ཀ་ལ་དུས་ཅིག་ལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་ཤར་
བས་ཆུ་སྣོད་དུ་མར་དེའི་གཟུགས་རྙན་འཆར་བ་དང་འདྲ་གསུང་སྟེ། བརྒྱ་ཚར་ཐམས་ཅད་བྱིན་རླབས་འདི་དང་འདྲ་གསུང་། ཡུལ་ཡི་དྭགས་འབའ་ཞིག་ལ་སྟེར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་ནས་བརྗོད་
ཅིང་སྔགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཡི་དྭགས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་དེ་སེ་གོལ་ཡང་ཏོག བདག་གི་བསོད་ནམས་སྟོབས་དང་གི ཚིགས་བཅད་
ཀྱང་བརྗོད། སྤྱིར་བཤལ་ཆུ་ལ་དབང་བའི་འབྱུང་པོ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང་འདི་འགྲོན་གཅིག་པས་བཤལ་ཆུ་རེ་རེ་ནས་བཏང་མི་དགོས་ཤིང་། མཇུག་ཚར་བ་ན་གཏང་གསུང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཆུ་སྦྱིན་གཉིས་བྱེད། 
1-512
དེ་ཡང་ལ་ལ་ཆུའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་བྱིན་རླབས་བྱེད་པའང་ཡོད་དེ། འོ་སྐོལ་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་སྣོད་གཙང་མ་ཙམ་པའི་ཟེལ་མ་ཡེ་མེད་པའི་ནང་དུ་ཆུ་གཙང་མ་བླུགས་ལ་བྱིན་རླབས་
བྱས་ཏེ་གཏེར་བ་འདི་ཕྱག་ལེན་དུ་མཛད། དེ་ལ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཁར་ས་པ་ནིའི་ཆུ་སྦྱིན་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་སྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་ལ་རང་ཉིད་ཇོ་བོ་ཁར་ས་པ་ནི་སྐུ་མདོག་
དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་གཡས་མཆོག་སྦྱིན་གཡོན་ཐུགས་ཁར་མེ་ཏོག་པདྨའི་ཡུ་བ་བཟུང་བ་སྙན་གྱི་ཐད་ཀར་ཁ་བྱེ་བ་ཞབས་གཡས་བརྐྱང་གཡོན་བསྐུམ་པ་དཀྱིལ་ཀྲུངས་ཕྱེད་པས་བཞུགས་པ་རིན་པོ་
ཆེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། དབུ་ལ་འོད་དཔག་མེད་བཞུགས་པ་ཅིག་ཏུ་བསྒོམ། དེའི་ཕྱག་གཡས་པའི་མཐིལ་དུ་བཾ་ཅིག་བསམ། དེའི་སྟེང་ན་ཡར་ཨོཾ་ཧྲིཿཧཱུྃ་ཞེས་པ་རིམ་པ་བཞིན་ཡོད་པར་བསམས་ལ་བཾ་
དེ་ལྟེམ་སྟེ་ཞུ་བ་ལས་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོར་གྱུར་པར་བསམ། དེ་ནས་ཨོཾ་ཨཱ་ཧྲིཿཧཱུྃ་ཚོ་རིམ་གྱི་ཞུ་ནས་དེའི་ནང་དུ་ལྷུང་བས་དེ་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་བསམས་ལ་ངག་ཏུ་
ཨོཾ་ཨཱ་ཧྲིཿཧཱུྃ་ཞེས་ལན་བདུན་ནམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བརྗོད་པས་ཕྱག་སོར་ལྔ་ལས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཙམ་བབ་པས་དེ་ཡི་དྭགས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་སོགས་པ་ཡི་དྭགས་མ་ལུས་པ་ལ་སྟེ་བའི་བསམ་པས། 
1-513
ཨོཾ་པྲེ་ཏེ་བྷྱ་ཁ་ཧི་ཞེས་ལན་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཐུངས་བ་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་སྟེ། རང་རང་གང་
འདོད་པའི་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་ནས་ཡིད་ཚིམ་པར་བསམ་ཞིང་། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི །ཕྱག་ནས་འབབ་པའི་འོ་རྒྱུན་གྱིས། །ཡི་དྭགས་རྣམས་ནི་ཚིམ་བྱས་ཏེ། །ཁྲུས་བྱས་རྟག་ཏུ་བསིལ་
བར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་པ་འཇུར་བགེགས་ཀྱི་ཆུ་སྦྱིན་ནི་གཞན་ཚེ་སྔར་དང་འདྲ། འགྲོན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འཇུར་བགེགས་ཀྱི་ཡི་དྭགས་ལ་སྟེར་ཏེ། དེ་ཡང་སྔོན་མི་གྱུར་པ་ན་སེར་
སྣའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱས་པ་དག་དེར་སྐྱེས་པར་བཤད་པས་དེ་ལ་སྟེར་བའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་ལས་ངན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་དུའང་མི་ཐོབ་པར་བཤད་པར་ཤིང་ཕོར་རམ་རྫའི་ནང་
དུ་སྟེ། ལ་ལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་བར་བཅད་ནས་སྟེར་བའང་ཡོད་དེ། འོ་སྐོལ་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་དེ་ལྟར་མི་མཛད་པར་འདུག་གསུང་། ཡང་ལ་ལ་ཟན་གྱི་རིལ་བུ་བཅུག་ནས་སྟེར་བ་ཡོད་སྐད། ལས་
ངན་གྱིས་ཟན་གྱི་ཟེལ་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་སྣོད་དུ་བཏང་ནའང་མི་ཐོབ་པར་བཤད་ཅིང་། གཏོར་མཁན་ཡང་སོའི་སྲུབས་དང་སེན་མོའི་བར་ན་ཙམ་པའི་ཟེལ་མ་ཡོད་པས་བཏང་ནའང་མི་ཐོབ་པར་བཤད་པས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ལས་གཞན་པ་རྫའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཙམ་པའི་ཁལ་ཁོལ་མེད་པར་ཆུ་གཙང་མ་བླུགས་ནས་སྟེར་གསུང་། 
1-514
སྟེར་ཚུལ་རང་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཁར་ས་པ་ནིར་བསྒོམས་པ་དེའི་ཕྱག་གཡས་པའི་སོར་མོ་ལྔ་ལས་བདུད་རྩི་འོ་མའི་རྒྱུན་གྱི། ཐིགས་པ་བབ་པ་ལ་འཇུར་འགེགས་ཀྱི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་
མ་ལུས་པས་འཐུང་བ་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་འདོད་པའི་དོན་གང་དགོས་པ་བྱུང་ནས་ཡིད་ཚིམ་ཞིང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བསམ་
ཞིང་ཨོཾ་བཛྲ་ལ་མི་ཏཾ་སརྦ་པྲེ་ཏེ་བྷྱ་སྭཱཧཱ། ཞེས་ལན་བདུན་ནམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དེ་ནས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི །ཕྱག་ནས་འབབ་པའི་འོ་རྒྱུན་གྱིས། །ཡི་
དྭགས་རྣམས་ནི་ཚིམ་བྱས་ཏེ། །ཁྲུས་བྱས་རྟག་ཏུ་བསིལ་བར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཉེར་གཅིག་གདོན། དེའི་རྗེས་ལ་དགེ་བ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བརྗོད་ལ་
འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱས་གདབ་གསུང་། ཡང་གྲུབ་ན་འབབ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་དང་ཕྲད་པའི་སར་དེ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་རང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཕྱག་ནས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་འབབ་
པར་བསམས་ཏེ་སྔར་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་གསུང་། མདོར་ན་དེ་དག་གིས་ཟན་མགོ་གཅོད་ཐབས་སུ་མིང་བཏགས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་བྱ་ཆའི་རིམ་པ་གལ་ཆེ་ཆེ་རྣམས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་བ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་ལགས་པས་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཞུ་ཞེས་མཁན་པོ་མཆིམས་ཆེན་པོ་གསུང་ངོ་། །
1-515
བསླབ་གསུམ་སྡོང་པོ་ཚོགས་གཉིས་ཡལ་ག་ཅན། །མཁྱེན་བརྩེའི་ལོ་འདབ་གཞན་ཕན་མེ་ཏོག་རྒྱས། །སྐུ་གསུམ་འབྲས་ལྡན་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གཞི། །བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་གསུང་ངག་རིན་ཆེན་རྣམས། །བདག་དང་གཞན་གྱི་
དྲན་པ་གསོའི་ཕྱིར། །སྒྲོ་འདོགས་བསྐུར་འདེབས་བྲལ་བར་བྲིས། །དགེ་བས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཀྱི་བར། །བཤེས་གཉེན་ཁྱེད་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། །ཁྱེད་ཀྱི་གསུང་རབ་བརྒྱ་མཚོའི་ཚོགས། །འཛིན་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། །བསོད་
ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་སྒྲུབ་ཅིང་། །ཕྲིན་ལས་བཟང་པོའང་སྒྲུབ་པར་ཤོག །བླ་མ་དམ་པ་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ལས་བྱོན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་ནར་
མ་རྣམས། བཙུན་པ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་བདག་གིས་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཟིན་བྲིས་སུ་བགྱིས་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤེས་རབ་ལེགས་པའི་ཐུགས་དམ་ལ་འགྱོགས་པར་བྲིས་པ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་
ཞིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དུ་གསོལ། ཞུས་ཟིན།། 
